کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی (جلد اول)

کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی جلد اول نوشته غلامحسین صدری است و انتشارات کنکاش آن را منتشر کرده است. این اثر با تمرکز بر مبانی اپیدمیولوژی در عصر داده و هوش مصنوعی، به یک پرسش محوری می‌پردازد: چگونه می‌توان از ظرفیت الگوریتم‌ها و داده‌های گسترده استفاده کرد، بی‌آنکه دقت علمی، استنتاج علّی، عدالت و مسئولیت انسانی کنار گذاشته شوند. نویسنده به‌جای تقابل‌سازی میان اپیدمیولوژی و هوش مصنوعی، از همکاری سنجیده‌ی این دو حوزه سخن می‌گوید و مسیر این همکاری را توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی (جلد اول)

کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی جلد اول نوشته غلامحسین صدری، تلاشی برای بازتعریف جایگاه اپیدمیولوژی در شرایطی است که داده‌های سلامت از منابع گوناگون و با سرعتی بالا تولید می‌شوند. نویسنده از همان ابتدا روشن می‌کند که مسئله اصلی، کمبود داده نیست، بلکه فاصله میان حجم و پیچیدگی مسائل سلامت با توان موجود برای تحلیل، تفسیر، ترجمان و استفاده مسئولانه از شواهد است. در این چارچوب، مفهوم بحران ظرفیت به یکی از محورهای اصلی اثر تبدیل می‌شود. متن کتاب نشان می‌دهد که هوش مصنوعی قرار نیست جای تفکر اپیدمیولوژیک، قضاوت علمی یا مسئولیت انسانی را بگیرد، بلکه قرار است ظرفیت این دانش را در تولید و ارزیابی شواهد گسترش دهد.
این کتاب در ۵ فصل اصلی، همراه با یک فصل آغازین راهبردی، مسیر بحث را از مبانی نظری تا حکمرانی و آینده دنبال می‌کند. فصل‌هایی مانند فلسفه اپیدمیولوژی در عصر داده و هوش مصنوعی، نقش هوش مصنوعی در تولید و ارزیابی شواهد اپیدمیولوژیک، فرایند هوشمند تولید شواهد، ترجمان و کاربرد هوشمند شواهد و حکمرانی و آینده اپیدمیولوژی، نشان می‌دهند که نویسنده فقط به معرفی ابزارها بسنده نکرده است. این کتاب بر تمایز میان داده، اطلاعات، دانش، شواهد و تصمیم پافشاری می‌کند و بارها یادآور می‌شود که دقت پیش‌بینی با شناخت علت یکسان نیست.
این کتاب همچنین بر اخلاق، عدالت، شفافیت، کنترل سوگیری، حکمرانی داده و نظارت انسانی تأکید کرده است. در بخش‌های مختلف، از همکاری میان‌رشته‌ای میان اپیدمیولوژیست‌ها، متخصصان داده، مدیران، سیاست‌گذاران و کنشگران سلامت سخن به میان می‌آید. فضای اثر بیشتر از آنکه فنی و محدود به الگوریتم‌ها باشد، مفهومی و مسئله‌محور است. به همین دلیل، این کتاب هم برای فهم دگرگونی‌های دانش اپیدمیولوژی اهمیت دارد و هم برای درک این نکته که فناوری، بدون چارچوب علمی و اخلاقی، به‌تنهایی نمی‌تواند به تصمیم بهتر در سلامت منجر شود.

خلاصه کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی (جلد اول)

این جلد از مجموعه، از یک پرسش پایه آغاز می‌شود: اپیدمیولوژی در دوره‌ای که داده‌ها فراوان‌تر، مسائل سلامت پیچیده‌تر و ابزارهای هوشمند قدرتمندتر شده‌اند، چگونه باید خود را بازاندیشی کند؟ نویسنده ابتدا از هویت و فلسفه اپیدمیولوژی و مفهوم بحران ظرفیت حرف می‌زند و سپس نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در چه بخش‌هایی می‌تواند به تولید، ارزیابی و ترجمان شواهد کمک کند. در ادامه، مسیر تبدیل داده به شواهد و سپس به تصمیم و اقدام بررسی می‌شود. بخش پایانی نیز به حکمرانی، اخلاق، عدالت، شفافیت و آینده اپیدمیولوژی هوشمند می‌پردازد. حاصل کار، ترسیم چارچوبی است که در آن فناوری باید در خدمت سلامت جامعه و زیر نظر قضاوت انسانی قرار بگیرد.

چرا باید کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی جلد اول را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت اپیدمیولوژی، داده و هوش مصنوعی را در یک چارچوب مفهومی روشن توضیح می‌دهد.
• خواننده با مفهوم بحران ظرفیت در نظام تولید شواهد سلامت آشنا می‌شود و می‌فهمد مسئله فقط افزایش داده نیست.
• این کتاب تمایز میان پیش‌بینی، همبستگی، تبیین و استنتاج علّی را دقیق‌تر روشن می‌کند.
• بخش‌های مربوط به حکمرانی داده، عدالت، شفافیت و کنترل سوگیری، ابعاد کمتر دیده‌شده‌ی استفاده از هوش مصنوعی در سلامت را برجسته می‌کنند.
• ساختار فصل‌ها نشان می‌دهد شواهد چگونه از مرحله‌ی تعریف مسئله تا تصمیم‌سازی و ارزیابی پیامدها حرکت می‌کنند.
• این اثر برای کسانی که می‌خواهند از نگاه صرفاً ابزاری به هوش مصنوعی فاصله بگیرند، یک نقشه‌ی فکری منسجم فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اپیدمیولوژی در عصر هوش مصنوعی جلد اول به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران اپیدمیولوژی که می‌خواهند جایگاه این دانش را در عصر داده دقیق‌تر بفهمند.
• متخصصان سلامت و بهداشت عمومی که با مسئله‌ی تبدیل داده به شواهد و تصمیم روبه‌رو هستند.
• پژوهشگران علم داده و هوش مصنوعی که می‌خواهند محدودیت‌ها و الزامات کاربرد مدل‌ها در سلامت را بشناسند.
• مدیران و سیاست‌گذارانی که به استفاده مسئولانه از شواهد در نظام سلامت علاقه دارند.
• مخاطبانی که به مباحث اخلاق، عدالت، حکمرانی داده و نظارت انسانی در فناوری‌های سلامت توجه دارند.