کتاب مغز شاعر

کتاب مغز شاعر (The Bard on the Brain) نوشته پائول متیوس و جفری مک کوئین، از دل نمایش‌نامه‌ها و شعرهای شکسپیر به پرسشی جالب می‌رسد: مغز انسان چگونه احساس، خیال، زبان و ادراک را می‌سازد؟ نویسندگان به‌ جای جداکردن ادبیات از علوم اعصاب، نشان می‌دهند که استعاره، حافظه، هیجان و حتی تجربه‌ی بدن چگونه در فهم هنر نقش دارند. این پژوهش را نشر سنجاق با ترجمه بابک عظیم زاده و رضا نجار منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مغز شاعر

کتاب مغز شاعر نوشته‌ی پائول متیوس و جفری مک کوئین تلاشی است برای کنار هم گذاشتن دو قلمرو که معمولاً جدا از هم دیده می‌شوند: جهان ادبی شکسپیر و پژوهش‌های علوم اعصاب. متن از همان آغاز بر این ایده تکیه می‌کند که آثار شکسپیر فقط نمونه‌هایی درخشان از آفرینش ادبی نیستند، بلکه میدان مناسبی برای فهم ادراک، حافظه، هیجان، زبان و تخیل هم هستند. 

پائول متیوس و جفری مک کوئین از شخصیت‌ها، تک‌گویی‌ها و تصویرهای مشهور نمایش‌نامه‌ها کمک می‌گیرند تا نشان دهند مغز چگونه جهان را می‌بیند، معنا می‌سازد و به تجربه‌های انسانی شکل می‌دهد. در این مسیر، بحث فقط به نبوغ شکسپیر محدود نمی‌ماند و به پرسش‌های گسترده‌تری درباره‌ی ذهن، بدن و رابطه‌ی انسان با دیگری می‌رسد.

کتاب مغز شاعر در فصل‌های گوناگونش به موضوع‌هایی مانند شگفتی‌های مغز انسان، دیدن و حس‌کردن، حرکت، قضاوت، زبان، اعداد، حافظه، موسیقی، هیجان، پیری، بیماری‌های مغزی و اثر داروها می‌پردازد. کتاب از تجربه‌های روزمره تا مسئله‌های پیچیده‌تر ذهن را در یک مسیر پیوسته بررسی می‌کند و در این راه، تجربه‌ی هنری را امری جدا از بدن نمی‌بیند؛ بلکه شعر، استعاره و تصویر ذهنی را به فرایندهای حسی و عصبی پیوند می‌دهد. به همین دلیل، فضای اثر همزمان هم تحلیلی است و هم سرشار از مثال‌هایی است که از دل متن‌های شکسپیر بیرون آمده‌اند و به فهم سازوکار ذهن کمک می‌کنند.

خلاصه کتاب مغز شاعر

کتاب مغز شاعر از این ایده آغاز می‌کند که بسیاری از پرسش‌های امروز علوم اعصاب را می‌توان در آثار شکسپیر هم ردگیری کرد. نویسندگان با تکیه بر صحنه‌ها، شخصیت‌ها و تک‌گویی‌های او نشان می‌دهند مغز چگونه ادراک حسی، زبان، حافظه، تخیل و هیجان را سامان می‌دهد. 

متن از موضوع‌هایی مانند دیدن چهره، حس گرما و سرما، حرکت، معنای واژه‌ها، موسیقی، افسردگی، زوال ذهنی و اثر مواد بر مغز عبور می‌کند و در هر بخش میان تجربه‌ی انسانی و توضیح‌های عصب‌شناختی پیوند می‌زند. حاصل کار، تصویری است از ذهن که نه‌فقط در آزمایشگاه، بلکه در شعر، نمایش و زندگی روزمره هم خود را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب مغز شاعر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مغز شاعر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان آثار شکسپیر و کارکرد مغز را با مثال‌های مشخص نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند ادراک، حافظه، هیجان و زبان را در بستری ملموس‌تر دنبال کند.
• کتاب نشان می‌دهد استعاره و تصویر شعری فقط آرایه‌ی ادبی نیستند و با تجربه‌ی حسی و ذهنی ارتباط دارند.
• بخش‌های مربوط به چهره، حرکت، موسیقی، پیری و بیماری‌های مغزی دامنه‌ی موضوعی گسترده‌ای در اختیار می‌گذارند.
• این اثر به فهم این مسئله کمک می‌کند که ذهن انسان چگونه میان بدن، احساس و معنا ارتباط برقرار می‌کند.

خواندن کتاب مغز شاعر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مغز شاعر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شکسپیر که می‌خواهند آثار او را از زاویه‌ی ذهن و ادراک بررسی کنند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی ادبیات، تخیل و علوم اعصاب علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های روان‌شناسی، علوم شناختی و ادبیات که به موضوع‌های مشترک این رشته‌ها توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی زبان، حافظه، هیجان و تجربه‌ی حسی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های تحلیلی با مثال‌های برگرفته از متن‌های ادبی لذت می‌برند.