کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری

کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری نوشته علیرضا ترخان یکی از کتاب‌های تخصصی حقوق نشر گیوا است که برای راهنمایی و کمک به متخصصان و دانشجویان رشته حقوق گردآوری شده است.

درباره کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری

احراز رابطه‌ی علیّت، یکی از فنّی‌ترین، دقیق‌ترین، پیچیده‌ترین و دشوارترین مباحث حقوق کیفری به شمار می‌رود و با توجه به اثرات عملی بسیاری که بر روی مسئولیت مرتکب دارد، مقتضی است تا در احراز این رابطه، حساسیت ویژه‌ای به خرج داده شود.

لذا در احراز هر چه دقیق‌تر رابطه‌ علیّت، قبل از هر چیز، ابتدا لازم است که عامل مداخله کننده در وقوع جرم را شناسایی کرده و پس از آن به تشخیص این مسئله پرداخته شود، که آیا بین رفتار این عامل مداخله‌گر و نتیجه‌ حاصله رابطه‌ی علیّت وجود دارد یا خیر؟

به عبارت دیگر به عنوان مقدمات احراز رابطه علیّت، در بدایت امر باید مشخص کنیم که بر عامل مداخله گر در ارتکاب جرم، کدامیک از عناوینِ سبب، علّت وشرط بار می‌شود، چرا که بار کردن هر کدام از این اصطلاحات بر مرتکب، اثرات عملی متفاوتی بر مسئولیت کیفری وی دارد. به عنوان مثال، سبب تحت وجود شرایطی، می‌تواند توسط مقام قضایی محکوم به قصاص گردد، اما شرط به هیچ وجه محکوم به قصاص نمی‌گردد، آنگاه به برررسی این مسئله بپردازیم که آیا نتیجه‌ی حاصله، مستند به عامل مداخله کننده است یا خیر؟

با این حال، علیرغم اهمیّت ویژه‌ تشخیص عنوان عامل مداخله گر مبنی بر علّت، سبب یا شرط، به عنوان مقدمات احراز رابطه‌ علیّت در حقوق کیفری، متأسفانه هیچ یک از حقوق‌دانان و فقها، در کتابی مستقل، به بررسی این مفاهیم نپرداخته‌اند و صرفاً در فصول و بخش‌هایی از کتب تألیفی خود، به بررسی اجمالی این عناوین و آن هم به صورت پراکنده پرداخته‌اند. از این رو در سیستم آموزشی و به تبع آن در سیستم قضایی کشور، در این خصوص، به شدت خلأ تألیفی وجود دارد.

پس نویسنده کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری از یک طرف به گردآوری مطالب موجود در تألیفات مختلف همت گماشت و از طرف دیگر به مطالعه‌ کتب حقوقی، فقهی و ادبی پرداخت و پس از تجدید نظر در مطالب گرد‌آوری شده، آن را در قالب این کتاب منتشر کرد و در اختیار جامعه‌ حقوقی کشور قرار داد.

خواندن کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان و فعالان حوزه فقه و حقوق پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مقدمات احراز رابطه علیت در حقوق کیفری

برای بررسی و تجزيه و تحلیل رابطه‌ی علیّت در حقوق کیفری و چگونگی احراز اين رابطه، به خصوص در هنگام بررسی علمی و آکادمیک اين مقوله، ناگزير ابتدا بايد اصطلاحاتی که مرتبط با اين مسئله هستند، از قبیل سبب، علّت، شرط، مقتضی، معد و رکن را، پیش از بررسی عناصر سه گانه‌ی متشکلّه‌ی جرم، مورد تجزيه و تحلیل قرار داد. چرا که، همان‌گونه که می‌دانیم، رابطه‌ی علیّت برای حقوق کیفری در مقام مسئولیت ايفای نقش می‌کند و با توجه به اين که بار شدن هر کدام از اين اصطلاحات بر افعال مرتکب و عواملی که در تحقق جرم دخالت دارند، اثرات عملی متفاوتی را بر مسئولیت مرتکب بار می‌کنند، ناچار بايد بتوانیم افعال و عواملی را که در تحقق جرم دخالت دارند، از نظر مفهومی تفکیک کنیم. به عنوان مثال بايد مشخص کنیم که فلان رفتار مرتکب، علّت است، سبب است يا شرط. و اين امر بدون بررسی مفاهیم فوق از جنبه‌های گوناگون فلسفی، لغوی، فقهی، حقوقی و گاهی قانونی و اصولی و نیز تطبیق آنها با يکديگر و در نهايت به دست دادن مفهومی صحیح و قاعده‌مند از منظر حقوقی، میسر نخواهد بود.