دانلود و خرید کتاب صوتی بشنو از نی (شرح مثنوی مولانا ـ مجموعه دوم)

کتاب صوتی بشنو از نی شرح مثنوی مولانا (مجموعه دوم) نوشته‌ی مسیحا برزگر با گویندگی خود او و به‌کوشش نشر خانه معنا منتشر شده است. این کتاب صوتی ادامه‌ی مجموعه‌ای است که در آن نویسنده پای درس مثنوی می‌نشیند و بیت‌ها، حکایت‌ها و تمثیل‌های مولانا را به زبان امروز، اما وفادار به جانِ معنا، برای شنونده باز می‌کند. در این مجموعه، متن مثنوی بهانه‌ای است برای گفت‌وگو درباره‌ی عشق، یگانگی، خدا، رنج جدایی، شوق وصال و نسبت انسان با هستی؛ اما نه در قالب درس خشک، بلکه در قالب صحبت‌هایی زنده، پر از مثال، پرسش و رفت‌وبرگشت میان شعر مولانا و تجربه‌ی روزمره‌ی انسان معاصر. این کتاب صوتی با تمرکز بر حکایت‌ها و ابیات شاخص مثنوی مثل داستان «آن یکی آمد در یاری بزد» و «بقال و طوطی» پیش می‌رود و هر بار از دل یک حکایت، بحثی گسترده درباره‌ی من و او، جدایی و وحدت، نقش وهم و پندار، و معنای حقیقی عرفان گشوده می‌شود. شنونده در طول کتاب صوتی با صدای خود مسیحا برزگر همراه می‌شود که هم متن را می‌خواند و هم آن را شرح می‌دهد و از دل ابیات، به تأملاتی درباره‌ی زندگی، ایمان، ترس، عشق، رنج، و امکان دگرگون‌شدن نگاه انسان می‌رسد. نشر خانه معنا این مجموعه را در قالب یک تجربه‌ی شنیداری پیوسته عرضه کرده است تا مخاطب بتواند با گوش‌سپردن، کم‌کم با فضای مثنوی و جهان‌بینی مولانا مأنوس شود.

درباره کتاب بشنو از نی شرح مثنوی مولانا مجموعه دوم

کتاب صوتی بشنو از نی شرح مثنوی مولانا (مجموعه دوم) با محوریت خوانش و شرح مسیحا برزگر بر بخش‌هایی از مثنوی، شنونده را وارد سفری می‌کند که در آن یک بیت یا یک حکایت، دری به روی بحثی طولانی و عمیق درباره‌ی هستی و انسان می‌گشاید. در آغاز، نویسنده با ستایش خداوند و تصویرکردن او به‌عنوان حقیقتی که در دانه، درخت می‌بیند و در قطره، دریا، فضای کتاب را در مدار توحید و یگانگی قرار می‌دهد. سپس با نقل حکایت معروف «آن یکی آمد در یاری بزد» از مثنوی، مفهوم «یک من در یک سرا» را می‌کاود؛ اینکه خانه‌ی وجود فقط گنجای یک «من» را دارد و تا وقتی انسان به ثنویت و جدایی قائل است، پشت در می‌ماند. در ادامه، بحث به وهم جدایی، نقش «من» به‌عنوان چشم‌بند، و این ایده می‌رسد که در هر حال، چه در مقام بازیگر قصه و چه در مقام تماشاگر، فقط حق است که حضور دارد و قصه را بازی می‌کند. در بخش‌های بعدی کتاب صوتی بشنو از نی شرح مثنوی مولانا (مجموعه دوم) نویسنده از دل همین حکایت‌ها به مثال‌های روزمره می‌رسد: تشنگی و آب، نان و خوردن، نفس‌کشیدن، نگاه‌کردن در آینه، و حتی انکار خدا. او نشان می‌دهد که چگونه در ساده‌ترین تجربه‌ها، حق خود را در صورت‌های گوناگون می‌چشد و می‌شناسد؛ از نوشیدن یک لیوان آب تا خوردن تکه‌ای نان. سپس کتاب به سراغ حکایت «بقال و طوطی» می‌رود و از دل این قصه، بحث قیاس‌کردن اولیا با خود، تفاوت زنبور عسل و زنبور شمری، آهو و مشک، آب تلخ و شیرین، و نقش «ذوق» و «پیر» در تشخیص حقیقت را باز می‌کند. در ادامه، نویسنده به موضوعاتی مثل هدف اصلی زندگی، شوق دریا در دل قطره، انسان کامل، حیرت به‌عنوان گوهر دین، و نقش نگاه در ساختن زیبایی و معنا می‌پردازد و حتی با آوردن نام‌هایی چون مایستر اکهارت، پروتاگوراس، حلاج، ابن عربی، آگوستین و دیگران، پلی میان سنت عرفانی اسلامی و دیگر سنت‌ها می‌سازد. ساختار کتاب فصل‌بندی کلاسیک ندارد، اما می‌توان در آن چند محور عمده تشخیص داد: شرح حکایت‌ها، تأملات فلسفی و عرفانی، مثال‌های روزمره، و دعوت به دگرگون‌کردن نگاه.

