کتاب جین ایر (جلد اول)

دیوانگی‌ست که زنی بگذارد شعلهٔ عشقی در دلش روشن شود که اگر بی‌جواب و پنهان بماند زندگی‌اش را نابود می‌کند. اگر هم آشکار شود و جواب بگیرد مثل نور گمراه‌کنندهٔ مرداب‌ها به باتلاقی می‌رسد که هیچ راه خروجی ندارد.

به‌نظرم زندگی کوتاه‌تر از آن است که آن را صرف دشمنی و کینه‌توزی بکنیم.

دنیای واقعی خیلی بزرگ‌تر است و پهنهٔ گستردهٔ بیم‌ها و امیدها، و احساس‌ها و هیجان‌ها در انتظار افرادی است که شهامت دارند وارد این عرصه می‌شوند و معنای حقیقی زندگی را میان سختی‌ها جست‌وجو می‌کنند.

رنجی که می‌کشیدم با این کلمه قابل توضیح نیست.

طبیعت ناقص بشر همین است! بر صفحهٔ تمیزترین سیاره چنین لکه‌هایی دیده می‌شود و چشم کسانی مثل دوشیزه اسکچرد هم فقط این ایرادهای ریز را می‌بیند و از دیدن روشنایی کامل سیاره ناتوان است.

اگر هم بتواند ظاهر امور را درست کند، باطن قضایا به‌هیچ‌وجه تحت کنترلش نیست.

آدم باید صبور باشد و مشکلاتش را به تنهایی تحمل کند، نه اینکه شتاب‌زده و بدون فکر دست به کاری بزند که عاقبتش دامن بستگانش را می‌گیرد. تازه، انجیل به ما دستور داده جواب بدی را با خوبی بدهیم.

ناامید شدم و راه خطا را در پیش گرفتم. حالا که هر گناهکار ابلهی با هرزگی‌های زشتش نفرتم را برمی‌انگیزد، نمی‌توانم خودم را دلداری بدهم که از او بهترم. مجبورم اعتراف کنم هر دو از یک قماش هستیم. کاش محکم ایستاده بودم.

اگر کاری از دستت برنیاید، مجبوری تحمل کنی.

وقتی بی‌دلیل کتک خوردیم، باید با تمام قدرت تلافی کنیم. باید محکم باشیم و طوری جلوی ظالم بایستیم که دیگر به فکر چنین کاری نیفتد.

نخستین‌بار بود که مزهٔ انتقام را می‌چشیدم. مثل نوشیدنی معطری بود که گرم و گوارا از گلو پایین می‌رفت، اما طعمی بد و ناخوشایند به‌جا می‌گذاشت. طوری که فکر می‌کردم زهر خورده‌ام.

"بس است، دوشیزه جین، این‌قدر گریه نکن.» انگار به آتش می‌گفت: «نسوز!»

«اگر تمام دنیا هم از تو بدشان بیاید و اعتقاد داشته باشند که گناهکاری، تا وقتی وجدانت آسوده است و تو را خطاکار نمی‌داند، بدون دوست نمی‌مانی.»

اینکه می‌گویند آدم‌ها با آرامش و سکون راضی می‌شوند، حرف بیهوده‌ای است. آدمیزاد باید تحرک داشته باشد. اگر هم نتواند آن را پیدا کند باید بسازدش. میلیون‌ها نفر محکوم به زندگی‌هایی هستند که از زندگی من آرام‌تر است و میلیون‌ها نفر خموشانه علیه این تقدیر شوریده‌اند. هیچ‌کس نمی‌داند غیر از شورش‌های سیاسی، چه تعداد شورش دیگر در زندگی انسان‌های بی‌شمار در جوش و خروش است و عاقبت با آن‌ها دفن می‌شود.

عقیده دارم آخرت جای آرامش ابدی است. خانه‌ای است محکم و استوار، نه ورطه‌ای وحشتناک.

