کتاب رهاشده

کتاب رهاشده نوشته سوگند فانی خشتی، داستانی درباره‌ی خشونتی است که پشت واژه‌هایی مانند آبرو، احترام و غیرت پنهان می‌شود. علی، مردی گرفتار اضطراب و خاطرات آزاردهنده، در مغازه‌ی برنج‌فروشی خود به دختری پناه می‌دهد که از تعقیب و تهدید گریخته است. حضور دختر، آرامش و هراس را هم‌زمان به زندگی او می‌آورد و پرسش‌هایی درباره‌ی گذشته‌اش شکل می‌دهد. موسسه رقص قلم این کتاب را منتشر کرده است. داستان، فاصله‌ی میان دوست‌داشتن و به‌اسارت‌گرفتن را در رابطه‌ی همسران و والدین با فرزندان بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رهاشده

کتاب رهاشده نوشته سوگند فانی خشتی، داستانی اجتماعی با تعلیق روان‌شناختی است که خشونت خانگی و تهدید جان دختران به بهانه‌ی حفظ آبرو را در مرکز قرار داده است. نویسنده، فضای یک شهر کوچک شمالی را از خلال مغازه‌ی برنج‌فروشی، خانه‌های خویشاوندان، باران و نگاه‌های مراقب همسایه‌ها شکل می‌دهد. روابط شخصیت‌ها زیر سایه‌ی ترس از قضاوت دیگران قرار دارند؛ ترسی که در تصمیم‌های شخصی و مناسبات زناشویی نفوذ کرده است. علی میان وابستگی به برادر بزرگ‌ترش، احمد، و رابطه‌ی فرسوده‌اش با مریم گرفتار شده است. احمد پس از مرگ پدر، تکیه‌گاه خانواده بوده و همین جایگاه، نفوذ او را بر زندگی دیگران افزایش داده است. مریم نیز از زنی مشتاق و امیدوار به همسری خسته تبدیل شده که برای جدایی و رهایی از محدودیت‌ها سخن می‌گوید. داستان، تضاد میان خاطره‌ی دلدادگی و تجربه‌ی ترس را کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد تعبیر شخصیت‌ها از عشق، لزوماً با رفتارشان سازگار نیست. گفت‌وگوهای اعضای خانواده نیز روشن می‌کنند که اطاعت چگونه می‌تواند به‌جای احترام بنشیند.
کتاب رهاشده در پنج فصل پیش می‌رود و میان اکنون شخصیت‌ها و خاطرات آشنایی، ازدواج و زندگی مشترک جابه‌جا می‌شود. عنوان‌هایی مانند «بوی وحشی باران»، «تو که هستی؟» و «چشمان عسلی» با تجربه‌های حسی و پرسش‌های داستان پیوند دارند. راوی سوم‌شخص، بخش مهمی از وقایع را نزدیک به ذهن آشفته‌ی علی دنبال می‌کند؛ بنابراین صداهای به‌یادمانده، تصویرهای ناگهانی و واکنش‌های جسمی او در شکل‌گیری تعلیق نقش دارند. باران، بوی برنج، روسری گل‌دار و عقربه‌ی ساعت فقط جزئیات محیط نیستند؛ هریک رشته‌ای از تداعی‌ها را فعال می‌کنند. دختر پناه‌جو نیز صرفاً نیازمند کمک نیست و پرسش‌هایش توجیه‌های علی درباره‌ی پدری، مراقبت و فرمان‌برداری را به چالش می‌کشد. مقدمه و تقدیم‌نامه، دغدغه‌ی اعتراض به خشونت علیه زنان را آشکار کرده‌اند. متن اصلی همین دغدغه را در برخوردهای روزمره، محدودیت پوشش، جلوگیری از استقلال و تهدید هنگام درخواست جدایی نشان می‌دهد. خواننده در این فضا با رابطه‌هایی روبه‌رو می‌شود که محبت در گفتارشان حضور دارد اما امنیت از رفتارشان کنار رفته است.

خلاصه داستان رهاشده

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
علی در روزی بارانی، در مغازه‌ی برنج‌فروشی‌اش گرفتار لرزش، تنگی نفس و خاطراتی است که رهایش نمی‌کنند. مریم، همسر او، از ادامه‌ی زندگی مشترک خسته شده است اما علی درخواست جدایی را با تهدید و محدودیت پاسخ می‌دهد. دیدارهای خانوادگی نیز به‌جای کم‌کردن تنش، وابستگی او به نظر برادر بزرگ‌ترش را آشکارتر می‌کنند. کتاب رهاشده با ورود دختری هراسان به مغازه، مسیر دیگری پیدا می‌کند. دختر از مردانی می‌گریزد که جانش را تهدید کرده‌اند و برای چند روز پناه می‌خواهد. علی میان کمک‌کردن، بدگمانی و ترس از حرف مردم نوسان دارد. چهره و گفته‌های دختر، صداها و تصویرهایی آشنا را در ذهن او بیدار می‌کنند. گفت‌وگوهای آن‌ها درباره‌ی خانواده و امنیت، علی را به مواجهه با پرسش‌هایی می‌کشاند که ترجیح می‌دهد بی‌پاسخ بمانند.

چرا باید کتاب رهاشده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رهاشده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان، تبدیل نگرانی برای آبرو به کنترل پوشش، رفت‌وآمد و تصمیم‌های دیگران را نشان می‌دهد.
• رفت‌وبرگشت میان خاطرات عاشقانه و زندگی پرتنش، فرسایش رابطه‌ی زوج را ملموس می‌کند.
• تکرار نشانه‌های حسی، امکان دنبال‌کردن پیوند اضطراب علی با گذشته‌اش را فراهم می‌آورد.
• گفت‌وگوهای دختر پناه‌جو، تفاوت مراقبت پدرانه با سلب امنیت فرزند را برجسته می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب رهاشده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی خشونت خانگی و مناسبات قدرت.
• خوانندگان داستان‌های روان‌شناختی که از کشف تدریجی گذشته‌ی شخصیت‌ها لذت می‌برند.
• مخاطبانی که دغدغه‌ی امنیت زنان و دختران در خانواده را دارند.
• علاقه‌مندان به بررسی مرز میان محبت، وابستگی و سلطه در روابط نزدیک.