خلاصه کتاب بشنو از نی شرح مثنوی مولانا مجموعه دوم

در این کتاب صوتی، مسیحا برزگر از دل ابیات و حکایت‌های مثنوی، چند ایده‌ی محوری را پی می‌گیرد و بارها از زاویه‌های مختلف به آن‌ها بازمی‌گردد. یکی از ایده‌های اصلی این است که در «سرای وجود» فقط یک حقیقت هست؛ حق است و بس. حکایت «آن یکی آمد در یاری بزد» دستمایه‌ی توضیح این نکته می‌شود که «من» همان پرده و حجاب است: وقتی سالک می‌گوید «من»، در واقع جدایی را تثبیت می‌کند و تا این «من» هست، پاسخ می‌شنود «برو، هنگام نیست». اما همین رنج فراق و آتش دوری است که خام را می‌پزد و او را به جایی می‌رساند که در بازگشت، وقتی بر در می‌کوبد و می‌شنود «بر در کیست؟»، می‌تواند بگوید «بر در هم تویی ای دلستان». در این نقطه، دو «من» در سرا نمی‌گنجد و سالک درمی‌یابد که هم کوبنده‌ی در و هم صاحب‌خانه، هر دو حق‌اند. نویسنده سپس این نگاه را به تجربه‌های ساده‌ی روزمره می‌کشاند: تشنگی و آب، دوری و وصال، غم و شادی، مرگ و تولد، همه صورت‌های بازی حق با خود است. آب، خودِ حق است در تعین خاص؛ تشنه نیز تعین دیگر اوست. هر بار که انسان جرعه‌ای آب می‌نوشد، حق در صورت تشنه، خود را در صورت آب می‌چشد. از اینجا، بحث به عرفان می‌رسد: عرفان، در نهایت، عرفان خودِ حق است؛ حق است که خود را می‌شناسد، چه در صورت عارف و چه در صورت منکر. حتی انکار خدا نیز صحنه‌ای از نمایش خودشناسی حق است؛ مثل بازیگری که روی صحنه می‌گوید «من وجود ندارم» در حالی‌که به‌خوبی از حضور خود آگاه است. در بخش حکایت «بقال و طوطی»، کتاب نشان می‌دهد که چگونه طوطی، سرِ کلِ یک درویش را با سرِ بی‌موی خود قیاس می‌کند و می‌پندارد او هم شیشه‌ی روغن ریخته است. از اینجا مولانا و سپس نویسنده به خطر قیاس‌کردن اولیا با خود می‌رسند: «کار پاکان را قیاس از خود مگیر». مثال زنبور عسل و زنبور شمری، آهو و مشک، آب تلخ و شیرین، و نی خالی و نیشکر، برای توضیح این نکته به‌کار می‌رود که همه از یک «محل» می‌خورند، اما یکی زهر می‌سازد و دیگری عسل؛ یکی سرگین می‌دهد و دیگری مشک ناب. انسان نیز از زندگی، نان، آب و نور خورشید بهره‌مند است، اما می‌تواند آن را یا به بخل و حسد و ویرانگری تبدیل کند یا به عشق، شعر، شعور و نور خدا. در ادامه، کتاب به مسئله‌ی هدف اصلی زندگی می‌پردازد: هدف حقیقی باید چیزی باشد که در یک آن، بدون برداشتن حتی یک گام، قابل وصول باشد؛ و آن، وجدان حق در خویش است. قطره وقتی شوق دریا را در دل دارد، در همان لحظه دریاست؛ باقی، سیر و سفر دریاست در صورت قطره. انسان کامل، در این نگاه، همان قطره‌ای است که شوق دریا در او بیدار شده و خود را عین دریا می‌یابد؛ همان جایی که حلاج می‌گوید «انا الحق». از اینجا، بحث به حیرت می‌رسد: گوهر دین حیرانی‌ست، چون در ساحت ایمان، ناممکن‌ها شدنی می‌شوند و زندگی لحظه‌به‌لحظه به معجزه بدل می‌شود. در بخش پایانی، نویسنده با آوردن سخن آندره ژید درباره‌ی زیبایی و نگاه، و دوبیتی مولانا درباره‌ی لیلی و مجنون، بر این نکته تأکید می‌کند که زیبایی، عظمت و معنا در خودِ اشیا نیست، در نگاه انسان است. هارون‌الرشید لیلی را با چشم سیاستمدار می‌بیند و چیزی افزون بر دیگران در او نمی‌یابد؛ لیلی پاسخ می‌دهد «خاموش، چون تو مجنون نیستی». از اینجا، کتاب به این دعوت می‌رسد که انسان چشمان خود را به خدا «قرض» بدهد تا خدا با این چشم‌ها به جهان بنگرد؛ آن‌گاه روابط، قضاوت‌ها و تجربه‌ی زندگی دگرگون می‌شود و انسان درمی‌یابد که در دریا ساکن است، هرچند سال‌ها از تشنگی شکایت کرده باشد.

