کتاب پلی اولفین ها

کتاب پلی اولفین ها (کاتالیزور، پلیمر شدن و شناسایی) نوشته مهدی نکومنش حقیقی، غلامحسین ظهوری، شکوفه حکیم، حسن عربی، رقیه جم جاه، مهرسا امامی، سعید احمدجو و مهرداد سیف علی، رابطه‌ی کاتالیزور، شرایط تولید و خواص محصول پلیمری را بررسی می‌کند. نویسندگان توضیح می‌دهند که تولید پلیمر با ویژگی‌های مشخص، به شناخت ساختار مولکولی و انتخاب هم‌زمان کاتالیزور و فرایند مناسب وابسته است. پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران این کتاب را منتشر کرده است. مباحث از نگه‌دارنده‌های کاتالیزور آغاز می‌شوند و تا راکتورهای صنعتی و آزمون‌های شناسایی ادامه می‌یابند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پلی اولفین ها

کتاب پلی اولفین ها حاصل همکاری گروه مؤلفان پژوهشکده‌ی مهندسی پلیمریزاسیون است و مهدی نکومنش حقیقی در مقدمه، شکل‌گیری این مجموعه را به پژوهش‌های گروه و برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های تخصصی مرتبط دانسته است. موضوع اصلی، شناخت پلی‌اولفین‌ها از دیدگاه تولید است؛ اقتصاد و کاربرد این مواد جایگاه فرعی دارند. نویسندگان خانواده‌ای از مواد شامل پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن و برخی پلیمرهای ویژه را معرفی کرده‌اند و سپس عوامل مؤثر بر ساخت محصول را بررسی می‌کنند. بحث محوری بر پیوند میان مقیاس مولکولی و تولید صنعتی استوار است: جرم مولکولی، توزیع کومونومر و شاخه‌های جانبی، انتخاب سامانه‌ی کاتالیزوری و طراحی فرایند را به خواص مورد انتظار محصول پیوند می‌دهند. متن، اصطلاحات تخصصی را در کنار شکل‌ها، جدول‌ها، نمودارها و ارجاع به منابع به کار گرفته است. نویسندگان نقش آموزش در کنار پژوهش را مبنای تدوین مجموعه قرار داده‌اند؛ به همین دلیل، موضوعات هم جنبه‌ی شیمیایی دارند و هم مسائل مهندسی تولید را در بر می‌گیرند.
کتاب پلی اولفین ها هفت فصل دارد. فصل نخست، کلیات و ارتباط کاتالیزور، فرایند و محصول را مطرح می‌کند. فصل دوم به نگه‌دارنده‌های کاتالیزورهای زیگلر ـ ناتا اختصاص دارد؛ ساختار منیزیم کلرید، روش‌های فعال‌سازی و نگه‌دارنده‌های مبتنی بر سیلیکا از موضوعات این فصل‌اند. فصل سوم کاتالیزورهای زیگلر ـ ناتا، نسل‌های مختلف، الکترون‌دهنده‌ها و کمک‌کاتالیزورها را بررسی کرده است. فصل چهارم مباحث متالوسن‌ها و کاتالیزورهای فرامتالوسن را دنبال می‌کند. فصل پنجم به سینتیک و سازوکارهای پلیمرشدن، از سامانه‌های تک‌مرکزی و چندمرکزی تا واکنش‌های رادیکال آزاد، اختصاص یافته است. فصل ششم فرایندهای صنعتی تولید، از جمله دوغابی، فاز گاز و محلول را معرفی می‌کند. فصل هفتم، ساختار و خواص پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن را به آزمون‌های شناسایی پیوند می‌دهد. این ترتیب، مسیر بحث را از اجزای کاتالیزور به رفتار واکنش و سپس ارزیابی محصول می‌رساند. یکی از نکات قابل‌توجه، بررسی شکل ذرات است: ویژگی‌های نگه‌دارنده و کاتالیزور فقط بر فعالیت شیمیایی اثر ندارند؛ شکل‌شناسی پلیمر حاصل نیز به این ویژگی‌ها وابسته است. موضوع همتاسازی ذرات و تولید آلیاژهای راکتوری، نمونه‌ای از ارتباط همین جزئیات با فناوری تولید است.

خلاصه کتاب پلی اولفین ها

کتاب پلی اولفین ها توضیح می‌دهد که دستیابی به محصولی با خواص معین، تنها به انتخاب مونومر وابسته نیست. سامانه‌ی کاتالیزوری، ساختار نگه‌دارنده، سازوکار رشد زنجیر و شرایط راکتور هم در شکل‌گیری محصول نقش دارند. نگه‌دارنده‌ها با فراهم‌کردن سطح مناسب برای پراکندگی مراکز فعال، بر فعالیت و فضاگزینی کاتالیزور اثر می‌گذارند. نویسندگان سپس رابطه‌ی رشد زنجیر، انتقال و اختتام را با ویژگی‌های پلیمر دنبال می‌کنند. بحث فرایندهای صنعتی نشان می‌دهد که انتخاب نوع راکتور و استفاده از راکتورهای متوالی، امکان تولید ساختارهای متفاوت را فراهم می‌سازد. روش‌های شناسایی نیز اطلاعاتی درباره‌ی جرم مولکولی، نظم فضایی، شاخه‌ها و ترکیب زنجیرها به دست می‌دهند. ایده‌ی اصلی این است که شناخت محصول، طراحی کاتالیزور و انتخاب فرایند باید در ارتباط با یکدیگر بررسی شوند؛ بررسی جداگانه‌ی هریک برای توضیح همه‌ی ویژگی‌های پلیمر کافی نیست.

چرا باید کتاب پلی اولفین ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پلی اولفین ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بررسی نگه‌دارنده‌ها، نقش سطح و تخلخل را در عملکرد کاتالیزور روشن می‌کند.
• مباحث سینتیک، امکان مقایسه‌ی رفتار سامانه‌های تک‌مرکزی و چندمرکزی را فراهم می‌کنند.
• معرفی فرایندهای صنعتی، ارتباط انتخاب راکتور با نوع محصول را نشان می‌دهد.
• آزمون‌های شناسایی، مبنایی برای فهم تفاوت ساختار و خواص پلیمرها به دست می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پلی اولفین ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مهندسی پلیمر که مباحث پلیمریزاسیون را دنبال می‌کنند.
• پژوهشگران علاقه‌مند به کاتالیزورهای تولید پلی‌اولفین.
• کارشناسان پتروشیمی که به شناخت ارتباط فرایند و خواص محصول نیاز دارند.
• متخصصان شناسایی پلیمر که ساختار پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن را بررسی می‌کنند.