کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است

کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است (واپسین کلمات دادستان دادگاه نورنبرگ) نوشته بنجامین فرنتس، خاطرات یک حقوقدان را به پرسش‌هایی درباره‌ی شادی، عدالت و مسئولیت انسان پیوند می‌زند. فرنتس که شاهد جنایت‌های جنگی نازی‌ها بوده است، از ضرورت مقابله با خشونت سخن می‌گوید، بی‌آنکه عدالت را با انتقام یکی بداند. تجربه‌ی مهاجرت، فقر، تحصیل و حضور در جنگ، پشتوانه‌ی توصیه‌های او درباره‌ی زندگی است. بهراد رحمانی این کتاب را ترجمه کرده و گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است

کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است حاصل گفت‌وگوهایی است که نادیا خمامی با بنجامین فرنتس داشته است؛ گفت‌وگوهایی که خاطره‌های شخصی را کنار تأمل درباره‌ی زندگی و عدالت قرار می‌دهند. نویسنده از کودکی در خانواده‌ای مهاجر و تهیدست، زندگی در محله‌ای پرخشونت، ورود به دانشگاه و تجربه‌ی سربازی سخن گفته است. فرنتس خاطراتش را صرفاً برای بازگویی اتفاق‌ها نقل نمی‌کند؛ هر موقعیت برای او فرصتی است تا درباره‌ی انتخاب، یادگیری، ترس یا انصاف حرف بزند. روایت اول‌شخص، جزئیات زندگی روزمره و شوخی‌هایی که گاه متوجه خود نویسنده‌اند، فاصله‌ی میان چهره‌ی رسمی یک دادستان و انسانی درگیر گرسنگی، تنهایی و نگرانی را کم می‌کنند. مقدمه‌ی خمامی نیز از خلال آشنایی و گفت‌وگو با او نشان می‌دهد که چگونه دغدغه‌های بزرگ حقوقی در کنار دوستی، دلتنگی و علاقه به زندگی حضور دارند. تجربه‌ی خواندن، میان خاطرات شخصی و پرسش‌های اخلاقی حرکت می‌کند و موضوع‌های سنگین را از زندگی معمول جدا نمی‌سازد.
کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است فصل‌هایی موضوعی دارد که عنوان‌هایشان موضوع بحث و توصیه‌ی نویسنده را کنار هم می‌نشانند. شش عنوان آغازین، رؤیاها، آموزش و پرورش، شرایط، زندگی، اصول و حقیقت را در بر می‌گیرند. «در باب آموزش و پرورش: هر کجا هستی بیاموز» یادگیری را فراتر از کلاس درس می‌بیند و «در باب اصول: خوب بودن را برگزین» مسئله‌ی انتخاب اخلاقی را در دل تجربه‌ی خشونت مطرح کرده است. موضوع محوری، نسبت میان اختیار انسان و شرایطی است که همیشه در کنترل او نیستند. فرنتس از اراده و کوشش دفاع می‌کند، اما نقش معلم، فرصت تحصیل، کمک دیگران و شانس را نیز به رسمیت می‌شناسد. توصیف اردوگاه‌های کار اجباری، بخش‌هایی تلخ و گاه آزاردهنده به متن می‌دهد. نویسنده در برابر این تجربه‌ها از ضرورت قانون سخن می‌گوید؛ قانونی که وظیفه‌اش حفاظت از همه است، نه فقط افراد هم‌عقیده یا هم‌گروه. همین پیوند میان رفتار روزمره و مسئولیت اجتماعی، محور تأمل‌های این کتاب است.

