کتاب ماهنامه تخصصی زیستبان آب ـ شماره ۲۲ ـ تیرماه ۹۷

رودخانه جاجرود یکی از مهمترین رودخانه‌های استان تهران می‌باشد که آب شرب بیش از ۳۰ درصد مردم تهران را تأمین می کند که در نتیجه حفظ کیفیت آب و سلامت آن و تعیین منابع و آثار زیست محیطی آن بسیار مهم و منطقی خواهد بود و یکی از مهمترین و قویترین ابزارهای مدیریتی برای این کار استفاده از مدلهای کامپیوتری برای شبیه سازی پارامترهای کیفی آن از جمله BOD می‌باشد. در ابتدا اجرای یکسری اقدامات اولیه از جمله تعیین یک بازه زمانی نمونه برداری کیفی از آب رودخانه و همچنین تعیین طول مشخصی از رودخانه جهت نمونه‌برداری و مطالعه ضروری است. در این پژوهش هدف ، مدلسازی BOD به کمک شبکه های عصبی مصنوعی(ANN) بوده است. برای این منظور بازه مورد نظر از ابتدای روستای گرمابدره تا ابتدای ورودی دریاچه سد لتیان با طول تقریبی ۳۰ کیلومتر در نظر گرفته شد. که بزرگترین مشکل آن آلودگی به مواد آلی و میکروبی می‌باشد. شبیه سازی کیفی رودخانه جاجرود در طی 4 ماه در هر فصل (اردیبهشت ، مرداد ، آبان و بهمن) جهت مدلسازی اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی(BOD) توسط شبکه های عصبی مصنوعی صورت پذیرفت که برای این منظور از نرم افزار MATLAB جهت مدسازی استفاده گردیده است. نتایج به دست آمده نشان داد که مدل مذکور قادر است شبیه سازی را در حد قابل قبولی انجام دهد. همچنین رودخانه جاجرود به دلیل سرعت هوادهی بالا دارای ظرفیت خودپالایی مناسبی در طول مسیر خود است. با توجه به نتایج خروجی پارامتر BOD مشخص می‌گردد که مقادیر این پارامتر حتی در شرایط کم آبی (تابستان) در وضعیت مناسبی قرار داشته است که در ادامه به تفصیل به آن پرداخته شده است.