کتاب متون تاریخی به زبان فارسی

کتاب متون تاریخى به زبان فارسى گردآوری عبدالحسین نوائی است و انتشارات سمت آن را منتشر کرده است. این اثر مجموعه‌ای از نمونه‌های برگزیده‌ی تاریخ‌نگاری فارسی را کنار هم می‌آورد تا مسیر دگرگونی نثر تاریخی، نگاه مورخان و شیوه‌ی ثبت رویدادها را در دوره‌های گوناگون نشان دهد. از مقدمه‌ی کتاب پیداست که هدف آن فقط گردآوری متن‌ها نیست، بلکه آشناکردن دانشجویان با تفاوت سبک‌ها، سلیقه‌ها و ارزش تاریخی هر اثر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متون تاریخی به زبان فارسی

کتاب متون تاریخى به زبان فارسى با گردآوری عبدالحسین نوائی مجموعه‌ای آموزشی و پژوهشی از متن‌های مهم تاریخ‌نگاری فارسی است که با هدف آشناکردن مخاطب با سیر نثر تاریخی و شیوه‌ی کار مورخان فراهم شده است. مقدمه‌ی کتاب از تاریخ‌نگاری پیش از اسلام آغاز می‌کند و بعد به شکل‌گیری نثر فارسی دری در آثار تاریخی می‌رسد. در این مسیر، گردآورنده توضیح می‌دهد که چرا شناخت متن‌های اصلی برای دانشجوی تاریخ ضروری است و چرا خواندن مستقیم نمونه‌ها می‌تواند تفاوت نگاه نویسندگان را روشن‌تر کند. همین مقدمه نشان می‌دهد که این کتاب فقط یک گزیده‌خوانی ساده نیست، بلکه تلاشی است برای پیوندزدن آموزش تاریخ با خواندن متن‌های دست‌اول.
کتاب متون تاریخى به زبان فارسى بر پایه‌ی ترتیب تاریخیِ تألیف آثار تنظیم شده و از متن‌هایی بسیار کهن آغاز می‌شود و تا دوره‌های متأخر ادامه پیدا می‌کند. در فهرست آن نام آثاری چون تاریخ بلعمی، زین‌الاخبار، تاریخ سیستان، تاریخ بیهقی، مجمل التواریخ و القصص، تاریخ بیهق، تاریخ بخارا، جهانگشای جوینی، جامع التواریخ، روضة الصفا، حبیب السیر، عالم آرای عباسی، ناسخ التواریخ و تاریخ بیداری ایرانیان دیده می‌شود. همراه هر متن، توضیحی کوتاه درباره‌ی مؤلف، محتوای اثر و ویژگی‌های نگارشی آن آمده است. این شیوه باعث شده کتاب هم جنبه‌ی مرجع درسی پیدا کند و هم امکان مقایسه‌ی نثرها، زاویه‌ی دیدها و نوع روایت رویدادها را فراهم کند.
کتاب متون تاریخى به زبان فارسى از نظر محتوا فقط به ثبت وقایع سیاسی محدود نمی‌ماند. نمونه‌های انتخاب‌شده گاهی به آیین‌ها، ساختار دیوانی، جنگ‌ها، شورش‌ها، زندگی در شهرها، مناسبات قدرت و حتی جزئیات زبان و تعبیرهای رایج هر دوره راه می‌برند. از خلال این متن‌ها می‌توان دید که تاریخ‌نویسی فارسی چگونه از گزارش ساده‌ی رویدادها فراتر رفته و به عرصه‌ای برای نمایش سبک نگارش، داوری‌های ضمنی و نگاه فرهنگی نویسندگان تبدیل شده است. اهمیت این کتاب در همین است که خواننده را مستقیماً با خود متن‌ها روبه‌رو می‌کند و امکان می‌دهد تفاوت میان نثر فشرده‌ی کهن، نثر آمیخته به عربی، گزارش دیوانی و روایت پرجزئیات دوره‌های بعدی به‌روشنی دیده شود.

خلاصه کتاب متون تاریخی به زبان فارسی

کتاب متون تاریخى به زبان فارسى گزیده‌ای از ۶۴ متن تاریخی فارسی را در کنار مقدمه‌ها و توضیحاتی کوتاه گرد آورده است تا روند شکل‌گیری و تحول تاریخ‌نگاری فارسی دیده شود. کتاب از بحثی درباره‌ی پیشینه‌ی ثبت تاریخ در ایران آغاز می‌کند و سپس با انتخاب نمونه‌هایی از آثار مشهور، تفاوت زبان، شیوه‌ی روایت و نوع نگاه مورخان را نشان می‌دهد. در هر بخش، خواننده هم با بخشی از متن اصلی روبه‌رو می‌شود و هم اطلاعاتی درباره‌ی نویسنده و جایگاه آن اثر به دست می‌آورد. حرف اصلی این کتاب این است که شناخت تاریخ ایران بدون آشنایی مستقیم با متن‌های تاریخی و سبک‌های گوناگون نگارش آن‌ها کامل نمی‌شود.

چرا باید کتاب متون تاریخی به زبان فارسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن متون تاریخى به زبان فارسى را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب امکان آشنایی مستقیم با نمونه‌های مهم تاریخ‌نگاری فارسی را در یک مجموعه فراهم می‌کند.
• خواننده می‌تواند تفاوت نثر تاریخی در دوره‌های گوناگون را از خلال متن‌های اصلی ببیند.
• توضیح‌های کوتاه پیش از هر متن، جایگاه مؤلف و ارزش تاریخی اثر را روشن‌تر می‌کند.
• این کتاب برای درس‌های تاریخ و ادبیات، منبعی مناسب برای مقایسه‌ی سبک‌ها و شیوه‌ی روایت است.
• نمونه‌های انتخاب‌شده فقط رویدادها را نشان نمی‌دهند، بلکه نگاه مورخان به قدرت، جامعه و فرهنگ را هم آشکار می‌کنند.
• ترتیب تاریخی متن‌ها کمک می‌کند مسیر تحول تاریخ‌نویسی فارسی به‌صورت پیوسته دنبال شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن متون تاریخى به زبان فارسى به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان رشته‌ی تاریخ که می‌خواهند با متن‌های اصلی و شیوه‌ی نگارش مورخان آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی که به تحول نثر فارسی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند تاریخ ایران را از خلال روایت‌های کهن و میانه دنبال کنند.
• کسانی که به مقایسه‌ی سبک‌های نگارش و زبان آثار تاریخی در دوره‌های مختلف نیاز دارند.
• خوانندگانی که به منابع درسی و گزیده‌های متنیِ همراه با توضیح علاقه‌مندند.