کتاب محکمه

کتاب محکمه نوشته توران دخت خان محمدی خشویی، داستان زنی است که برای جدایی از همسر خشونت‌گرش، علاوه‌بر ترس و تنگدستی، با اعتبار اجتماعی او نیز روبه‌روست. ملیح پس از چند سال زندگی مشترک، دیگر وعده‌های شهرام را باور ندارد؛ اما اثبات آنچه پشت درهای خانه گذشته، آسان نیست. روایت از راهروهای دادگاه آغاز می‌شود و به‌تدریج فاصله‌ی میان چهره‌ی محبوب یک مرد در جامعه و رفتار او در خانه را نشان می‌دهد. نشر سنجاق این کتاب را منتشر کرده است. دوستی قدیمی و آشنایی با یک وکیل، مسیر حق‌خواهی شخصیت اصلی را تغییر می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب محکمه

کتاب محکمه اثر توران دخت خان محمدی خشویی، داستانی اجتماعی درباره‌ی خشونت خانگی، حق‌خواهی زنان و دشواری شنیده‌شدن صدای قربانی است. نویسنده در مقدمه، حق‌خواهی زنان بی‌پناه را انگیزه‌ی نوشتن معرفی کرده است. ملیح، شخصیت اصلی و راوی، زندگی خود را از جایگاه زنی شرح می‌دهد که آسیب‌های جسمی و فرسودگی روانی، توان ادامه‌دادن رابطه را از او گرفته‌اند. روایت اول‌شخص، فاصله‌ی خواننده با ترس‌ها، تردیدها و گفت‌وگوهای درونی او را کم می‌کند. داستان میان اتفاقات دادگاه و یادآوری گذشته حرکت می‌کند؛ بنابراین شناخت رابطه فقط از ادعاهای دو طرف به دست نمی‌آید. خاطرات آشنایی و ازدواج نیز نشان می‌دهند که چگونه ثروت، وعده‌ی خوشبختی و رفتارهای ظاهراً محبت‌آمیز، قضاوت ملیح را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند. فضای آغازین، آکنده از درماندگی و اضطراب است. خانه‌ی مادر و دیدار با دوست قدیمی، در برابر این فضای تهدیدآمیز، امکان پناه‌گرفتن و حرف‌زدن را فراهم می‌کنند.
کتاب محکمه تضاد میان آبروی اجتماعی و رفتار خصوصی را در مرکز کشمکش قرار می‌دهد. شهرام در نگاه اطرافیان، مردی متمول و خیرخواه است که به نیازمندان کمک می‌کند؛ ملیح اما از تحقیر، تهدید و ضرب‌وشتم سخن می‌گوید. این تفاوت، مسئله‌ی باورپذیری شهادت زن را پیش می‌کشد: اعتبار کدام تصویر بیشتر است و چه چیزی می‌تواند فاصله‌ی میان این دو تصویر را آشکار کند؟ تنگنای مالی نیز بخشی از همین مسئله است؛ هزینه‌ی وکیل برای ملیح و مادرش مانعی جدی به‌شمار می‌آید. شخصیت نازنین، دوست دوران دانشگاه، نقش واسطه‌ای حمایتگر را دارد و ساسان پارسیان، وکیل معرفی‌شده، پیگیری حقوقی را وارد ماجرا می‌کند. داستان گذشته‌ی نازنین نیز موضوع اعتماد، فریب عاطفی و آسیب ناشی از نادیده‌گرفتن نشانه‌ها را گسترش می‌دهد. گفت‌وگوها سهم زیادی در معرفی شخصیت‌ها دارند و اطلاعات مربوط به گذشته اغلب در خلال همین صحبت‌ها آشکار می‌شوند. ایمان و امید به عدالت نیز در سخنان شخصیت‌ها حضور دارند. حرکت ماجرا از اختلاف زناشویی به تحقیق درباره‌ی زندگی پنهان شهرام، فضای روایت را به‌سوی تعلیق و احساس خطر می‌برد.

خلاصه داستان محکمه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
ملیح پس از پنج سال زندگی مشترک با شهرام، سه سال است که برای طلاق به دادگاه رفت‌وآمد می‌کند. او از خشونت همسرش به خانه‌ی مادر پناه برده؛ اما شهرام پشت خوشنامی و ادعای علاقه پنهان می‌شود. وکیل شهرام نیز زخم‌های ملیح را حاصل خودزنی معرفی می‌کند. ملیح که پول کافی برای استخدام وکیل ندارد، به نازنین، دوست قدیمی دانشگاهش، رو می‌آورد. نازنین او را با ساسان پارسیان آشنا می‌کند؛ وکیلی که می‌پذیرد گفته‌هایش را پیگیری کند. این آشنایی، امیدی برای بیرون‌آمدن از بن‌بست ایجاد می‌کند. ملیح باید درباره‌ی تجربه‌های دردناکش حرف بزند و پارسیان باید برای اثبات ادعاهای او شواهد پیدا کند. تحقیق درباره‌ی شهرام، پرسش‌هایی فراتر از ناسازگاری یک زوج پیش می‌کشد و حق‌خواهی ملیح را به مسیری پرمخاطره می‌برد.

چرا باید کتاب محکمه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب محکمه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت اول‌شخص، ترس و تردید زنی گرفتار خشونت خانگی را نشان می‌دهد.
• تضاد خوشنامی اجتماعی و آزار در خانه، زمینه‌ای برای اندیشیدن به قضاوت درباره‌ی دیگران فراهم می‌کند.
• حضور دوست و وکیل، نقش حمایت عاطفی و حقوقی را در پیگیری حق آشکار می‌کند.
• تحقیق درباره‌ی زندگی شهرام، کشمکش زناشویی را به تعلیق پیوند می‌زند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب محکمه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی خشونت خانگی و حق‌خواهی زنان.
• خوانندگانی که روایت اول‌شخص از روابط آسیب‌زا را دنبال می‌کنند.
• دوستداران داستان‌هایی که اختلاف زناشویی، پیگیری قضایی و تحقیق درباره‌ی رازهای شخصیت‌ها را کنار هم قرار می‌دهند.