کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان

کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان نوشته ثمین رحمانی، خلاقیت را توانایی‌ای قابل‌پرورش می‌داند که در پرسش‌ها، بازی‌ها و تجربه‌های روزمره‌ی کودک بروز پیدا می‌کند. نویسنده نقش خانواده، مدرسه، هنر و فرصت‌های تجربه‌کردن را بررسی کرده است تا نشان دهد رفتار بزرگسالان چگونه می‌تواند مشوق یا مانع ایده‌پردازی کودکان باشد. انتشارات صبار این کتاب را منتشر کرده است. یکی از نکات محوری این کتاب، تفاوت میان کمک‌کردن به کودک و انجام‌دادن کارها به‌جای اوست؛ تفاوتی که بر استقلال فکری و جرئت آزمودن ایده‌های تازه اثر می‌گذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان

کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان، اثر ثمین رحمانی، موضوع پرورش ذهن خلاق را از تعریف خلاقیت و شناخت نشانه‌های این توانایی آغاز می‌کند. نویسنده خلاقیت را محدود به نقاشی، نویسندگی یا استعدادهای هنری نمی‌داند؛ پیداکردن چند پاسخ برای یک مسئله، استفاده‌ی متفاوت از اشیا و تصور موقعیت‌های تازه نیز در این تعریف جای می‌گیرند. بحث تفاوت هوش و خلاقیت، یکی از پایه‌های توضیح موضوع است: نمره‌های درسی به‌تنهایی نشان‌دهنده‌ی توانایی ایده‌پردازی نیستند. نویسنده سپس ویژگی‌هایی مانند کنجکاوی، دقت در جزئیات، تمرکز بر علایق و استقلال در فکر را بررسی کرده است. این ویژگی‌ها قرار نیست الگویی یکسان برای همه‌ی کودکان بسازند؛ متن بر تفاوت شیوه‌های بروز خلاقیت تکیه دارد. مباحث در فصل‌های موضوعی تنظیم شده‌اند و تا فصل چهاردهم، با عنوان بازی‌های فکری و نقش آن‌ها در تقویت خلاقیت کودکان، ادامه پیدا می‌کنند. نقش خانواده در پرورش خلاقیت کودکان، موانع خلاقیت در کودکان و نقش هنر در پرورش خلاقیت کودکان از دیگر عنوان‌های فصل‌ها هستند.
کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان، مسئولیت پرورش خلاقیت را فقط بر عهده‌ی کودک نمی‌گذارد و بخش مهمی از توجه خود را به رفتار والدین و معلمان اختصاص می‌دهد. موضوع اصلی در این بخش‌ها، کیفیت فضایی است که بزرگسالان برای یادگیری فراهم می‌کنند. احترام به نظر متفاوت، پذیرش اشتباه و توجه به تلاش کودک، در برابر مقایسه، تمسخر و کنترل افراطی قرار می‌گیرند. نویسنده میان توضیح مفاهیم و معرفی فعالیت‌ها رفت‌وبرگشت دارد؛ برای نمونه، بحث انعطاف‌پذیری ذهنی در کنار بازی کاربردهای متفاوت اشیا قرار گرفته است. فصل‌های نقاشی، قصه‌گویی و موسیقی نیز بیشتر بر تجربه، انتخاب و بیان احساسات تمرکز دارند تا تولید نتیجه‌ای بی‌نقص. دفتر ایده‌ها، داستان‌سازی گروهی و مشاهده‌ی طبیعت، نمونه‌هایی از فرصت‌های پیشنهادی برای فعال‌ماندن ذهن کودک هستند. این مجموعه مباحث، زمینه‌ای برای بازبینی عادت‌های تربیتی فراهم می‌کند: آیا برنامه‌ی کودک جایی برای بازی خودجوش باقی می‌گذارد؟ آیا تشویق بزرگسالان فقط متوجه نتیجه است؟ این کتاب چنین پرسش‌هایی را به موقعیت‌های آشنای خانه و کلاس پیوند می‌دهد.

خلاصه کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان

کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان بر این ایده استوار است که رشد خلاقیت، به فرصت فکرکردن و تجربه‌کردن نیاز دارد. کودک هنگام انتخاب روش انجام یک کار یا جست‌وجوی پاسخ یک سؤال، توانایی تصمیم‌گیری و حل مسئله را تمرین می‌کند. بزرگسالان می‌توانند این فرایند را همراهی کنند، اما هدایت دائمی و ارائه‌ی پاسخ آماده، جای انتخاب کودک را می‌گیرد. نویسنده فعالیت‌هایی مانند کامل‌کردن یک قصه‌ی نیمه‌تمام، تولید ریتم با وسایل خانه، ساخت شکل‌های سه‌بعدی و مشارکت در پروژه‌های گروهی را معرفی کرده است. متن همچنین برنامه‌های فشرده، تأکید افراطی بر نمره و استفاده‌ی بیش از حد از صفحه‌نمایش را از عوامل محدودکننده‌ی فرصت‌های خلاقانه می‌داند. پیام اصلی این است که ابزارها به‌تنهایی کافی نیستند؛ شیوه‌ی برخورد با ایده‌ها و اشتباهات کودک نیز در فراهم‌شدن فرصت یادگیری نقش دارد.

چرا باید کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت خلاقیت، هوش و موفقیت درسی را توضیح می‌دهد.
• رفتارهای محدودکننده‌ی ایده‌پردازی را در خانه و کلاس مشخص می‌کند.
• نمونه‌هایی از بازی و فعالیت هنری با وسایل معمولی ارائه می‌دهد.
• نقش تشویق تلاش، به‌جای توجه صرف به نتیجه، را روشن می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب روش های تقویت خلاقیت در کودکان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند استقلال فکری کودک را تقویت کنند.
• معلمان و مربیانی که به پرسشگری و مشارکت کودکان اهمیت می‌دهند.
• علاقه‌مندان به تربیت کودک که به‌دنبال فعالیت‌های متنوع برای پرورش تخیل هستند.