کتاب وحی دینی

کتاب وحی دینی نوشته جیمز کلنبرگر، مفهوم وحی را از دریافت پیام الهی تا تجربه‌ی آشکارشدن واقعیت متعالی بررسی می‌کند. نویسنده، تفاوت برداشت‌های یهودیت، مسیحیت، اسلام و سنت‌هایی مانند بودیسم و هندوئیسم را مبنای بحث قرار داده است. حسین رهنمائی ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و توضیحاتی درباره‌ی اصطلاحات و اختلاف دیدگاه‌های الهیاتی افزوده است. انتشارات دانشگاه تهران این کتاب را منتشر کرده است. پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا وحی فقط به رویدادهای بنیادگذار ادیان محدود می‌شود یا تجربه‌های شخصی مؤمنان را نیز در بر می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب وحی دینی

کتاب وحی دینی پژوهشی در فلسفه‌ی دین و الهیات تطبیقی است که جیمز کلنبرگر در آن، معنای وحی را باتوجه‌به شیوه‌ی تجربه‌شدنش در سنت‌های مختلف بررسی کرده است. تعریف آغازین نویسنده بر پیام، ارتباط یا آگاهی‌ای تکیه دارد که دریافت‌کننده، سرچشمه‌ی آن را الهی، دینی یا متعالی احساس می‌کند. این تعریف، میدان بحث را از انتقال فرمان‌های دینی فراتر می‌برد و امکان بررسی تجربه‌هایی را فراهم می‌کند که الزاماً بر اعتقاد به خدای شخصی استوار نیستند. نویسنده میان وحی‌های بنیادگذار یک سنت و دریافت‌های شخصی پیروان آن تمایز می‌گذارد. او همچنین هر بینش ناگهانی یا هر رویدادی را که مؤمنان هدیه‌ی خدا می‌دانند، لزوماً وحی نمی‌نامد. مسئله‌ی اصلی، حضور محتوای دینی و چگونگی آشکارشدن واقعیت متعالی در تجربه است. بحث‌ها از گزارش‌های متون مقدس آغاز می‌شوند و به مسئله‌ی تفسیر، نقش دریافت‌کننده و نسبت تجربه با باور می‌رسند.
کتاب وحی دینی ۱۱ فصل دارد. فصل‌های «وحی در دین یهود»، «وحی در مسیحیت»، «وحی در اسلام» و «وحی در ادیان غیرابراهیمی» زمینه‌ی مقایسه‌ی سنت‌ها را می‌سازند. فصل «بازاندیشی در مفهوم وحی» دامنه‌ی این مفهوم را بررسی می‌کند و فصل‌های بعد، پیشگویی‌ها، رؤیاها، تجربه‌های وحیانی و آرای الهی‌دانان را موضوع بحث قرار می‌دهند. «دیدگاه‌ها درباره‌ی وحی»، «ایمان و وحی» و «وحی فراگیر» نیز پرسش‌های فلسفی بحث را دنبال می‌کنند. یکی از محورهای قابل‌توجه، تفاوت میان آشکارشدن حقایقی درباره‌ی خدا و آشکارشدن خود خدا در برخی تفسیرهای مسیحی است. محور دیگر، امکان تجربه‌ی حضور امر متعالی در زندگی معمول است. توضیحات حسین رهنمائی، جدا از متن اصلی آمده‌اند و در مواردی دیدگاه نویسنده را نقد کرده‌اند. مترجم به‌ویژه بر تمایز وحی نبوی در الهیات اسلامی با الهام، خواب و شهود عرفانی تکیه دارد. واژه‌نامه‌ی تخصصی پایانی نیز برای پیگیری معنای اصطلاحات فلسفی و الهیاتی در نظر گرفته شده است.

خلاصه کتاب وحی دینی

کلنبرگر در کتاب وحی دینی از این ایده آغاز می‌کند که تجربه‌های وحیانی، شکل و کارکرد یکسانی ندارند. وحی در یک سنت می‌تواند مبنای شریعت باشد و در سنتی دیگر، به حضور خدا یا دریافت حقیقت دینی مربوط شود. بررسی یهودیت نشان می‌دهد که مسئله‌ی وحی با تفسیر متن ثابت و کشف معناهای تازه پیوند دارد. بحث مسیحیت نیز تفاوت میان دریافت گزاره‌های اعتقادی و مواجهه با خدا را برجسته می‌کند. نویسنده سپس دامنه‌ی پرسش را به سنت‌های دیگر، تجربه‌های شخصی و رابطه‌ی ایمان با وحی گسترش می‌دهد. ایده‌ی «وحی فراگیر» حاصل توجه به تجربه‌هایی است که ممکن است در حوزه‌های گوناگون زندگی رخ دهند. دغدغه‌ی اصلی، فهم تنوع این دریافت‌ها و نقش هم‌زمان سرچشمه‌ی متعالی و دریافت انسانی در تفسیر آن‌هاست.

چرا باید کتاب وحی دینی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب وحی دینی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مقایسه‌ی سنت‌های ابراهیمی و غیرابراهیمی، تفاوت کاربرد مفهوم وحی را روشن می‌کند.
• بحث دریافت انسانی، زمینه‌ی تأمل درباره‌ی نسبت تجربه و تفسیر را فراهم می‌سازد.
• توضیحات انتقادی مترجم، اختلاف تلقی نویسنده و الهیات اسلامی از وحی نبوی را نشان می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب وحی دینی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان فلسفه‌ی دین و الهیات که به مطالعه‌ی تطبیقی وحی علاقه دارند.
• پژوهشگران تجربه‌ی دینی که مسئله‌ی دریافت و تفسیر را دنبال می‌کنند.
• خوانندگان علاقه‌مند به رابطه‌ی ایمان، متون مقدس و تجربه‌های معنوی.