کتاب جامعه و رسانه های نوین

کتاب جامعه و رسانه های نوین نوشته دینا رولینگر، رابطه‌ی فناوری‌های ارتباطی با زندگی روزمره و نهادهای اجتماعی را بررسی می‌کند. نویسنده به‌جای داوری درباره‌ی خوب یا بد بودن رسانه‌ها، سراغ تغییر انتظارات و رفتارهای ما در خانواده، آموزش، کار و سیاست می‌رود. نکته‌ی محوری این است که کاربران فقط دریافت‌کننده‌ی تأثیرات فناوری نیستند؛ انتخاب‌های آنان نیز قواعد و کارکردهای رسانه‌ها را تغییر می‌دهد. میلاد پوررجبی و حمیدرضا بیژنی مترجمان این کتاب هستند و نشر نقد فرهنگ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جامعه و رسانه های نوین

کتاب جامعه و رسانه های نوین نوشته دینا رولینگر، رسانه‌های دیجیتال را فراتر از ابزارهایی برای انتقال پیام بررسی کرده است. شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های آنلاین و تلفن‌های همراه در این بررسی بخشی از محیط زندگی اجتماعی هستند؛ محیطی که انتظارات ما از دیگران در دل آن شکل می‌گیرد. نویسنده بحث را از تعریف نهاد اجتماعی آغاز می‌کند و توضیح می‌دهد که خانواده، آموزش، دین، کار، قانون و سیاست چگونه برای رفتارهای ما قواعد نسبتاً پایداری ایجاد می‌کنند. رسانه‌های جمعی نیز در این میان جایگاه نهادی دارند، زیرا در آموزش هنجارها، ایجاد احساس تعلق و معنا‌دادن به جهان مشارکت می‌کنند. محور اصلی تحلیل، جامعه‌ی امریکا است و نمونه‌ها نیز عمدتاً از روابط و سازمان‌های همین جامعه انتخاب شده‌اند. مقدمه و شش محور نهادی، مسیر کلی بحث را مشخص می‌کنند. فصل نخست با عنوان خودهای مجازی و برخوردهای متنی، موضوع خانواده را به شکل‌گیری خود و هویت پیوند می‌دهد. بخش‌هایی مانند خانواده‌ی مجازی و روابط دیجیتال نیز زمینه‌ی بررسی ارتباط والدین و فرزندان، دوستی‌های نوجوانان و تجربه‌ی حضور در فضای آنلاین را فراهم می‌کنند.
کتاب جامعه و رسانه های نوین برای توضیح این روابط از مدل تبادل اجتماعی و دو مفهوم ساختار و عاملیت استفاده می‌کند. ساختار به قواعد و رویه‌های نهادی مربوط است و عاملیت امکان انتخاب افراد برای پذیرفتن یا به‌چالش‌کشیدن همان قواعد را نشان می‌دهد. نویسنده تغییرات را حاصل برخورد میان خواسته‌های کاربران، منافع شرکت‌ها و انتظارات نهادها می‌داند، نه نتیجه‌ی خودکار ورود یک فناوری. توجه به سودآوری شرکت‌های رسانه‌ای نیز جای مهمی در بحث دارد؛ محتوایی که هنجارهای اجتماعی را منتقل می‌کند ممکن است هم‌زمان برای فروش محصول یا جذب مخاطب تنظیم شده باشد. مطالعات موردی، سؤالات مرور فصل، منابع تکمیلی و نمایه‌ی مفهومی به ادامه‌ی بررسی موضوع کمک می‌کنند. بخش تکرارشونده‌ی بازتولید نابرابری نیز نشان می‌دهد که فضای دیجیتال الزاماً از تفاوت‌ها و امتیازهای اجتماعی بیرون از اینترنت جدا نیست. نویسنده از این مسیر، بحث فناوری را به مسئله‌ی قدرت، تعلق و نابرابری متصل کرده است.

