کتاب آشنایی با تفکر تحلیلگرانه

این ماهیت انسان است که جهان را، در وهلهٔ نخست، از چارچوب خودمحورانه و جامعه‌محورانه ببیند. بیش‌تر مردم علاقه‌ای ندارند که ذهن خود را گسترش دهند؛ می‌خواهند همین باورها و ارزش‌هایی که اکنون دارند ستایش و تأیید شوند. آن‌ها به هواداران تیم‌های فوتبال شبیهند؛ دوست دارند تیم‌شان ببرد و بعد جشن بگیرند و به برد تیم‌شان افتخار کنند. اگر ببازند، مایلند به آن‌ها گفته شود که آن بازی مهم نبوده است، یا تیم حریف ناجوانمردانه بازی کرده است، یا داوران به نفع تیم حریف داوری کرده‌اند.

بخش اعظم استدلال‌های ما ناخودآگاه است. معمولاً فقط موقعی متوجه استدلالمان می‌شویم که کسی در آن تردید کند و ما ناچار بشویم از آن دفاع کنیم

تا وقتی که اکثریت غالب افراد جامعه مجذوب مقاله‌های خبری‌ای می‌شوند که دیدگاه‌ها یا احساسات بنیادین آن‌ها را تقویت می‌کنند (هیچ تردیدی در این دیدگاه‌ها و احساسات ایجاد نمی‌کنند) الزام‌های اقتصادی هیچ تغییری نخواهد کرد. منطق چنین تغییری شبیه به منطق اصلاح عادت‌های مردم در زمینهٔ غذا خوردن است. تا وقتی که عموم مردم خواهان غذاهای چرب باشند، فروشگاه‌ها غذاهای چرب به آن‌ها می‌فروشند. و تا وقتی که عموم مردم خواهان مقاله‌های خبری ساده‌انگارانه‌اند، مقاله‌هایی که اندیشیدن خودمحورانه و جامعه‌محورانهٔ آن‌ها را تقویت کنند و جهان را در یک چارچوب کلی خیر و شر به تصویر بکشند (و دیدگاه‌ها و احساسات خوانندگان را خوب و دیدگاه‌ها و احساسات «دشمنان» را شر قلمداد کنند)، رسانه‌های خبری چنین مقاله‌هایی را برای‌شان تولید می‌کنند. به این ترتیب سود و محبوبیت منابع خبری که تعصبات و پیش‌داوری‌های مخاطبان را تأیید می‌کنند باز هم افزایش خواهد یافت.

بیش‌تر مردم علاقه‌ای ندارند که ذهن خود را گسترش دهند؛ می‌خواهند همین باورها و ارزش‌هایی که اکنون دارند ستایش و تأیید شوند. آن‌ها به هواداران تیم‌های فوتبال شبیهند؛ دوست دارند تیم‌شان ببرد و بعد جشن بگیرند و به برد تیم‌شان افتخار کنند. اگر ببازند، مایلند به آن‌ها گفته شود که آن بازی مهم نبوده است، یا تیم حریف ناجوانمردانه بازی کرده است، یا داوران به نفع تیم حریف داوری کرده‌اند.

بخش اعظم تفکر ما به‌خودی‌خود سوگیرانه، مغشوش، مغرضانه، جاهلانه، یا یکسره پیش‌داورانه است. بااین‌همه کیفیت زندگی ما و آنچه تولید می‌کنیم، خلق می‌کنیم یا می‌سازیم بی‌شک تابع کیفیت اندیشهٔ ماست. تفکر بی‌مایه زیانبار است، هم به‌لحاظ مادی و هم ازحیث کیفیت زندگی.

کیفیت زندگی ما مستقیماً تابع کیفیت تفکر ماست.

اطلاعات یعنی داده‌ها، شواهد، یا تجربه‌هایی که از آن‌ها برای فهمیدن چیزی استفاده می‌کنیم. اما اطلاق واژهٔ اطلاعات لزوماً حاکی از درست بودن نیست.

مقصود ما از استدلال کردن این است که در ذهنمان به چیزی معنا بدهیم و به این ترتیب آن چیز را بفهمیم.

هرگاه ذهن بر اساس دلایل به نتیجه‌ای می‌رسد استدلال صورت گرفته است. این نتیجه‌گیری یعنی ما چیزی را فهمیده‌ایم. نتیجه اینکه ما هرگاه فکر می‌کنیم داریم استدلال می‌کنیم؛ اما خودمان معمولاً از گسترهٔ وسیع استدلال‌هایی که در پس ذهنمان صورت می‌گیرد آگاه نیستیم.

- برای پاسخ دادن به این پرسش به چه اطلاعاتی نیاز دارم؟ - کدام داده‌ها به این مسئله مربوط می‌شوند؟ - آیا باید اطلاعات بیش‌تری جمع کنیم؟ - آیا این اطلاعات به منظور یا هدف ما مربوط است؟