کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه

کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه به گردآوری و تنظیم سجا العبودی، متن قانون اساسی مصر را در مجموعه‌ای از مواد حقوقی عرضه می‌کند. موضوع این کتاب فقط تقسیم قدرت میان نهادهای حکومتی نیست؛ حقوق شهروندان، مسئولیت‌های اجتماعی دولت، مالکیت، آموزش و حفاظت از محیط‌زیست نیز در کانون توجه قرار دارند. یکی از نکات مهم محتوای این کتاب که انتشارات چتر دانش آن را منتشر کرده، پیوند میان اعلام آزادی‌های عمومی و تعیین ضمانت‌های قضایی برای حمایت از آن‌هاست؛ پیوندی که جایگاه قانون اساسی را در تنظیم رابطه‌ی حکومت و مردم نشان می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه

کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه به گردآوری و تنظیم سجا العبودی، مجموعه‌ی مقررات بنیادین مربوط به دولت، جامعه و نظام حکمرانی مصر است. متن اصلی در شش باب تنظیم شده است: دولت، پایه‌های اساسی جامعه، حقوق و آزادی‌ها و وظایف عمومی، حاکمیت قانون، نظام حکومت و احکام عمومی و انتقالی. باب پایه‌های اساسی جامعه نیز سه فصل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارد. این تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که قانون اساسی، علاوه‌بر تعیین جایگاه نهادهای قدرت، درباره‌ی شرایط زندگی جمعی نیز حکم صادر می‌کند.

مواد آغازین، حاکمیت مردم، شهروندی، برابری فرصت‌ها، تکثر سیاسی و حزبی و انتقال مسالمت‌آمیز قدرت را در کنار جایگاه دین و منابع قانون‌گذاری قرار داده‌اند. متن از همین نقطه، چند موضوع مرتبط اما متمایز را پیش می‌برد: تعریف دولت، مبانی مشروعیت قدرت و اصولی که روابط اجتماعی باید بر پایه‌ی آن‌ها تنظیم شود.

کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه در باب نظام حکومت، نهادها و صلاحیت‌های آن‌ها را تفکیک کرده است. فصل‌های این باب به قوه‌ی مقننه، قوه‌ی مجریه، قوه‌ی قضاییه، دادگاه عالی قانون اساسی و نهادهای قضایی اختصاص دارند. موضوعاتی مانند وکالت، نیروهای مسلح و پلیس، انتخابات، تنظیم رسانه‌ها و دستگاه‌های نظارتی نیز در این باب آمده‌اند. مواد مربوط به مجلس نمایندگان، قانون‌گذاری را کنار تصویب بودجه و نظارت بر عملکرد دولت قرار می‌دهند. مقررات ریاست‌جمهوری نیز حدود اختیارات و شیوه‌های پاسخگویی صاحب این مقام را بیان می‌کنند.

سجا العبودی در بحث حقوق شهروندی، از بیان اصول کلی فراتر می‌رود و شرایط محدودکردن آزادی، حفاظت از مکاتبات خصوصی، حق دفاع و امکان مراجعه به دادگاه را مشخص می‌کند. شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب، ماده‌به‌ماده و متکی به تعیین حق، تکلیف، ممنوعیت و صلاحیت است. خواننده از خلال این مواد می‌تواند تفاوت میان شناسایی یک حق و تعیین سازوکار حمایت از همان حق را بررسی کند. این کتاب همچنین مبنایی برای مقایسه‌ی موضوعی مقررات اساسی، مانند استقلال نهادها یا تعهدات رفاهی دولت، فراهم می‌آورد.

خلاصه کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه

کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه رابطه‌ی مردم و حکومت را از دو مسیر تنظیم می‌کند: شناسایی حقوق و تعیین حدود قدرت. مردم سرچشمه‌ی حاکمیت معرفی می‌شوند و نظام سیاسی بر تکثر، تفکیک قوا و توازن میان نهادها استوار می‌شود. دولت در برابر سلامت، آموزش، تأمین اجتماعی و فرصت‌های برابر مسئولیت دارد. مقررات اقتصادی نیز حمایت از گونه‌های مالکیت، عدالت مالیاتی، حقوق کارکنان و حفظ منابع طبیعی برای نسل‌های آینده را مطرح می‌کنند.

مواد مربوط به آزادی‌ها، کرامت انسانی، حریم خصوصی، آزادی بیان و تشکل‌یابی را به رسمیت می‌شناسند. باب حاکمیت قانون، استقلال قضا، اصل برائت و حق دفاع را پشتوانه‌ی حمایت از این حقوق قرار می‌دهد. مقررات نهادهای حکومتی نیز شیوه‌ی قانون‌گذاری، نظارت پارلمانی، تشکیل دولت و اعمال اختیارات ریاست‌جمهوری را تعیین می‌کنند. محور مشترک این مباحث، تعریف حقوق متقابل شهروندان و نهادهای عمومی در چارچوب قانون اساسی است.

چرا باید کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• متن مواد، امکان بررسی مبانی حقوقی تقسیم قدرت در مصر را فراهم می‌کند.
• مباحث اجتماعی و اقتصادی، دامنه‌ی مسئولیت‌های دولت در برابر شهروندان را نشان می‌دهند.
• مقررات قضایی، رابطه‌ی حق دفاع و حمایت از آزادی‌های عمومی را روشن می‌کنند.
• تقسیم‌بندی موضوعی، بررسی تطبیقی مقررات اساسی را تسهیل می‌کند.

خواندن کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب دستور جمهوریه مصر العربیه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حقوق که قانون اساسی کشورها را مقایسه می‌کنند.
• پژوهشگران حقوق عمومی که تقسیم صلاحیت نهادهای مصر را بررسی می‌کنند.
• علاقه‌مندان به مبانی حقوق شهروندی و تعهدات اجتماعی دولت.