بریده‌هایی از کتاب کنت دومونت کریستو (جلد اول)

اگر می‌خواهید گناهکار را بیابید، اوّل در جستجوی کسی باشید که جنایت به او سود می‌رساند.

لب‌ها به نوعی حرف می‌زنند، و دل‌ها به نوعی دیگر می‌اندیشند.

دانگلار یکی از آن مردان حسابگری بود که با قلمی در پشت گوش زاده می‌شوند، و به جای قلب دواتی پر از مرکب سیاه در سینه دارند. برای او همه چیز در این دنیا تفریق یا ضرب بود، و یک عدد، زمانی که می‌توانست بر جمع محاسبه او بیفزاید، برایش به مراتب بیش از یک انسان ارزش داشت.

انسان آفریده نشده است تا چنین آسان به سعادت دست یابد. خوشبختی همچون قصرهای جزایر سحرآمیز است که تعدادی اژدها دربان‌هایشان هستند. برای فتح این قصرها باید مبارزه کرد.

انسان بدبخت به جای آنکه از خدا شروع کند، به خدا نمی‌رسد مگر زمانی که تمام امیدهای دیگر را آزموده و به بن‌بست رسیده باشد.

خداوند اگر هم زمان با انسان‌ها می‌بیند، هم زمان با آنها عمل نمی‌کند: «به زودی» خدا می‌تواند هزار سال طول بکشد، یا فقط یک هزارم ثانیه باشد.

من جسد مردی بدبختم که شما او را در سیاهچال قلعه دیف زنده به گور کردید. خداوند به این جسد بیرون آمده از گور، نقابی از چهره کنت دو مونت ـ کریستو گذاشت، او را با الماس و طلا پوشاند تا فقط امروز شما بتوانید او را بشناسید. من ادموند دانتس هستم.

چه می‌شود کرد؟ ما همه فانی هستیم.

مرسدس، چه اهمیت دارد؟ هر قدر شما فقیر و تنها باشید، بیش از هر دختر مغرور یک کشتی‌دار یا دختر ثروتمندترین بانکدار مارسی مورد پسند من هستید. ما به چه چیزی نیاز داریم؟ یک زن شریف و خانه‌دار. من کجا می‌توانم زنی بهتر از شما که این دو خصیصه را داشته باشد بیابم؟ مرسدس در حالی‌که سرش را تکان می‌داد گفت: فرناند، زنی که مردی دیگر جز شوهرش را دوست بدارد، خانه‌دار خوبی نخواهد بود، و هیچ تضمینی هم برای شریف ماندنش وجود ندارد.

خداوند شما را کمی دیر به من داد، ولی بالاخره داد. شما هدیه پرارزشی هستید و من به علّت اعطای این هدیه، از خداوند سپاسگزارم.

بالاخره از فراز غرور فرود آمد و دست به دامن استغاثه، نه به درگاه خداوند بلکه به آستان انسان‌ها زد. خداوند آخرین ملجأ است، انسان بدبخت به جای آنکه از خدا شروع کند، به خدا نمی‌رسد مگر زمانی که تمام امیدهای دیگر را آزموده و به بن‌بست رسیده باشد.

به دو مطلب می‌اندیشم. اوّل به مقدار هوش فوق‌العاده‌ای که شما برای رسیدن به منظوری که داشتید صرف کرده‌اید. پس اگر آزاد بودید چه می‌کردید؟ شاید هیچ. مغز پُری که دارم احتمالا در بیهودگی نابود می‌شد. برای حفر بعضی از کان‌های اسرارآمیز مخفی شده در هوش انسانی، بدبختی لازم است. برای انفجار باروت به فشار نیاز داریم. اسارت همه صفاتی را که در گوشه کنار موّاج بوده است، در یک نقطه گردآورده است. آنها در فضایی تنگ به هم فشرده شده‌اند، و شما می‌دانید که از تصادم ابرها به هم، برق به وجود می‌آید، از برق نور، و از نور روشنایی.

شاه پدر ملّت است. کسی که بخواهد شاه را سرنگون کند یا بکشد، قصد کشتن پدر سی و دو میلیون انسان را کرده است.

امروز مرگ همچون دایه‌ای که کودک را می‌جنباند، به من لبخند می‌زند.

تا اینجا خود را جانشین مشیت الهی قرار دادم تا نیکوکاران را پاداش دهم... حالا خدای منتقم است که می‌بایست جای خود را به من واگذارد، تا بدکاران را مجازات کنم!

انسان حیوانی ناسپاس و بی‌نهایت خودخواه است...

وقتی که کارهایم را در پاریس به اتمام برسانم، می‌روم تا در مشرق زمین بمیرم. آن‌وقت اگر بخواهید مرا بیابید، باید در قاهره یا بغداد یا اصفهان مرا بجویید

دو سال؟ شما تصوّر می‌کنید من می‌توانم در عرض دو سال همه این چیزهارا فراگیرم؟ در به کار بردن آن نه، در کلیات بله. یاد گرفتن دانستن نیست. کسانی هستند که فقط می‌دانند، و عدّه‌ای هستند که دانشمندند. دسته اوّل را حافظه می‌سازد، دسته دوّم را فلسفه.

لب‌ها به نوعی حرف می‌زنند، و دل‌ها به نوعی دیگر می‌اندیشند.

در سیاست انسانی را نمی‌کشند، بلکه مانعی را از میان برمی‌دارند. فقط همین!

بدترین عمل برای جلب محبّت یک زن، مبارزه با مردی است که مورد عشق آن زن است.

قلب زن چنین است که هر قدر هم به نیروی پیش‌داوری‌ها، و الزام حفظ ظاهر، بی‌احساس جلوه کند، باز گوشه‌ای حاصلخیز و شاد در آن وجود دارد که خداوندآن را در انحصار عشق مادرانه گذاشته است.

مسأله این است که من در این لحظه خوشبخت‌تر از آنم که بتوانم شاد باشم.

شرقی‌ها تنها کسانی هستند که زندگی کردن را می‌شناسند!

او هرگز حاضر نبود خودکشی کند، چراکه همیشه امیدوار بود.

برای افراد شجاع خدایی در آسمان هست.

«حالا بدرود به نیکوکاری، انسانیت، قدرشناسی... خداحافظی از همه احساساتی که قلب را روشن می‌کند... تا اینجا خود را جانشین مشیت الهی قرار دادم تا نیکوکاران را پاداش دهم... حالا خدای منتقم است که می‌بایست جای خود را به من واگذارد، تا بدکاران را مجازات کنم!»

برای او همه چیز در این دنیا تفریق یا ضرب بود، و یک عدد، زمانی که می‌توانست بر جمع محاسبه او بیفزاید، برایش به مراتب بیش از یک انسان ارزش داشت.

شما صاحبان قدرت، تنها وسایلی را در دست دارید که با پول تهیه می‌شود، ما که در انتظار قدرت هستیم، وسایلی داریم که با از خودگذشتگی به دست می‌آید.

اگر می‌خواهید گناهکار را بیابید، اوّل در جستجوی کسی باشید که جنایت به او سود می‌رساند. نابودی شما به چه کسی می‌توانسته است سود برساند؟ به هیچکس. خدای من، آخر من کسی نبودم. این‌گونه جواب ندهید. جواب شما نه منطق دارد، نه فلسفه. همه چیز نسبی است دوست عزیز. از شاه گرفته که وجودش مزاحم جانشین آینده اوست، تا کارگری که مانع راحت کارگر دیگری است که نامش در فهرست انتظار نوشته شده است، همه مزاحمند