کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان

کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان، نوشته عباس جلیلی کلهری، رابطه‌ی شیوه‌های تربیتی والدین را با رشد شخصیت و وضعیت روانی فرزندان بررسی می‌کند. خانواده در این کتاب نخستین محیط شکل‌گیری اعتماد، یادگیری قواعد و تجربه‌ی استقلال است. نویسنده تفاوت میان حمایت، کنترل، سخت‌گیری و بی‌تفاوتی را توضیح می‌دهد و مطالب را به نظریه‌های رشد شخصیت پیوند می‌زند. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. یکی از پرسش‌های محوری این کتاب چگونگی همراه‌شدن محبت و مرزبندی در تربیت فرزندان است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان

کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان، اثر عباس جلیلی کلهری، تربیت را از تعریف تعلیم‌وتربیت آغاز می‌کند و به روابط والدین و فرزندان می‌پردازد. مباحث در دو فصل با عنوان‌های تعلیم و تربیت و نظریه‌های فرزند پروری دنبال شده‌اند. فصل نخست خانواده را محیطی برای آموختن نگرش‌ها، هنجارها و شیوه‌های ارتباط معرفی می‌کند. نویسنده توضیح داده است که فرزندپروری را نمی‌توان به مجموعه‌ای از دستورها یا واکنش‌های جداگانه محدود کرد. لحن والدین، میزان توجه به نیازهای فرزند و فضای عاطفی خانه نیز در معنای رفتارهای تربیتی سهم دارند.

کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان نشان می‌دهد که وجود مقررات، به‌تنهایی، برای شناختن کیفیت رابطه‌ی والد و فرزند کافی نیست. این کتاب در فصل دوم زمینه‌ی نظری این تفاوت‌ها را گسترش می‌دهد. نظریه‌ی رشد روانی‌ـ‌اجتماعی اریک اریکسون مسیر شکل‌گیری شخصیت را در هشت مرحله توضیح می‌دهد؛ مسیری که اعتماد اولیه، خودگردانی، احساس شایستگی و جست‌وجوی هویت را به یکدیگر مرتبط می‌سازد. عباس جلیلی کلهری کاربرد این دیدگاه را در مدرسه نیز شرح داده است؛ از توجه به پیشرفت هر دانش‌آموز تا فراهم‌کردن مجال ابراز نظر.

مقایسه‌ی اریکسون و فروید تفاوت تأکید بر عوامل زیستی و توجه به روابط اجتماعی را روشن می‌کند. این کتاب به معرفی نظریه محدود نمی‌ماند و نقدهای فرهنگی، جنسیتی و دشواری سنجش بعضی مفاهیم را نیز در بر می‌گیرد. نظریه‌ی هنری مورای بخش دیگری از مباحث را به نیازها، انگیزه‌ها و برداشت فرد از محیط اختصاص می‌دهد. خواننده از این طریق با توضیح‌های متفاوتی درباره‌ی رفتار، رشد و نقش محیط خانوادگی آشنا می‌شود.

خلاصه کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان

خانواده نخستین فضایی است که کودک در آن امنیت، محدودیت، پذیرش و مسئولیت را تجربه می‌کند. این کتاب تفاوت شیوه‌های تربیتی را بر پایه‌ی میزان پاسخ‌گویی والدین و سطح انتظارات آنان توضیح می‌دهد. در بحث رشد، محبت بدون مرزبندی، کنترل بدون شنیدن نظر فرزند و غفلت از نیازهای او پیامدهای متفاوتی دارند. سبک مقتدرانه در این کتاب ترکیبی از قاطعیت، توضیح مقررات و احترام به استقلال فرزند ر نظر گرفته شده است؛ هرچند دشواری‌ها و فشارهای احتمالی این سبک نیز بررسی می‌شود. نظریه‌ی اریکسون نیازهای تربیتی را متناسب با مراحل رشد تغییرپذیر می‌داند و حمایت عاطفی از نوجوان را به جست‌وجوی هویت پیوند می‌زند. نظریه‌ی مورای نیز رفتار را از منظر نیازها و انگیزه‌ها توضیح می‌دهد.

چرا باید کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چهار سبک فرزندپروری را بر اساس پاسخ‌دهی و توقع والدین مقایسه می‌کند.
• این اثر تفاوت قاطعیت تربیتی و اطاعت مبتنی‌بر ترس را توضیح می‌دهد.
• این کتاب جست‌وجوی هویت نوجوان را در امتداد مراحل رشد بررسی می‌کند.
• این اثر کاربردهای مدرسه‌ای نظریه‌ی اریکسون را همراه با نقدهای واردشده به این نظریه مطرح می‌کند.

خواندن کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که درباره‌ی تعادل میان حمایت و نظارت پرسش دارند.
• معلمان و مربیان علاقه‌مند به شناختن هویت‌یابی نوجوانان.
• دانشجویان روان‌شناسی و علوم تربیتی علاقه‌مند به نظریه‌های رشد و فرزندپروری.

بخشی از کتاب کارکرد تحولی خانواده و سلامت روان نوجوانان

«تعریف بهداشت روان در فرهنگ های مختلف

بهداشت روان سازش با فشار های مکرر زندگی می‌باشد و سازگاری عبارت است از ایجاد تعادل و هماهنگی رفتار فرد با محیط به گونه‌ای که ضمن حفظ تعادل روانی یا درباره تغییرات و دگرگونی‌های محیط خود نیز به تطابقی موثر و سازنده دست یابد لذا هر فرد به طور موفقیت آمیز باید خود را به محیط سازگار نماید و عموماً ناگزیر است که با زندگی نسبتاً سازش موثر داشته باشد ولی باید توجه داشت که هرکس دارای ظرفیت مشخص جهت تحمل فشارهای زندگی روزانه است وجود فشارهای عاطفی گوناگون خطر از هم پاشیدگی روان را افزایش خواهد و به سلامت روان لطمه وارد خواهد نمود و فرد قادر نیست رفتار موزون و هماهنگی با جامعه داشته باشد و سلامت روان خود را حفظ نماید.

سلامت روان عبارت است از رفتار موزون و هماهنگ با جامعه، شناخت و پذیرش واقعیت‌های اجتماعی و قدرت سازگاری با آنها، ارضا کننده نیازهای خویشتن به طور متعادل و شکوفایی استعداد فطری خویش می‌باشد. فردی از سلامت روان برخوردار است که قادر باشد تا عقده‌های درونی خود را حل و فصل کند و با تغییرات و مقتضیات محیط طبیعی و اجتماعی خویش سازگار باشد و تلاش کند تا تندرستی و نشاط برای خود و دیگران فراهم سازد زیرا سلامت روان حالتی مساعد برای رشد و نمو از جهت بدنی، عاطفی و شعوری، بدون ایجاد مزاحمت برای دیگران است (آقا جانی و همکاران ۱۳۸۱).»