کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات)

کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) با تدوین و ویراستاری رضا زنجیرانی فراهانی و مهدیه صدقی، موضوع انتخاب محل استقرار کارخانه‌ها، انبارها و مراکز خدماتی را بررسی می‌کند. تصمیم مکانی فقط انتخاب یک نقطه روی نقشه نیست؛ ظرفیت خدمت‌دهی، هزینه‌ی حمل‌ونقل و ارتباط میان تسهیلات نیز بر نتیجه اثر می‌گذارند. این کتاب مدل‌های ریاضی، الگوریتم‌های حل و مطالعات موردی را کنار یکدیگر قرار داده است تا ارتباط این تصمیم‌ها روشن شود. مرکز نشر دانشگاه امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات)

کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) حاصل تدوین رضا زنجیرانی فراهانی و مهدیه صدقی، انتخاب مکان را بخشی از برنامه‌ریزی راهبردی سازمان‌ها معرفی می‌کند. موضوع اصلی، یافتن محل استقرار تسهیلات باتوجه‌به هدف‌ها و محدودیت‌های هر مسئله است. هدف گاهی کاهش هزینه‌ی توزیع است و گاهی کاهش بیشترین فاصله‌ی مشتریان تا نزدیک‌ترین مرکز خدماتی. این تفاوت، انتخاب مدل و روش حل را تغییر می‌دهد. مطالب در ۲۲ فصل تنظیم شده‌اند. فصل‌های آغازین، معیارهای فاصله و پیچیدگی محاسباتی را توضیح می‌دهند و زمینه‌ی ورود به مسائل تک‌وسیله و چندوسیله را فراهم می‌کنند. فاصله‌ی اقلیدسی، مستطیلی، چبی‌شف و راهرویی صرفاً تعریف‌های هندسی نیستند؛ هریک نوع متفاوتی از حرکت یا ارتباط را نمایش می‌دهند. بحث پیچیدگی نیز نشان می‌دهد چرا یک الگوریتم مناسب برای مسئله‌ای کوچک، الزاماً برای ابعاد بزرگ کارآمد نیست. فصل‌های «مسئله مکان‌یابی ـ تخصیص»، «مسئله پوشش»، «مسئله مکان‌یابی میانه» و «مسئله مکان‌یابی مرکز» خانواده‌هایی از مدل‌ها را معرفی می‌کنند که فرض‌ها و معیارهای تصمیم‌گیری متفاوتی دارند.
کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) در فصل‌های تخصصی‌تر، شرایطی را بررسی کرده است که تصمیم مکانی به عوامل بیشتری وابسته می‌شود. مکان‌یابی سلسله‌مراتبی، تفاوت سطح خدمات را وارد مدل می‌کند و مکان‌یابی رقابتی، مسئله‌ی کسب سهم بازار را در نظر می‌گیرد. تسهیلات ناخوشایند نیز مسئله‌ی نزدیکی را دگرگون می‌کنند؛ مردم معمولاً خواهان فاصله‌گرفتن از چنین مراکزی هستند. مباحث مکان‌یابی پویا و اهداف چندگانه، تغییر شرایط و تعارض میان خواسته‌ها را مطرح می‌کنند. فصل‌های مربوط به مسیریابی، چیدمان انبار، جریان‌های چندمحصولی و ترکیب مکان‌یابی، مسیریابی و موجودی نیز پیوند تصمیم‌های استقرار با عملیات سیستم را نشان می‌دهند. مطالعات موردی، از طراحی سیستم اهداء و پیوند عضو تا برنامه‌ریزی شبکه‌ی مدارس و استقرار آمبولانس، کاربرد مدل‌ها را در موقعیت‌های مشخص توضیح می‌دهند. متن بر فرمول‌بندی ریاضی و روش‌های دقیق، ابتکاری و فراابتکاری تکیه دارد و صرفاً فهرستی از عوامل انتخاب مکان نیست. این جهت‌گیری، مطالعه را به شناخت مفروضات، متغیرهای تصمیم و محدودیت‌های هر مدل وابسته می‌کند.

خلاصه کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات)

کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) مسئله‌ی استقرار را از سه تصمیم متمایز آغاز می‌کند: تسهیلات کجا قرار بگیرند، هر مرکز به کدام مشتریان خدمت بدهد و این دو تصمیم چگونه هم‌زمان گرفته شوند. متن سپس تفاوت فضای گسسته و پیوسته را شرح می‌دهد. گزینه‌ی بهینه‌ی محاسباتی ممکن است در عمل قابل‌استفاده نباشد؛ برای نمونه، محل پیشنهادی می‌تواند داخل یک محدوده‌ی ممنوع برای ساخت قرار بگیرد. هزینه نیز تنها معیار تصمیم نیست. دسترسی به مواد اولیه، نیروی انسانی، انرژی، مشتریان و خدمات پشتیبانی در ارزیابی مکان‌ها نقش دارند. ایده‌ی محوری این کتاب، انتخاب مدل متناسب با شرایط مسئله است؛ مدلی که هدف، محدودیت‌ها و ارتباط استقرار با حمل‌ونقل و تخصیص را بازتاب دهد.

چرا باید کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• معیارهای فاصله را به نوع حرکت مواد و تجهیزات مرتبط می‌کند.
• تفاوت هدف‌های پوشش، میانه و مرکز را روشن می‌کند.
• مدل‌سازی ریاضی را در کنار مطالعات موردی قرار می‌دهد.
• پیوند انتخاب مکان با موجودی، مسیریابی و توزیع را نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب طراحی سیستم های مهندسی (مکان یابی تسهیلات) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان تحصیلات تکمیلی مهندسی صنایع که درس طراحی سیستم‌های صنعتی را می‌گذرانند.
• پژوهشگرانی که مدل‌های مکان‌یابی تسهیلات را مطالعه می‌کنند.
• کارشناسان لجستیک که به تحلیل ریاضی استقرار مراکز نیاز دارند.