کتاب افق های ادبیات پایداری

کتاب افق های ادبیات پایداری، نوشته حسینعلی قبادی با همکاری مهدی سعیدی، پرسشی اساسی را دنبال می‌کند: ادبیات پایداری چه مرزهایی دارد و چه نسبتی میان این حوزه و ادبیات جنگ، مقاومت و تعهد برقرار است؟ نویسندگان پایداری را به آثار مربوط به جنگ محدود نکرده و ریشه‌های فرهنگی، تاریخی و هنری این مفهوم در ادبیات فارسی را جست‌وجو کرده‌اند. انتشارات سمت این کتاب را منتشر کرده است. یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهش حاضر توجه همزمان به مضمون ستم‌ستیزی و کیفیت هنری متن است؛ مضمونی که به‌تنهایی برای ادبیات‌بودن یک نوشته کافی نیست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب افق های ادبیات پایداری اثر حسینعلی قبادی و مهدی سعیدی

کتاب افق های ادبیات پایداری از اختلاف‌نظر درباره‌ی تعریف یک اصطلاح آغاز می‌شود. حسینعلی قبادی با همکاری مهدی سعیدی کاربردهای متفاوت پایداری را بررسی کرده است تا روشن شود که چرا نمی‌توان ادبیات اعتراضی، حماسی، متعهد، جنگ و دفاع مقدس را بدون تعیین معیار، هم‌معنا دانست. مسئله‌ی اصلی پژوهش حاضر صرفاً نام‌گذاری آثار نیست؛ تعریف‌های مبهم می‌توانند انتخاب نمونه‌ها، شیوه‌ی تحلیل و نتیجه‌گیری پژوهش را دچار مشکل کنند. نویسندگان در کنار نقد این ابهام‌ها، بر [به قول خودشان] ادبیّت و تصویرپردازی و پیوند صورت و معنا تکیه کرده‌اند.

نگاه این کتاب به پایداری از مقابله با تجاوز خارجی فراتر می‌رود و ایستادگی در برابر ستم داخلی را نیز در بر می‌گیرد. نویسندگان نسبت این حوزه با هویت فرهنگی ایران، سنت‌های ادبی و آموزه‌های دینی را دنبال کرده‌اند. کتاب افق های ادبیات پایداری برای دانشجویان کارشناسی‌ارشد رشته‌ی ادبیات پایداری به‌عنوان منبع کمک‌درسی تدوین شده است. مطالب، اصطلاحات نقد ادبی و پرسش‌های روش‌شناختی جایگاه مشخصی در این کتاب دارند.

کتاب افق های ادبیات پایداری پنج فصل دارد. فصل «کلیات؛ مفاهیم و مرزها» به تعریف‌ها، پیشینه‌ی کاربرد اصطلاح و نسبت پایداری با حوزه‌های نزدیک اختصاص یافته است. فصل «قلمروهای تاریخی ادبیات پایداری» مباحث سبک‌شناسی و ارتباط این حوزه با جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و انسان‌شناسی را در بر می‌گیرد. تحلیل رمان‌های گنجشک‌ها بهشت را می‌فهمند، آفتاب‌پرست نازنین و ارمیا نیز در همین فصل قرار دارد. فصل سوم قالب‌ها و ژانرها و پیوند خاطره‌نویسی با پایداری را بررسی می‌کند.

فصل چهارم کتاب افق های ادبیات پایداری درون‌مایه‌ها و پشتوانه‌های فکری آثار را موضوع بحث قرار داده و به‌سراغ متن‌هایی مانند شاهنامه، کشف المحجوب، تذکرة الاولیا و مرصاد العباد رفته است. فصل «افق‌های آینده» به نظریه‌پردازی و کاستی‌های پژوهش اختصاص دارد. تکمله‌ی این کتاب، رابطه‌ی ادبیات مقاومت فلسطین با ادبیات پایداری فارسی را دنبال می‌کند. چهار پیوست نیز پیشینه‌ی پژوهش، سینمای جنگ و دفاع مقدس، هنرهای تجسمی و نوشته‌ای درباره‌ی قاسم سلیمانی را شامل می‌شود.

حسینعلی قبادی و مهدی سعیدی خواسته‌اند نسبت میان تجربه‌ی تاریخی، حافظه‌ی فرهنگی و شیوه‌های آفرینش ادبی را تبیین کنند. خواننده در این مسیر هم با مباحث نظری روبه‌رو می‌شود و هم نمونه‌هایی از نقد آثار را مطالعه می‌کند.

خلاصه کتاب افق های ادبیات پایداری

نویسندگان کتاب حاضر تعریف‌های رایج را کنار یکدیگر می‌گذارند و پیامدهای یکسان‌گرفتن اصطلاحات را بررسی می‌کنند. استدلال محوری این است که موضوع جنگ به‌تنهایی مرز ادبیات پایداری را مشخص نمی‌کند؛ هر اثر مربوط به جنگ الزاماً بر مقاومت متمرکز نیست و هر متن پایداری نیز درباره‌ی نبرد نظامی نوشته نشده است. پژوهش حاضر بیان هنرمندانه‌ی نفی ستم و دفع تجاوز را در کانون تعریف خود قرار داده است.

حسینعلی قبادی و مهدی سعیدی ریشه‌های بیان یادشده را در اسطوره، ادبیات شفاهی و میراث فرهنگی جست‌وجو کرده‌اند. موضوع تعهد نیز به همین مسئله پیوند می‌خورد: مسئولیت اجتماعی نویسنده نباید جای کیفیت ادبی را بگیرد. این کتاب، پژوهش در این حوزه را نیازمند مرزبندی مفاهیم، انتخاب روش متناسب و توجه به ظرفیت‌های میان‌رشته‌ای می‌داند. پیشگفتار این اثر خودآگاهی برای دفاع از میهن را در کنار شناخت ارزش صلح و خردورزی مطرح کرده است.

چرا باید کتاب افق های ادبیات پایداری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب افق های ادبیات پایداری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خواننده با تفاوت مفهوم ادبیات پایداری، جنگ، دفاع مقدس و تعهد آشنا می‌شود.
• موضوع پیوند صورت و معنا زمینه‌ای را برای سنجش کیفیت هنری آثار ستم‌ستیز فراهم می‌کند.
• نمونه‌های سبک‌شناختی حاضر، ارتباط مباحث نظری با نقد رمان را نشان می‌دهد.
• نقد تعریف‌های مبهم به تشخیص مسئله و تعیین محدوده‌ی پژوهش کمک می‌کند.

خواندن کتاب افق های ادبیات پایداری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب افق های ادبیات پایداری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان ادبیات پایداری که به شناخت مبانی و مرزهای پژوهش نیاز دارند.
• پژوهشگران ادبیات فارسی که رابطه‌ی ستم‌ستیزی، فرهنگ و زیبایی‌شناسی را بررسی می‌کنند.
• علاقه‌مندان به حوزه‌ی نقد ادبی و افرادی که می‌خواهند تفاوت ادبیات جنگ و مقاومت را بدانند.