خلاصه کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است

فرنتس زندگی خود را از مهاجرت خانواده‌اش و بزرگ‌شدن در محله‌ی آشپزخانه‌ی جهنم آغاز می‌کند؛ جایی که فقر و خلافکاری بخشی از محیط کودکی او بودند. فرصت تحصیل مسیر دیگری پیش پایش می‌گذارد و علاقه‌اش به فهم علت بزهکاری، او را به علوم اجتماعی و حقوق می‌رساند. تجربه‌ی جنگ و جمع‌آوری مدارک جنایت‌های نازی‌ها، مسئله‌ی عدالت را برای او به مسئولیتی ملموس تبدیل می‌کند. کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است از خلال این خاطره‌ها چند ایده را پیش می‌برد: محیط دشوار الزاماً سرنوشت انسان را تعیین نمی‌کند، یادگیری به مدرسه محدود نیست و مقام افراد تضمینی برای درستی حرفشان نیست. فرنتس همچنین شادی را صرفاً وابسته به دارایی نمی‌داند. حرف اصلی او، حفظ توان انتخاب و مهربانی در شرایط نامطلوب است؛ انتخابی که در عرصه‌ی عمومی به دفاع از قانون و مقاومت در برابر انتقام می‌رسد.

چرا باید کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خاطرات یک دادستان، مسئله‌ی پاسخ‌گویی در برابر جنایت را به تجربه‌ی شخصی پیوند می‌دهد.
• روایت تحصیل نویسنده، نقش فرصت‌های آموزشی و حمایت دیگران را روشن می‌کند.
• بحث درباره‌ی ترس و اقتدار، زمینه‌ای برای تأمل در استقلال رأی فراهم می‌سازد.
• تأمل‌های نویسنده، شادی و قدرشناسی را در کنار مسئولیت اجتماعی قرار می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به خاطرات حقوق‌دانان و تجربه‌های جنگ.
• خوانندگانی که دغدغه‌ی عدالت و مقابله با انتقام دارند.
• کسانی که به نقش آموزش در عبور از محدودیت‌های اجتماعی علاقه‌مندند.

بخشی از کتاب عشق مهم تر از نجات جهان است

«انتقام چیز هولناکی است. به دنبال انتقام کشتار می‌آید. فرانسوی‌ها تعدادی از زنانی را که با سربازان آلمانی همخانه شده بودند می‌گرفتند و در میدان شهر می‌نشاندند و موهایشان را می‌تراشیدند و در همان حال سایر مردم رویشان آب دهان می‌انداختند یا به صورتشان سیلی می‌زدند. زمانی که با چنین صحنه‌ای مواجه می‌شدم، تیر هوایی شلیک می‌کردم و می‌گفتم: «کنار بروید، او بازداشت است.» بعد او را سوار جیپ می‌کردم و از آن‌جا دور می‌شدیم و به او می‌گفتم: «حالا از این‌جا برو، به خانه‌ات برگرد.»
در نخستین اقامهٔ دعوی‌ام در دادگاه نورنبرگ گفتم: «هدف ما انتقام نیست.» می‌دانستم انتقام چه می‌کند؛ آن را در عمل دیده بودم،‌ باور کنید بسیار هولناک است. هدفم برقراری حاکمیت قانونی بود که از همه محافظت کند. انتقام‌خواهی گرایشی انسانی است، اما باید در برابر آن مقاومت کنیم.
به چیزی که از آن متنفرید تبدیل نشوید ــ زیرا اگر چنین شود، برای فردی دیگر به دشمن مبدل خواهید شد و این چرخه تا ابد تداوم خواهد یافت. اندرز قدیمیِ «درگذر» ارزشمند است. بله، این را از زبان همه می‌شنویم، اما دلیلش این است که واقعاً درست است. این به آن معنا نیست که نباید هیچ‌کس را به خاطر کارهایش قضاوت کرد؛ عدالت دقیقاً برای همین مقصود است.
البته در جریان تمام این تجربه‌ها حواسم کاملاً به این بود که من هم یهودی‌ام، اما به خاطر این‌که در خانواده‌ای یهودی بزرگ شده بودم به شکلی متفاوت رفتار نمی‌کردم و بین قربانیان هم بنا بر مذهبشان تمایزی قائل نمی‌شدم. تنها زمانی که آگاهانه این مسائل را مد نظر قرار دادم در دادگاه نورنبرگ بود؛ نمی‌خواستم یهودی بودنم باعث شود آن محاکمه انتقامی یهودی به نظر برسد و به همین دلیل سؤال و جواب از متهم اصلی را، کسی که ۹۰.۰۰۰ یهودی را کشته بود، به یکی از دوستانم واگذار کردم.»