چرا باید کتاب بشنو از نی شرح مثنوی مولانا مجموعه دوم را بشنویم؟

شنیدن این کتاب صوتی برای کسانی که با مثنوی آشنا هستند یا تازه می‌خواهند به آن نزدیک شوند، فرصتی است برای دیدن دوباره‌ی ابیات و حکایت‌های مولانا از زاویه‌ای زنده و امروزی. در این مجموعه، متن مثنوی به‌صورت خط‌به‌خط و خشک تحلیل نشده، بلکه هر حکایت بهانه‌ای شده است برای گشودن بحث‌هایی درباره‌ی من و او، جدایی و یگانگی، نقش وهم، و نسبت انسان با خدا و جهان. شنونده در جریان توضیح‌ها می‌بیند که چگونه یک بیت می‌تواند به تشریح تجربه‌های روزمره مثل تشنگی، خوردن نان، نفس‌کشیدن، نگاه‌کردن در آینه و حتی شک و انکار پیوند بخورد و معنای عرفان از آسمان مفاهیم دور، به زمین زندگی روزانه نزدیک شود. این کتاب صوتی همچنین به‌خاطر لحن گفت‌وگویی و مثال‌های فراوان، پلی می‌سازد میان سنت عرفانی و ذهن انسان امروز. شنونده با مفاهیمی مثل «یک من در یک سرا»، «حق هست و بس»، «عرفانِ خودِ حق»، «شوق دریا در دل قطره»، و «حیرت به‌عنوان گوهر دین» آشنا می‌شود و می‌تواند آن‌ها را درونی کند، نه‌فقط به‌عنوان اصطلاح، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای تازه برای دیدن خود و جهان. از سوی دیگر، تأکید مکرر کتاب بر نقش نگاه در ساختن زیبایی، معنا و حتی خدا، شنونده را به بازنگری در قضاوت‌ها و عادت‌های ذهنی خود دعوت کرده است؛ اینکه چگونه می‌توان از نگاه محدود و ترس‌زده، به نگاهی فراخ‌تر و عاشقانه‌تر کوچ کرد. ویژگی دیگر این کتاب صوتی، پیوندزدن حکایت‌های مثنوی با نام‌ها و سنت‌های دیگر است؛ از مایستر اکهارت و پروتاگوراس تا حلاج و ابن عربی. این کار به شنونده کمک می‌کند بفهمد که دغدغه‌ی یگانگی، خودشناسی و حیرت، محدود به یک فرهنگ و یک زبان نیست و می‌توان آن را در افق گسترده‌تری دید. در نهایت، کتاب شنونده را به تجربه‌ای درونی دعوت کرده است: اینکه هدف اصلی زندگی را در جایی بسیار نزدیک‌تر از آنچه عادتاً تصور می‌شود بجوید؛ در همان لحظه‌ای که قطره، شوق دریا را در دل خود حس می‌کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به مثنوی مولانا علاقه‌مندند و می‌خواهند با شرحی امروزی و تأمل‌برانگیز به آن نزدیک شوند؛ به کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی خدا، جدایی، رنج، معنای زندگی و نسبت خود با جهان هستند؛ به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه و عرفان که دوست دارند مفاهیم دشوار را در پیوند با مثال‌های روزمره بشنوند؛ و به شنوندگانی که احساس می‌کنند نگاهشان به زندگی تنگ و خسته شده و به‌دنبال متنی هستند که نگاه را دگرگون کند، نه‌اینکه فقط اطلاعات تازه‌ای اضافه کند.