کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع)

کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) (مجموعه مقالات منتخب استان‌ها)، گردآوری دبیرخانه دائمی جشنواره بین‌المللی امام رضا علیه‌السلام، نسبت میان باور دینی و زندگی روزمره را در آموزه‌های رضوی بررسی می‌کند. علی شریفی ویراستار علمی این مجموعه است. مقاله‌ها از استدلال‌های خداشناسی و مسئله‌ی اختیار انسان تا روابط همسران، اقتصاد خانواده و تقریب مذاهب را دربر می‌گیرند. نقطه‌ی اتصال این موضوع‌ها، بررسی جایگاه شناخت و مسئولیت در زندگی دینی است. انتشارات بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا علیه السلام این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع)

کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) حاصل گردآوری مقاله‌های پژوهشگران مختلف است و نویسنده‌ی واحدی ندارد. دبیرخانه دائمی جشنواره بین‌المللی امام رضا علیه‌السلام این مجموعه را فراهم کرده و علی شریفی ویرایش علمی مقاله‌ها را بر عهده داشته است. مجموعه، پس از دو مقدمه، پنج مقاله را در خود جای داده است. توحید و خداشناسی، خانواده، فلسفه‌ی احکام، تقریب مذاهب و وحدت اجتماعی محورهای اصلی این مقاله‌ها هستند. عنوان‌هایی مانند «خانواده در آموزه‌های رضوی»، «فلسفه احکام در آموزه‌های امام رضا» و «راهبردهای تقریب مذاهب در سیره امام رضا» گستره‌ی موضوعی مجموعه را نشان می‌دهند. مولود اعظمیان بیدگلی، حمید حسین‌نژاد محمدآبادی، معصومه صابری و زهرا شیخوند از نویسندگان مقاله‌های مجموعه‌اند. مقدمه‌ها نیز جایگاه این پژوهش‌ها را در برنامه‌های علمی جشنواره توضیح می‌دهند. پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در نظارت بر تدوین مجموعه نقش داشته است. موضوع مشترک مقاله‌ها، شناخت معارف رضوی از خلال سخنان و سیره‌ی امام رضاست؛ موضوعی که هم پرسش‌های اعتقادی را شامل می‌شود و هم مناسبات خانوادگی و اجتماعی را.
کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) در مقاله‌ی آغازین، بحث کلامی را از ارزش تفکر و تعقل شروع می‌کند و سپس به اثبات وجود خدا، یگانگی، صفات الهی، اراده، جبر و تفویض و امکان رؤیت خدا می‌رسد. نویسنده، روایت‌ها را همراه با توضیح مفاهیم و صورت‌بندی استدلال‌ها بررسی کرده است. اصطلاح‌هایی مانند حدوث، قدم، صفات ذات و صفات فعل در مسیر همین بحث‌ها توضیح داده می‌شوند. نقل آیات و احادیث، زمینه‌ی طرح پرسش‌ها را فراهم می‌کند و استدلال عقلی، نقش مهمی در تفسیر پاسخ‌ها دارد. مقاله همچنین تفاوت سطح فهم مخاطبان را در توضیح شیوه‌ی پاسخ‌گویی امام در نظر می‌گیرد. این توجه نشان می‌دهد که بررسی یک سخن، تنها به مضمون پاسخ محدود نیست و موقعیت پرسشگر نیز در فهم پاسخ اهمیت دارد.
کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) در مقاله‌ی خانواده، از مباحث نظری فاصله می‌گیرد و به رفتارهای ملموس در خانه نزدیک می‌شود. نویسنده، ازدواج و تشکیل خانواده را در پیوند با تربیت، آرامش و مسئولیت توضیح می‌دهد. ابراز محبت، احترام متقابل، تأمین معاش و پرهیز از سخت‌گیری مالی از موضوع‌های این مقاله‌اند. بحث اقتصادی نیز صرفاً بر افزایش امکانات متمرکز نیست؛ قناعت، روزی حلال و فاصله‌گرفتن از اسراف و تنگ‌گیری در کنار یکدیگر مطرح شده‌اند. مقاله میان نیاز عاطفی و نیاز مادی جدایی قطعی نمی‌گذارد و آسودگی خانواده را وابسته به هر دو می‌داند. شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب، نقل آموزه‌ها، توضیح مضمون و بررسی نتیجه‌ی اخلاقی یا رفتاری آن‌هاست. مقاله‌های مربوط به تقریب مذاهب و وحدت اجتماعی نیز دامنه‌ی مجموعه را از خانه به روابط میان گروه‌های مسلمان گسترش می‌دهند. خواندن مجموعه از این جهت فرصتی برای دنبال‌کردن چند مسئله‌ی متفاوت در یک چارچوب دینی مشترک است؛ بدون اینکه همه‌ی مقاله‌ها موضوع یا سطح بحث یکسانی داشته باشند.

خلاصه کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع)

کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) معارف دینی را در پیوند با شناخت، انتخاب و مسئولیت بررسی می‌کند. مقاله‌ی توحید، نیازمندی جهان به پدیدآورنده را توضیح می‌دهد و سپس تمایز خداوند از موجودات محدود و مادی را مبنای بحث صفات قرار می‌دهد. مسئله‌ی اختیار نیز میان دو دیدگاه جبر و واگذاری کامل امور به انسان طرح می‌شود؛ توضیح مقاله بر مسئولیت انسان در عین وابستگی به قدرت الهی استوار است. مقاله‌ی خانواده، همین توجه به مسئولیت را در روابط نزدیک دنبال کرده است. محبت آشکار، رعایت شخصیت همسر، رسیدگی به نیازهای اهل خانه و تعادل در مصرف، اجزای زندگی مطلوب معرفی می‌شوند. مضمون مشترک این بحث‌ها، جدا‌نکردن اعتقاد از رفتار است. مقاله‌های فلسفه‌ی احکام و تقریب مذاهب نیز پرسش از معنای دستورهای دینی و چگونگی مناسبات اجتماعی مسلمانان را به موضوع‌های مجموعه اضافه می‌کنند.

چرا باید کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بحث‌های خداشناسی، نمونه‌هایی از توضیح عقلی روایت‌های رضوی را ارائه می‌کنند.
• بررسی جبر و تفویض، نسبت اختیار انسان و قدرت الهی را روشن‌تر می‌کند.
• مقاله‌ی خانواده، محبت و تأمین معاش را کنار مسئولیت اخلاقی بررسی کرده است.
• تنوع موضوع‌ها، امکان مطالعه‌ی مسائل اعتقادی، خانوادگی و اجتماعی را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب معارف و اعتقادات در آیینه فرهنگ رضوی (ع) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به مباحث توحید و کلام اسلامی.
• پژوهشگران آموزه‌ها و سیره‌ی امام رضا.
• خوانندگان دغدغه‌مند درباره‌ی اخلاق و اقتصاد خانواده در تعالیم دینی.
• مطالعه‌کنندگان موضوع تقریب مذاهب و وحدت مسلمانان.