کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه

کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه (افسانه و واقعیت‌های مدیریتی) نوشته نانو گیل، کالم لاندریگان، جفری کی. پینتو و فانیش پورانام، رابطه‌ی ساختار سازمانی پروژه‌های بزرگ زیرساختی را با عملکردشان بررسی می‌کند. پرسش اصلی این است: آیا افزایش هزینه یا تأخیر همیشه نشانه‌ی ضعف مدیریت است یا شیوه‌ی تقسیم قدرت میان شرکای پروژه نیز در این اتفاق نقش دارد؟ مهدی مرادی این کتاب را ترجمه کرده و انتشارات پرتوان این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه

کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه نوشته نانو گیل و نویسندگان همکار، پروژه‌های بزرگ سرمایه‌بر را از منظر سازمان‌دهی کار بررسی کرده است. نویسندگان مگاپروژه را صرفاً مجموعه‌ای از پیمانکاران زیر نظر یک کارفرما نمی‌دانند. مفهوم محوری پژوهش، «فراسازمان» است: شبکه‌ای از بازیگران مستقل که برای رسیدن به هدفی مشترک همکاری می‌کنند، اما لزوماً رابطه‌ی استخدامی یا مالکیتی با یکدیگر ندارند. متولی پروژه نقش هدایت‌کننده را بر عهده دارد، ولی منابع ضروری مانند زمین، سرمایه، مجوز و حمایت سیاسی در اختیار بازیگران مختلف قرار گرفته‌اند. صاحبان این منابع نیز در برابر مشارکت، سهمی از تصمیم‌گیری راهبردی می‌خواهند. پژوهش بر مقایسه‌ی چند مورد زیرساختی استوار است و داده‌های مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، اسناد بایگانی و مشاهده‌های میدانی را کنار هم قرار می‌دهد. پروژه‌های ریلی، توسعه‌ی فرودگاه و مجموعه‌ی المپیک، زمینه‌ی بررسی تفاوت میان تأمین مالی، سابقه‌ی همکاری شرکا و محدودیت زمانی را فراهم کرده‌اند.
کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه پنج فصل دارد. فصل نخست مسئله، استدلال مفهومی و روش گردآوری داده‌ها را معرفی می‌کند. فصل دوم با عنوان مگاپروژه‌ها: نوعی فراسازمان ترکیبی در حال تکامل، تفاوت دو بخش «مرکز» و «پیرامون» را شرح می‌دهد. اعضای مرکز بر انتخاب‌های راهبردی اثر می‌گذارند، اما تأمین‌کنندگان پیرامونی عمدتاً در چارچوب قراردادها کار می‌کنند. فصل سوم رابطه‌ی تغییر ترکیب مشارکت‌کنندگان با جابه‌جایی اهداف هزینه، زمان و محدوده را دنبال کرده است. فصل چهارم، حکمرانی چندمرکزی، اختلافات راهبردی و نقش داوری یا منابع مازاد در حل اختلاف‌ها را بررسی می‌کند. فصل پنجم نیز به پروژه‌های اقتصادهای درحال‌توسعه اختصاص دارد؛ جایی که کمبود منابع و ضعف سازوکارهای حل تعارض، انتخاب میان هم‌پوشانی برنامه‌ریزی و اجرا یا جداکردن این مراحل را دشوار می‌سازد. بحث اصلی این کتاب، بازاندیشی در معیارهای ارزیابی موفقیت است؛ ارزیابی‌ای که علاوه‌بر تعهدات اولیه، باید فرایند شکل‌گیری تصمیم‌ها و ارزش حاصل از پروژه را نیز در نظر بگیرد.

خلاصه کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه

کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه استدلال می‌کند که تغییر اهداف عملکردی را نمی‌توان فقط به خوش‌بینی مدیران یا اتفاق‌های بیرونی نسبت داد. متولی برای پیشبرد پروژه به منابع دیگران نیاز دارد و صاحبان منابع در برابر همکاری، حق اثرگذاری بر تصمیم‌ها می‌خواهند. ورود هر شریک می‌تواند ترجیحات تازه‌ای وارد مذاکره کند و محدوده، هزینه یا زمان تحویل را تغییر دهد. تعهدات اولیه برای جلب حمایت ضروری‌اند، اما همان تعهدات بعداً مبنای قضاوت درباره‌ی شکست قرار می‌گیرند. نویسندگان همچنین دو خطر را برجسته کرده‌اند: بن‌بست ناشی از اختلاف شرکا و امتیازدهی بیش‌ازحد برای حفظ همکاری. پیام اصلی این است که شناخت توزیع قدرت و سازوکار حل اختلاف، بخشی ضروری از فهم عملکرد پروژه‌های بزرگ است.

چرا باید کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت اختیار متولی در برابر شرکای توسعه و تأمین‌کنندگان را روشن می‌کند.
• رابطه‌ی مذاکره‌های راهبردی با تغییر بودجه، زمان‌بندی و محدوده را توضیح می‌دهد.
• زمینه‌ی بررسی معیارهای موفقیت فراتر از تعهدات اولیه را فراهم می‌کند.
• پیامدهای دو شیوه‌ی برنامه‌ریزی و اجرا را مقایسه می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سازمان دهی و اجرای مگاپروژه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مدیران پروژه‌های زیرساختی که با تعدد شرکا و تعارض منافع روبه‌رو هستند.
• پژوهشگران مدیریت پروژه و طراحی سازمان که رابطه‌ی ساختار و عملکرد را مطالعه می‌کنند.
• سیاست‌گذاران توسعه که درباره‌ی حکمرانی و تأمین منابع پروژه‌های بزرگ تصمیم می‌گیرند.