کتاب قیامت

کتاب قیامت نوشته چینگیز آیتماتوو، رمانی درباره‌ی پیوند سرنوشت انسان و طبیعت است؛ پیوندی که خشونت و زیاده‌خواهی می‌تواند به فاجعه تبدیلش کند. داستان، زندگی یک جفت گرگ و توله‌هایشان را در دشتی پهناور دنبال می‌کند؛ جایی که شکار برای زنده‌ماندن، جای خود را به کشتار برنامه‌ریزی‌شده می‌دهد. واقف علیخانلی مترجم این کتاب است و نوراله پورشریف ویراستاری و تصحیح این کتاب را بر عهده داشته است. انتشارات آذرتوران این رمان را منتشر کرده است. روایت از دل ترس‌ها و دلبستگی‌های جانوران، سؤال‌هایی درباره‌ی مسئولیت انسان پیش می‌کشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قیامت

کتاب قیامت نوشته چینگیز آیتماتوو، طبیعت را پس‌زمینه‌ی ماجراهای انسانی قرار نمی‌دهد؛ دشت، جانوران و گردش فصل‌ها در شکل‌گرفتن داستان سهم دارند. مویونکوم، پهنه‌ای از بوته‌زارها و شنزارها، زیستگاه گله‌های سایگا و گرگ‌هایی است که معاششان به شکار وابسته است. نویسنده، توجه روایت را به آغبره و جفتش داشچئینر معطوف کرده است. آغبره، گرگ ماده‌ای با چشم‌های آبی، پیشاپیش جفت خود حرکت می‌کند و در تصمیم‌های مربوط به شکار و حفاظت از توله‌ها نقش تعیین‌کننده دارد. داشچئینر نیز نیروی همراه و پشتیبان اوست. توصیف بوها، صداها، حرکت بدن‌ها و تغییر هوا، زندگی این دو جانور را از تصویری دور و مبهم بیرون می‌آورد. ترس، آسودگی، مراقبت از فرزند و نیاز به سرپناه، تجربه‌هایی هستند که فاصله‌ی میان زندگی انسان و حیوان را کمتر می‌کنند. روایت، رفتار شکارچیان طبیعی را بی‌خطر نشان نمی‌دهد؛ گرگ‌ها برای ادامه‌ی زندگی می‌کشند. مسئله، تفاوت این ضرورت با خشونتی است که انسان می‌تواند فراتر از نیاز خود ایجاد کند.
کتاب قیامت از کنار هم قراردادن نظم زیستی دشت و نظم اداری انسان‌ها، تنشی اجتماعی و اخلاقی می‌سازد. راوی گاهی به دریافت محدود جانوران نزدیک می‌شود و گاهی از تصمیم‌هایی خبر می‌دهد که آنان هیچ شناختی از پیامدشان ندارند. صدای بالگرد برای گرگ‌ها خطری ناشناخته است؛ دستگاه اداری، همان وسیله را بخشی از برنامه‌ی تأمین سهمیه‌ی گوشت می‌بیند. این جابه‌جایی میان دو منظر، نابرابری قدرت را آشکار می‌کند. جانوران برای یافتن غذا حرکت می‌کنند اما سرنوشتشان پیشاپیش در محاسبات دیگران جای گرفته است. توصیف‌های گسترده‌ی چشم‌انداز، مکث بر روابط جفت‌ها و ورود ناگهانی ماشین‌آلات، حال‌وهوای داستان را میان آرامش و تهدید نگه می‌دارد. مقدمه نیز رنج خانواده‌ی گرگ‌ها را در کنار زندگی بوستون و گولومکان قرار داده است؛ هر دو خانواده با دلبستگی به فرزند و خانه شناخته می‌شوند. مسئله‌ی ایمان هم در همین نسبت مطرح می‌شود: احترام به آفریده‌ها و پاس‌داشتن زندگی، معیاری برای سنجیدن باور انسان است. رمان از این مسیر، مرز میان بهره‌برداری، نیاز و ویرانگری را به پرسش می‌گیرد.

خلاصه داستان قیامت

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
آغبره و داشچئینر در دشت مویونکوم سه توله بزرگ می‌کنند. گرگ ماده، مراقب امنیت خانواده است و توله‌ها به‌تدریج بوها، مسیرها و خطرهای محیط را می‌شناسند. برخوردی ناگهانی با مردی در میان گیاهان، آنان را با موجودی روبه‌رو می‌کند که رفتارش برایشان آشنا نیست. آغبره خانواده‌اش را از آن محل دور می‌کند. زمستان که می‌رسد، توله‌ها برای نخستین شکار جدی سایگاها آماده می‌شوند. والدین، آنان را به‌سوی گله می‌برند اما صدای بالگردها سکوت دشت را می‌شکند. هم‌زمان، مسئولان برای جبران کمبود سهمیه‌ی گوشت، استفاده از جانوران دشت را در برنامه گذاشته‌اند. ماشین‌ها و سلاح‌ها وارد زیستگاهی می‌شوند که ساکنانش از این تصمیم بی‌خبرند. کتاب قیامت این رویارویی نابرابر را از دل زندگی خانواده‌ای دنبال می‌کند که همه‌ی خواسته‌اش غذا، امنیت و ادامه‌ی نسل است.

چرا باید کتاب قیامت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قیامت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت، تجربه‌ی ترس و مراقبت مادری را از منظر یک گرگ دنبال می‌کند.
• توصیف رفتار جانوران، تفاوت شکار طبیعی و کشتار برنامه‌ریزی‌شده را نشان می‌دهد.
• داستان، پیامد تصمیم‌های اداری را برای موجودات بی‌خبر از این تصمیم‌ها آشکار می‌کند.
• پیوند ایمان و مسئولیت در برابر زندگی، زمینه‌ای برای تأمل اخلاقی فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب قیامت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که طبیعت و جانوران در مرکز ماجراهایشان قرار دارند.
• خوانندگانی که دغدغه‌ی محیط‌زیست و مسئولیت انسان در برابر دیگر موجودات را دارند.
• دوستداران داستان‌های اجتماعی با پرسش‌هایی درباره‌ی خشونت، ایمان و وجدان.