همه فکر می‌کنند زنان معمولاً آرام هستند، اما احساس زنان با احساس مردان فرقی ندارد. آن‌ها هم باید استعدادهای‌شان را پرورش بدهند و به اندازهٔ برادران‌شان میدان عمل داشته باشند. آن‌ها هم درست مثل مردان از قیدوبندهای سخت رنج می‌برند و دچار رکود شدید هستند. بعضی همنوعان‌شان که شرایط بهتر و امتیازات بیشتری دارند خیلی کوته‌فکرند که می‌گویند زنان فقط باید پودینگ بپزند، جوراب ببافند، پیانو بزنند و روی کیف گل‌دوزی کنند. اگر زنی بخواهد رسم‌ورسوم را نادیده بگیرد، بیشتر بیاموزد و عمل کند، آن‌وقت همین بی‌فکرها به او می‌خندند یا محکومش می‌کنند.

دشمنانت را دوست بدار و برای لعن‌کنندگانت برکت بخواه. به کسانی که از تو نفرت دارند خوبی کن.

- از من بشنو و از روی ظاهر آدم‌ها قضاوت نکن.

طبیعت ناقص بشر همین است! بر صفحهٔ تمیزترین سیاره چنین لکه‌هایی دیده می‌شود و چشم کسانی مثل دوشیزه اسکچرد هم فقط این ایرادهای ریز را می‌بیند و از دیدن روشنایی کامل سیاره ناتوان است.

معلم‌ها و شاگردها شاید یکی‌دو روزی با تو سرد رفتار کنند، اما ته دل‌شان با تو دوستند. اگر همین‌طور ادامه بدهی و خوب باشی بالاخره روزی می‌رسد که احساس‌شان را صمیمانه‌تر از قبل بروز می‌دهند.

اگر زنده می‌ماندم مدام اشتباه می‌کردم.

حالا داشت یادم می‌آمد که دنیای واقعی خیلی بزرگ‌تر است و پهنهٔ گستردهٔ بیم‌ها و امیدها، و احساس‌ها و هیجان‌ها در انتظار افرادی است که شهامت دارند وارد این عرصه می‌شوند و معنای حقیقی زندگی را میان سختی‌ها جست‌وجو می‌کنند.

هیچ‌کس نمی‌داند غیر از شورش‌های سیاسی، چه تعداد شورش دیگر در زندگی انسان‌های بی‌شمار در جوش و خروش است و عاقبت با آن‌ها دفن می‌شود.

وقتی آدم تسلیم وسوسه‌های بد می‌شود پشیمانی وحشتناکی به سراغش می‌آید. دوشیزه ایر، پشیمانی زهر زندگی‌ست.

نتیجه رسیدم و رأی دادگاه را اعلام کردم: "تا حالا کسی ابله‌تر از جین به این دنیا نیامده، او احمق مضحکی‌ست که خودش را با دروغ‌های شیرین گول می‌زند و زهر را به جای شهد می‌نوشد."

کسی جان را به خاطر کتک‌زدن من ملامت نکرده بود، اما مرا که در برابر او مقاومت کرده بودم تا جلوی وحشی‌گری‌اش را بگیرم به باد ناسزا گرفته بودند.

به‌نظرم زندگی کوتاه‌تر از آن است که آن را صرف دشمنی و کینه‌توزی بکنیم.

با هیچ معیاری زیبا به حساب نمی‌آمد، اما برای من از زیبا هم زیباتر بود

جز در پیشانی، چیزی نمی‌بینم که مانع سعادت باشد. پیشانی می‌گوید "اگر عزت نفس و شرایطم اقتضا کند، می‌توانم تنها زندگی کنم. لازم نیست روحم را بفروشم تا سعادت بخرم. گنجینه‌ای مادرزاد در درونم دارم که مرا زنده نگه می‌دارد، حتی اگر تمام شادی‌های بیرونی از من دریغ شوند یا بهایی داشته باشند که نتوانم بپردازم."

آفتاب زندگی حتی بر من هم می‌تابید.