کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی

کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی (مجموعه مقالات منتخب استان‌ها) مجموعه‌ای از پژوهش‌های مرتبط با جشنواره‌ی بین‌المللی امام رضا است که دبیرخانه‌ی دائمی جشنواره گرد آورده و علی شریفی ویراستاری علمی این کتاب را بر عهده داشته است. مقاله‌ها پیوند فرهنگ رضوی با سینما، ادبیات و جلوه‌های هنری را بررسی می‌کنند. یکی از پرسش‌های محوری مجموعه، امکان تبدیل سیره، معارف و میراث فرهنگی امام رضا به موضوع و محتوای آثار سینمایی است. انتشارات بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا علیه السلام این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی

کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی حاصل مشارکت پژوهشگرانی از جمله امان‌اللّه شفایی، صالحه شریفی و فرشته صالحی‌پور است و علی شریفی ویراستاری علمی مجموعه را بر عهده داشته است. موضوع مشترک مقاله‌ها، بررسی نسبت میان فرهنگ رضوی و صورت‌های گوناگون بیان هنری و ادبی است. فهرست مجموعه هفت مقاله را در بر می‌گیرد؛ از جمله «هنرهفتم و فرهنگ رضوی؛ همسویی‌ها و تعاملات»، «بررسی نقش فرهنگ رضوی در ارتقاء سینمای دینی»، «تأثیر فرهنگ رضوی بر فیلم‌نامه‌نویسی و فیلم‌نامه‌نویس» و «مدایح رضوی در آیینه تعزیه و چاووشی‌خوانی». مقاله‌های دیگر به احادیث کتیبه‌ها، تشبیهات قرآنی و روایی و شهامت ادبی دعبل خزاعی اختصاص دارند. مقدمه‌های دبیرخانه‌ی جشنواره و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز جایگاه مجموعه را در برنامه‌های پژوهشی جشنواره توضیح می‌دهند. این گستره‌ی موضوعی، فرهنگ رضوی را هم در پیوند با رسانه‌ی تصویری بررسی می‌کند و هم در نسبت با شعر، آیین و نوشته‌های دینی قرار می‌دهد.
کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی در بحث سینما، از پرسش درباره‌ی سازگاری دین و هنر آغاز می‌کند. نویسندگان مقاله‌ی نخست، نظریه‌ی «تنیدگی دین و هنر» را مبنای بررسی قرار داده‌اند. آنان فرهنگ رضوی را مجموعه‌ای از باورها، هنجارها، رفتارهای فردی و اجتماعی و میراث علمی و فرهنگی امام رضا تعریف می‌کنند. مقاله سپس شش زمینه‌ی همسویی را مطرح کرده است: نگرش به دین، فرهنگ‌سازی، انسان‌سازی، اخلاق‌گرایی، رمزگرایی و کارکرد رسانه‌ای. بحث مجموعه صرفاً به استفاده از سینما برای معرفی شخصیت‌های دینی محدود نیست. نویسندگان رابطه‌ای دوسویه را مطرح می‌کنند که در یک سوی آن، تصویر و صدا امکان انتقال مفاهیم دینی را فراهم می‌کنند. سوی دیگر این رابطه، تأثیر آموزه‌های رضوی بر موضوع، ارزش‌ها و جهت‌گیری آثار سینمایی است. متن، دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی سینمای دینی را نیز نقل می‌کند و ضرورت شناخت متقابل پژوهشگران دینی و سینماگران را پیش می‌کشد. خواننده در این بررسی، با استدلال‌هایی درباره‌ی ظرفیت هنر برای نمایش مفاهیم معنوی و دشواری‌های چنین پیوندی روبه‌رو می‌شود.

خلاصه کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی

کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی، معارف و سیره‌ی امام رضا را زمینه‌ای برای پژوهش درباره‌ی آفرینش هنری معرفی می‌کند. ایده‌ی اصلی در بحث سینما این است که رابطه‌ی فرهنگ دینی و هنر تصویری می‌تواند فراتر از بازگویی رویدادهای تاریخی باشد. نویسندگان، رفتار فردی و اجتماعی، مناظره‌ها، فرهنگ زیارت و میراث فرهنگی رضوی را از موضوعات قابل‌بررسی برای فیلم‌سازی می‌دانند. آنان همچنین کرامت انسانی و معنویت را معیارهایی برای جهت‌دادن به محتوای سینمای دینی مطرح کرده‌اند. مقاله، فاصله‌ی میان شناخت تاریخی و مهارت سینمایی را از موانع این ارتباط می‌شمارد و همکاری صاحب‌نظران دو حوزه را ضروری می‌داند. دیگر موضوعات مجموعه، حضور مضامین رضوی در مدایح، آیین‌های نمایشی، کتیبه‌ها و تشبیهات دینی را دنبال می‌کنند. دغدغه‌ی مشترک این بحث‌ها، شناخت ظرفیت‌های ادبی و هنری فرهنگ رضوی و شیوه‌های انتقال معانی دینی است.

چرا باید کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مجموعه، نسبت فرهنگ رضوی با سینما، مدیحه و آیین‌های نمایشی را بررسی می‌کند.
• بحث سینمای دینی، دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی پیوند دین و تصویر را کنار هم قرار می‌دهد.
• مقاله‌ی نخست، زمینه‌های سوژه‌یابی از سیره‌ی اجتماعی، زیارت و میراث فرهنگی را معرفی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ادب و هنر در آیینه فرهنگ رضوی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران فرهنگ رضوی و هنر دینی.
• دانشجویان سینما که به نسبت دین، اخلاق و تصویر علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به بررسی مضامین رضوی در شعر، تعزیه، چاووشی‌خوانی و کتیبه‌ها.