کتاب آموزش (آموزش سیاسی)

کتاب آموزش (آموزش سیاسی) گردآوری عیسی کاکویی دینکی، درباره‌ی شکل‌گیری آگاهی‌ها و نگرش‌های سیاسی در زندگی اجتماعی است. خانواده، مدرسه، دوستان و رسانه‌ها در این فرایند سهم دارند؛ حتی وقتی فعالیتشان ظاهراً ارتباطی با سیاست ندارد. این کتاب میان آموزش برنامه‌ریزی‌شده و یادگیری حاصل از تجربه‌های روزمره تفاوت می‌گذارد و نقش هریک را توضیح می‌دهد. انتشارات آفاق پویا این کتاب را عرضه کرده است. محتوای این کتاب از تعریف آموزش سیاسی آغاز می‌شود و به موانع یادگیری و زمینه‌های مشارکت اجتماعی می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش

کتاب آموزش گردآوری عیسی کاکویی دینکی، آموزش سیاسی را کوششی برای انتقال آگاهی‌ها، گرایش‌ها و نگرش‌های سیاسی معرفی کرده است. موضوع اصلی، رابطه‌ی میان یادگیری و زندگی شهروندی است: افراد چگونه با حقوق، تعهدات، نهادها و مناسبات قدرت آشنا می‌شوند و چه عواملی برداشت آنان را از سیاست شکل می‌دهد؟ مطالب در قالب تعریف‌ها، دسته‌بندی‌ها و فهرست‌هایی از اهداف و کارکردها تنظیم شده‌اند. فهرست مطالب، پس از مقدمه، ۱۹ عنوان اصلی دارد؛ ازجمله «ضرورت آموزش سیاسی»، «اهداف در آموزش سیاسی»، «گونه‌شناسی آموزش مسائل سیاسی» و «روش‌های آموزش سیاسی». تقسیم آموزش به امور مدنی و شهروندی از یک‌سو و آموزش عقیدتی و ایدئولوژیک از سوی دیگر، یکی از تمایزهای محوری متن است. گردآورنده در کنار آگاهی از وظایف شهروندی، موضوعاتی مانند وفاداری به نظام سیاسی، میهن‌دوستی، شناخت تهدیدها و منافع ملی را نیز مطرح کرده است. این جهت‌گیری نشان می‌دهد که آموزش در متن، فقط انتقال اطلاعات نیست و پرورش نگرش‌های معین را هم در بر می‌گیرد.
کتاب آموزش در بررسی نهادهای اجتماعی، میان تأثیر خانواده، مدرسه، گروه‌های همسالان، رسانه‌ها، احزاب و دستگاه‌های دولتی تفاوت می‌گذارد. خانواده می‌تواند بدون برنامه‌ی مشخص، زمینه‌ی شکل‌گیری برداشت‌های سیاسی را فراهم کند؛ مدرسه معمولاً آموزش هدفمندتر و متمرکزتری دارد. بحث رسانه‌ها نیز به دریافت پیام محدود نیست و نقش گرایش‌های پیشین مخاطبان در تفسیر پیام را در نظر می‌گیرد. عنوان‌هایی مانند «عوامل اولیه یادگیری سیاسی»، «عوامل ثانویه یادگیری سیاسی» و «مهم‌ترین وقفه‌ها در آموزش سیاسی» دامنه‌ی این بررسی را روشن می‌کنند. متن، یادگیری را فرایندی ادامه‌دار می‌داند که به کودکی یا محیط آموزشی محدود نمی‌شود. تجربه‌ی حضور در گروه‌ها، روابط شغلی و مواجهه با عملکرد نهادها نیز در این مسیر اثر دارند. خواننده با مجموعه‌ای از مفاهیم مقدماتی روبه‌رو می‌شود که پیوند سیاست با تربیت، ارتباطات و تجربه‌ی اجتماعی را نشان می‌دهند.

خلاصه کتاب آموزش

کتاب آموزش بر این ایده استوار است که شناخت سیاسی فقط از درس و آموزش رسمی به دست نمی‌آید. افراد بخشی از نگرش‌های خود را از خانواده و دوستان می‌گیرند و بخشی دیگر را در مدرسه، رسانه، محیط کار یا فعالیت گروهی شکل می‌دهند. متن، شیوه‌های مستقیم و غیرمستقیم یادگیری را توضیح می‌دهد و تقلید، تعمیم تجربه‌ها و حضور در موقعیت‌های سیاسی را از مسیرهای فراگیری می‌شمارد. گردآورنده سپس میان آگاهی شهروندان، احساس اثرگذاری و مشارکت اجتماعی پیوند برقرار می‌کند. بحث پایانی به عواملی اختصاص دارد که استمرار آموزش را مختل می‌کنند؛ از ناهماهنگی نهادهای اجتماعی تا جابه‌جایی جمعیت و تغییرات سیاسی. پیشنهادهای متن نیز بر آموزش مستمر، گفت‌وگو، پژوهش و فراهم‌کردن زمینه‌ی مشارکت متمرکزند.

چرا باید کتاب آموزش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آموزش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز آموزش مدنی و آموزش ایدئولوژیک را روشن می‌کند.
• نقش تجربه‌های غیرسیاسی در شکل‌گیری نگرش سیاسی را توضیح می‌دهد.
• تأثیر نهادهای مختلف بر یادگیری شهروندان را کنار هم قرار می‌دهد.
• زمینه‌ای برای شناخت موانع استمرار آموزش، از تحرک اجتماعی تا تغییرات ساختار سیاسی، فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آموزش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به مفاهیم مقدماتی جامعه‌پذیری سیاسی علاقه دارند.
• مربیان و والدینی که نقش محیط تربیتی در نگرش‌های سیاسی برایشان مهم است.
• دانشجویانی که می‌خواهند عوامل اجتماعی یادگیری سیاسی را بشناسند.