خلاصه کتاب جامعه و رسانه های نوین

رسانه‌های نوین هم شیوه‌ی ارتباط افراد را تغییر می‌دهند و هم قواعد نهادهایی را که زندگی در چارچوب آن‌ها جریان دارد. کتاب جامعه و رسانه های نوین این رابطه را دوسویه می‌داند: کاربران در محدوده‌ی قواعد موجود انتخاب می‌کنند، اما مجموعه‌ی انتخاب‌های آنان می‌تواند همان قواعد را دگرگون کند. پیام کاری پس از پایان ساعت اداری، برای مثال، فقط یک امکان ارتباطی نیست؛ چنین پیامی انتظار درباره‌ی دسترس‌پذیری کارکنان را نیز تغییر می‌دهد. بحث خود و هویت نشان می‌دهد که افراد در برابر مخاطبان مختلف، جنبه‌های متفاوتی از خود را عرضه می‌کنند. فضای آنلاین امکان تنظیم این نمایش را بیشتر می‌کند، اما مرز میان مخاطبان را نیز کم‌رنگ می‌سازد. دغدغه‌ی اصلی نویسنده، فهم همین پیامدهای متناقض است: اتصال بیشتر می‌تواند زمینه‌ی حمایت و تعلق باشد یا فشار برای دیده‌شدن و تأییدگرفتن ایجاد کند.

چرا باید کتاب جامعه و رسانه های نوین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جامعه و رسانه های نوین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مفاهیم ساختار و عاملیت را به تجربه‌های مشخص استفاده از فناوری پیوند می‌دهد.
• رابطه‌ی سودآوری شرکت‌های رسانه‌ای و پیام‌های اجتماعی محتوا را روشن می‌کند.
• برای بررسی ادعاهای یک‌سویه درباره‌ی آسیب‌ها یا فواید رسانه‌ها چارچوبی فراهم می‌کند.
• مطالعات موردی، فرصتی برای سنجیدن مفاهیم در موقعیت‌های مشخص ایجاد می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب جامعه و رسانه های نوین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان جامعه‌شناسی و ارتباطات که به رابطه‌ی فناوری و نهادها علاقه دارند.
• والدین و مربیانی که دغدغه‌ی کیفیت ارتباط نوجوانان را دارند.
• خوانندگانی که به شکل‌گیری هویت و بازتولید نابرابری در اینترنت علاقه‌مندند.

بخشی از کتاب جامعه و رسانه های نوین

«رسانه‌های نوین همچنین چگونگی ارتباط والدین و فرزندان با یکدیگر را در دنیای واقعی تغییر می‌دهند. دانشمندان علوم اجتماعی دریافتند که تعاملات رو در رو برای روابط والدین و کودک بسیار مهم است زیرا زمینهٔ گفتگوها را فراهم می‌کند. وقتی والدین و بچه‌ها می‌توانند نشانه‌های چهره و زبان بدن یکدیگر را ببینند، می‌توانند واکنش‌های یکدیگر را بسنجند و آنچه را که شخص مقابل از مکالمه نیاز دارد ارزیابی کنند- گوش شنوا، ستایش، پند و اندرز، یا نصیحت. احتمالاً همهٔ ما می‌توانیم حداقل یک بار به یاد بیاوریم که روزهای بدی را در مدرسه سپری کرده‌ایم اما به والدین گفته‌ایم که همه چیز خوب است. اگر عزیزان ما توجه می‌کردند و متوجه شانه‌های افتاده و صدای ما می‌شدند، موضوع را پیگیری می‌کردند تا مطمئن شوند که حال ما خوب است یا حداقل یک آغوش دلسوزانه به ما می‌دادند. رسانه‌های نوین می‌توانند موجب حواس‌پرتی‌هایی شوند که توجهات رو در رو را از بین می‌برند. به راحتی می‌توان اعضای خانواده را تصور کرد که هر کدام در یک تلفن یا تبلت غرق شده‌اند، دور یک میز مشترک در حال خوردن شام و تعامل با شخص دیگر یا چیز دیگری هستند.
دانشمندان علوم اجتماعی می‌توانند ببینند که چگونه رسانه‌های نوین به‌طور بالقوه کیفیت تعاملات رو در رو بین والدین و فرزندان را تضعیف می‌کنند. به‌عنوان مثال، شری ترکل، استاد موسسهٔ فناوری ماساچوست که با ده‌ها بزرگسال و نوجوان مصاحبه کرده است، دریافت که ما به‌طورکلی وسواس داریم که با هم ارتباط داشته باشیم.»