کتاب در میان خانه ها

کتاب در میان خانه‌ها (تبیین نقض حقوق بشردوستانه در جنگ ۱۲ روزه با استناد به قانون، زندگینامه و نحوه شهادت افراد غیرنظامی) نوشته اشکان موسوی، پیامدهای جنگ برای شهروندان عادی را در کنار قواعد حمایت از غیرنظامیان بررسی می‌کند. خانه، بیمارستان و محل امدادرسانی در این کتاب، مکان‌هایی هستند که نویسنده از خلال سرنوشت آسیب‌دیدگان به بررسی امنیت و مصونیت آن‌ها می‌رسد. نشر سنجاق این کتاب را منتشر کرده است. مسئله‌ی محوری نویسنده، پیوند میان ثبت نام و وضعیت قربانیان با امکان پیگیری حقوقی حملات است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در میان خانه ها

کتاب در میان خانه‌ها نوشته اشکان موسوی، جنگ ایران و اسرائیل را از منظر آسیب‌های واردشده به زندگی غیرنظامیان بررسی کرده است. نویسنده به‌جای تمرکز بر آرایش نیروها و جزئیات نبرد، خانه‌های مسکونی، مراکز درمانی و فعالیت امدادگران را در مرکز توجه قرار می‌دهد. پرسش اصلی این است که قواعد محدودکننده‌ی خشونت در جنگ چه حمایتی برای افرادی پیش‌بینی کرده‌اند که در نبرد مشارکت ندارند. نویسنده، اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی، تناسب و احتیاط در حمله را مبنای بررسی قرار داده است. کنوانسیون‌های ژنو، پروتکل‌های الحاقی، منشور ملل متحد و اساسنامه‌ی رم نیز در بحث‌های حقوقی حضور دارند. متن، موضع انتقادی مشخصی نسبت به حملات اسرائیل دارد و ادعاهای مربوط به نقض حقوق بشردوستانه را از خلال گزارش‌ها، مکاتبات و مواضع نهادهای ایرانی مطرح می‌کند. ثبت مشخصات قربانیان در این چارچوب، فقط یادبود نیست؛ نویسنده چنین اطلاعاتی را زمینه‌ای برای حفظ شواهد و طرح مطالبه‌ی پاسخگویی می‌داند. مقدمه‌ی پیرحسین کولیوند نیز مسئولیت هلال‌احمر در ثبت رنج انسانی و حفظ کرامت آسیب‌دیدگان را توضیح می‌دهد.
کتاب در میان خانه‌ها موضوعات خود را در چند بخش حقوقی، گزارشی و مربوط به سرگذشت قربانیان دنبال می‌کند. عنوان‌هایی مانند «چرا در میان خانه‌ها؟»، «قوانین بین‌المللی که زیر پا گذاشته شد»، «گذری بر آن ۱۲ روز»، «مطالبات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران» و «نقش بشردوستانه جمعیت هلال‌احمر در جنگ ۱۲ روزه» مسیر بحث را نشان می‌دهند. بخش موارد نقض نیز پنج محور دارد: حمله به منازل مسکونی، مراکز امدادی و درمانی، کودکان و زنان و دیگر غیرنظامیان، مراکز آموزشی و مهدهای کودک و زندان اوین. نامه‌های خطاب به سازمان ملل متحد، کمیته‌ی بین‌المللی صلیب سرخ و دفتر دادستانی دیوان کیفری بین‌المللی، وجه نهادی مطالبات را بازتاب می‌دهند. گزارش عملیات نجات، انتقال مجروحان و پشتیبانی روانی نیز تصویری از وظایف امدادگران ارائه می‌کند. پیام‌های همدردی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال‌احمر، بخش دیگری از اسناد هستند. حاصل این کنارهم‌گذاری، آشنایی با دو مسیر مرتبط است: حفظ خدمات حیاتی در میانه‌ی حملات و ثبت آسیب‌ها برای پیگیری مسئولیت عاملان.

خلاصه کتاب در میان خانه ها

اشکان موسوی در کتاب در میان خانه‌ها، پیامدهای حمله به محیط‌های شهری را به مسئله‌ی حمایت حقوقی از ساکنان پیوند می‌زند. بحث از اختلال در زندگی روزمره و ضرورت امدادرسانی آغاز می‌شود و به بررسی گزارش‌های حمله به افراد و مکان‌های برخوردار از حمایت می‌رسد. نویسنده، نام، مکان، نوع حمله و وضعیت قربانی را اجزای مهم مستندسازی می‌داند. نامه‌ها و بیانیه‌های درج‌شده نیز خواسته‌هایی مانند حمایت از امدادگران، بررسی نقض‌های ادعایی و پاسخگوکردن مسئولان را بیان می‌کنند. ایده‌ی اصلی این کتاب آن است که شناخت جنگ نباید به اهداف نظامی و نتایج نبرد محدود بماند. سرنوشت بیماران، کودکان و شهروندان عادی نیز باید ثبت شود تا رنج انسانی به عددی بی‌نام در گزارش تلفات تقلیل پیدا نکند.

چرا باید کتاب در میان خانه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در میان خانه‌ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب اصول تفکیک، تناسب و احتیاط را در ارتباط با گزارش آسیب‌های غیرنظامیان معرفی می‌کند.
• مکاتبات درج‌شده، مطالبات حقوقی نهادهای ایرانی از سازمان‌های بین‌المللی را نشان می‌دهند.
• گزارش‌های امدادرسانی، شناختی از خطرهای عملیات نجات و ضرورت حمایت از کارکنان درمانی فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب در میان خانه‌ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به حقوق بشردوستانه و حمایت از غیرنظامیان در جنگ.
• پژوهشگران پیامدهای انسانی جنگ ایران و اسرائیل.
• امدادگران و خوانندگانی که به مستندسازی آسیب‌های جنگ و مطالبات نهادهای امدادی علاقه دارند.