کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو)

کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) نوشته سیدمحمدحسن روناسی، درسنامه‌ای برای شناخت قواعد عربی و ارتباط میان ساختمان واژه و نقش آن در جمله است. نویسنده مباحث صرف و نحو را در کنار یکدیگر قرار داده است تا فاصله‌ی میان یادگیری تعریف‌ها و تحلیل عبارت‌ها کمتر شود. انتشارات چتر دانش این کتاب را منتشر کرده است. مباحث بلاغت، نکات ترجمه و نمونه‌های تجزیه‌وترکیب نیز در کنار قواعد اسم و فعل آمده‌اند. نمونه‌های قرآنی، حدیثی و دعایی، جایگاه مشخصی در توضیح مطالب دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو)

کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) حاصل یادداشت‌ها و مطالعه‌های سیدمحمدحسن روناسی در زمینه‌ی قواعد عربی است. نویسنده در مقدمه از تجربه‌ی آموختن کتاب‌های مختلف و احساس فاصله میان مطالعه‌ی قواعد و توانایی استفاده از آن‌ها سخن گفته است. پیشنهاد استادش برای بازخوانی صمدیه، مباحثه و افزودن نکات منابع دیگر، زمینه‌ی تدوین این درسنامه را فراهم کرده است. صمدیه‌ی شیخ بهایی پایه‌ی مطالب بوده و نکته‌هایی از منابعی مانند شرح ابن عقیل و شرح قطر نیز به آن افزوده شده‌اند. نویسنده جداسازی کامل صرف، نحو و بلاغت را برای یادگیری مناسب نمی‌داند؛ زیرا فراگیر باید ارتباط این دانش‌ها را هنگام بررسی کلمه و جمله پیدا کند. ترتیب مباحث بر همین اساس شکل گرفته است: اسم و فعل دو محور اصلی‌اند و بحث‌های اعراب و اقسام جمله میان آن‌ها قرار گرفته‌اند. مقدمه همچنین انگیزه‌ی مذهبی مؤلف را بیان کرده است؛ انگیزه‌ای که در انتخاب مثال‌ها و توضیحات همراه آن‌ها نیز دیده می‌شود.
کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) هفت باب دارد و موضوعات آن از شناخت اسم تا تجزیه‌وترکیب گسترده است. عنوان‌هایی مانند اسم معرفه و نکره، اسم جامد و مشتق، معرب و مبنی، اقسام جمله، علم معانی، علم بیان و علم بدیع، دامنه‌ی بحث‌ها را نشان می‌دهند. نویسنده قواعد را با تعریف، تقسیم‌بندی، مثال، نکته و تذکر توضیح داده است. نمودارهای جمع‌بندی نیز دسته‌های گوناگون را کنار هم قرار می‌دهند. فصل‌های مربوط به اسم، موضوعاتی مانند جنس، تعداد، ضمیر، اشاره، موصول و اضافه را دنبال می‌کنند. بحث مشتقات نیز تفاوت اسم فاعل، اسم مفعول، اسم زمان و مکان و دیگر صورت‌ها را شرح می‌دهد. بخش‌های پایانی شامل نکاتی درباره‌ی ترجمه و بررسی عبارت‌های دینی‌اند. نمونه‌هایی از قرآن، نهج‌البلاغه و دعاها، محل استفاده از قواعد را نشان می‌دهند. نویسنده تجزیه‌وترکیب را مکمل ضروری مطالعه‌ی درسنامه می‌داند؛ بنابراین هدف آموزش، تنها به‌خاطرسپردن اصطلاحات نیست، بلکه تشخیص ساختمان کلمه، نقش نحوی و ارتباط آن با اجزای دیگر جمله است.

خلاصه کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو)

آموزش از تفاوت صرف و نحو آغاز می‌شود: صرف، کلمه را مستقل از جایگاهش در جمله بررسی می‌کند و نحو، نقش و اعراب آن را در ترکیب جمله توضیح می‌دهد. کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) سپس نشانه‌های اسم و تقسیم‌های آن را شرح می‌دهد؛ از مفرد، مثنی و جمع تا معرفه، نکره، جامد و مشتق. مباحث بعدی نشان می‌دهند که چرا پایان بعضی کلمات متناسب با نقششان تغییر می‌کند و بعضی دیگر ثابت می‌ماند. توضیح ضمیرها، اسم‌های اشاره، موصول‌ها و اضافه نیز به تشخیص رابطه‌ی واژه‌ها کمک می‌کند. پیام اصلی درسنامه این است که شناخت قواعد باید به بررسی عبارت برسد. فراگیر از طریق تجزیه‌وترکیب می‌تواند دانسته‌های پراکنده درباره‌ی صورت واژه، اعراب و معنای جمله را به یکدیگر پیوند دهد.

چرا باید کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مباحث صرف و نحو را برای شناخت ارتباط ساختمان واژه و نقش نحوی کنار هم قرار می‌دهد.
• تعریف‌ها را با مثال، تذکر و نمودارهای دسته‌بندی همراه می‌کند.
• فرصت بررسی قواعد در عبارت‌های قرآنی، حدیثی و دعایی را فراهم می‌کند.
• رابطه‌ی یادگیری قواعد، ترجمه و تجزیه‌وترکیب را توضیح می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ادبیات عرب آسان (صرف و نحو) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• فراگیران عربی که به شناخت ارتباط صرف و نحو نیاز دارند.
• طلاب علاقه‌مند به مرور دسته‌بندی‌شده‌ی قواعد ادبیات عرب.
• خوانندگان متون دینی که می‌خواهند نقش کلمات و ترکیب عبارت‌ها را بهتر بشناسند.