کتاب میان دو آتش

«روشنفکران هیچ آزار و اذیتی را، ولو کوچک، فراموش نمی‌کنند. ولی مردمان عادی و آنهایی که چندان تحصیل‌کرده نیستند شرارت‌های دیگر افراد را بهتر درک می‌کنند. آنها می‌دانند خودشان هم اگر در چنین موقعیت‌هایی باشند، اقدامی مشابه انجام می‌دهند».

زندگی مردمان شوروی از دروغی آکنده بود که هم شهروندان آن را دیکته می‌کردند و هم دولت: شهروندان تظاهر می‌کردند وفادار و علاقه‌مند به نظام‌اند و دولت به کارآمدی و رفاه تظاهر می‌کرد. نمایش فرمانبرداری با نمایش التفات پدرمآبانه همخوان بود و قالبی طنزآمیز به خود گرفته بود. لطیفه‌ای نقل محافل آن روزها بود که می‌گفت: «ما به کار کردن تظاهر می‌کنیم و آنها به پرداخت کردن حقوق».