کتاب تیزهوشی تحول آفرین

کتاب تیزهوشی تحول آفرین (The Palgrave Handbook of Transformational Giftedness for Education) مجموعه‌ای از مقاله‌ها به ویراستاری رابرت استرنبرگ، دان آمبروز و ساره کرمی است که هدف آموزش استعدادهای درخشان را به پرسش می‌کشد: آیا موفقیت تحصیلی کافی است یا استعداد باید به بهبود زندگی دیگران هم کمک کند؟ محور بحث، فاصله‌ی میان کسب پاداش‌های فردی و استفاده از توانایی‌ها برای خیر عمومی است. احمد عابدی و علیرضا محسنی این کتاب را برای انتشارات دانشگاه اصفهان ترجمه کرده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تیزهوشی تحول آفرین

کتاب تیزهوشی تحول آفرین مجموعه‌ای در حوزه‌ی روان‌شناسی و آموزش استعدادهای درخشان است. رابرت استرنبرگ، دان آمبروز و ساره کرمی ویراستاران این مجموعه هستند و نویسندگان فصل‌ها، مسئله‌ی شناسایی و پرورش استعداد را از زاویه‌های مختلف بررسی کرده‌اند. سؤال محوری مجموعه، هدف سرمایه‌گذاری آموزشی بر دانش‌آموزان مستعد است. نویسندگان میان توانایی کسب موفقیت در چارچوب‌های موجود و توانایی تغییر این چارچوب‌ها برای بهبود زندگی جمعی تفاوت می‌گذارند. بحث فقط بر میزان هوش متمرکز نیست؛ انگیزه، مسئولیت اخلاقی و نحوه‌ی استفاده از توانایی‌های ذهنی نیز جایگاه مهمی دارند. 

فصل نخست توضیح داده که گرایش مبادله‌ای یا تحول‌آفرین، ویژگی ثابتی از هنگام تولد نیست. محیط خانه، مدرسه، الگوهای رفتاری و تجربه‌های رشد در شکل‌گیری این گرایش‌ها نقش دارند. رابرت استرنبرگ، دان آمبروز و ساره کرمی همچنین پرسیده‌اند که سنجش‌های نمره‌محور چه ظرفیت‌هایی را آشکار می‌کنند و چه استعدادهایی ممکن است از دید چنین ارزیابی‌هایی پنهان بمانند.

کتاب تیزهوشی تحول آفرین در پنج بخش تنظیم شده‌اند: مفاهیم بنیادی، موانع و چالش‌ها، پرورش تیزهوشی تحول‌آفرین، دیدگاه‌های خاص و آینده‌پژوهی و ضمائم. فصل‌های مجموعه از توضیح مفاهیم به بررسی موانع و سپس بحث درباره‌ی پرورش مسئولیت اجتماعی حرکت می‌کنند. فصل مربوط به نگرش ایرانی نیز امکان بررسی این مفهوم در زمینه‌ی جامعه و آموزش ایران را فراهم کرده است. مخاطب در طول مطالعه، با مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره‌ی ارزیابی، غنی‌سازی آموزش، رهبری و پیامدهای اجتماعی استعداد روبه‌رو می‌شود.

خلاصه کتاب تیزهوشی تحول آفرین

کتاب تیزهوشی تحول آفرین بر این ایده استوار است که برخورداری از استعداد، به‌تنهایی نشان‌دهنده‌ی اثرگذاری مثبت نیست. جهت استفاده از استعداد اهمیت دارد. نگرش مبادله‌ای، عملکرد برجسته را به دریافت امتیاز و پاداش پیوند می‌دهد؛ نگرش تحول‌آفرین، بهبود زندگی دیگران را هدف قرار می‌دهد. نویسندگان پیشنهاد می‌کنند آموزش و ارزیابی، مسائل واقعی و چندپاسخی را نیز در بر بگیرد. دانش‌آموزان در چنین مسئله‌هایی باید راه‌حل‌های مختلف را مقایسه کنند، تضاد منافع را بسنجند و پیامدهای بلندمدت تصمیم‌ها را در نظر بگیرند. کیفیت استدلال خلاق، تحلیلی، عملی و خردمندانه، جای جست‌وجوی صرف برای یک پاسخ درست را می‌گیرد. 

این کتاب دریافت پاداش را ناسازگار با خدمت اجتماعی نمی‌داند؛ تمایز اصلی، انگیزه و هدفی است که فعالیت فرد را هدایت می‌کند.

چرا باید کتاب تیزهوشی تحول آفرین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تیزهوشی تحول آفرین را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• تمایز میان داشتن استعداد و استفاده‌ی مسئولانه از استعداد را توضیح می‌دهد.
• معیارهایی برای طراحی مسئله‌های آموزشی چندپاسخی و ارزیابی کیفیت استدلال معرفی می‌کند.
• نقش همکاری گروهی و سنجش پیامدهای بلندمدت را در حل مسئله روشن می‌کند.
• دو ضمیمه، بحث خردمندی و بازطراحی مدارس استعدادهای درخشان را به آموزش ایران پیوند می‌دهند.

خواندن کتاب تیزهوشی تحول آفرین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تیزهوشی تحول آفرین به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مدیران مدارس استعدادهای درخشان که دغدغه‌ی تربیت مسئولیت اجتماعی دارند.
• پژوهشگران و دانشجویان روان‌شناسی و علوم تربیتی که معیارهای شناسایی استعداد را بررسی می‌کنند.
• سیاستگذاران آموزشی و والدینی که درباره‌ی هدف پرورش استعداد پرسش دارند.