کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ نوشته‌ کریم نیکونظر و گروهی از نویسندگان با گویندگی گروه گویندگان توسط نشر رادیو تراژدی - نگاه نو تهران منتشر شده است. این کتاب صوتی به جنگی ۳۸ روزه در ایران می‌پردازد که از دل تماس‌های اورژانس اجتماعی، روایت امدادگران، نویسندگان، شاعران و شهروندان عادی بازسازی شده است. شنونده در این اثر با تلفن‌های هراسان کودکان، گزارش‌های میدانی از تهران، بوشهر، بندرعباس، خارک، شیراز، انزلی و مشهد و نیز متن‌هایی تحلیلی و احساسی درباره‌ی جنگ، تنگه‌ی هرمز، خیر جمعی و معنای سمت درست تاریخ روبه‌رو می‌شود.

درباره کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ یک کتاب صوتی روایی-مستندی است که کریم نیکونظر آن را به‌عنوان دومین شماره‌ی ویژه‌ی جنگ رادیو تراژدی ساخته است. در این کتاب صوتی جنگی ۳۸ روزه روایت شده که از نهم اسفند ۱۴۰۴ با حمله به تهران آغاز می‌شود و در دو نوبت حمله به ۲۰ استان کشور گسترش پیدا می‌کند. این کتاب صوتی با تلفن‌های کودکان به اورژانس اجتماعی شروع می‌شود، کودکانی که زیر صدای آژیر و بمباران از ترس، تنهایی و شایعه‌ها حرف می‌زنند و درعین‌حال شعر حفظ می‌کنند و از مدرسه و خانواده می‌گویند. همین صداها نقطه‌ی عزیمت اثری است که می‌خواهد جنگ را نه در سطح آمار و تحلیل‌های رسمی که در سطح تجربه‌ی زیسته‌ی آدم‌های عادی نشان دهد.

در ادامه، شنونده وارد لایه‌های مختلف این تجربه می‌شود: از توصیف تنگه‌ی هرمز و ریشه‌ی اسطوره‌ای نام آن در اهورامزدا و مفهوم کارزار به‌معنای چاره‌گری تا روایت‌های بسیار خشن و عریان امدادگران از پیکرهای تکه‌تکه‌شده در تهران و محله‌هایی مثل مجیدیه. متن‌هایی از مصطفی مستور، محمد رضایی‌ راد، مهدی ربی، الهام فلاح، قاسم فتحی، فاطمه علی‌اصغر، فرزانه قنبری و دیگران در کتاب چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ خوانده می‌شود که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به جنگ نگاه کرده‌اند، از ترکیب احساسات و خیر جمعی تا عذاب‌وجدان شهرهای دور از خط مقدم، از پروژه‌ی شخصی سبک‌سازی و مهاجرت ناتمام تا ویرانی کاخ گلستان، سعدآباد، نقش جهان و مجلس سنا.

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ ساختاری فصل‌بندی‌شده دارد اما می‌توان در آن چند محور را تشخیص داد: محور تماس‌ها و صداهای زنده، محور روایت‌های شهری (تهران، بوشهر، بندرعباس، خارک، شیراز، انزلی، مشهد)، محور تأملات نظری درباره‌ی تصویر، سمت درست تاریخ و خیر جمعی و محور میراث فرهنگی و معنای نابودی. این کتاب صوتی با رفت‌وآمد میان شعر، نثر تحلیلی، گزارش میدانی و مونولوگ‌های شخصی، تصویری چندصدایی از جنگ می‌سازد که در آن هم صدای کودک شنیده می‌شود هم صدای امدادگر، شاعر، خبرنگار و شهروندی که فقط می‌خواهد گلدانش را نجات دهد.

خلاصه کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ جنگی ۳۸ روزه را از دل روایت‌های پراکنده و شخصی بازسازی می‌کند. محور اثر این است که واقعیت جنگ در آمار و نمودار خلاصه نمی‌شود بلکه در صداها، ترس‌ها، انتخاب‌ها و جزئیات روزمره شکل می‌گیرد. شنونده با تلفن‌های کودکان به اورژانس، روایت امدادگران از صحنه‌های دلخراش تهران، تجربه‌ی مردم بندرعباس، بوشهر، خارک، شیراز، انزلی و مشهد و نیز متن‌هایی درباره‌ی تنگه‌ی هرمز، اسطوره‌ی هرمز و اهریمن، مفهوم خیر جمعی و نقد عبارت سمت درست تاریخ روبه‌رو است.

این کتاب صوتی نشان می‌دهد چگونه تصویر و رسانه می‌توانند جنگ را هدفمند و تمیز جلوه دهند درحالی‌که واقعیت، بدن‌های تکه‌تکه، شهرهای ویران، آوارگی، آلودگی و سوگواری است و درعین‌حال رگه‌های سرسخت زندگی، مهربانی و مقاومت جمعی خاموش نمی‌شود.

چرا باید کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ را بشنویم؟

کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ امکان شنیدن از جنگ را از زبان کسانی فراهم کرده است که آن را نه‌فقط تحلیل که زندگی کرده‌اند. شنونده در این کتاب با ترکیبی از شعر، روایت شخصی، گزارش میدانی و تأمل نظری روبه‌رو می‌شود که هم خشونت عریان جنگ را نشان می‌دهد هم پرسش‌های عمیق‌تری درباره‌ی اخلاق، تصویر، خیر جمعی و معنای بقا در دل ویرانی طرح کرده است.

شنیدن کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی چه روزهایی را گذراندیم ـ شماره ویژه جنگ: ۲ به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تجربه‌ی زیسته‌ی جنگ، مطالعات اجتماعی و سیاسی، روایت‌های شهری، حافظه‌ی جمعی و نسبت رسانه و خشونت علاقه‌مندند یا می‌خواهند جنگ را فراتر از شعارها و آمار، از زاویه‌ی نگاه کودکان، امدادگران، نویسندگان و شهروندان عادی در شهرهای مختلف ایران بشنوند.