کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران

کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران نوشته محسن اسماعیلی و حمیدرضا ابراهیم خانی، اثری آموزشی در حوزه‌ی برنامه‌ریزی شهری، منطقه‌ای و طراحی شهری است که انتشارات اندیشه ارشد آن را منتشر کرده است. این کتاب با گردآوری مباحث پراکنده‌ی شهرسازی ایران، از ساختار نظام برنامه‌ریزی و طرح‌های توسعه شهری تا مدیریت شهری، مسکن و کاربری زمین، تصویری فشرده و هدفمند از سرفصل‌های مهم این حوزه ارائه می‌دهد. تمرکز کتاب بر پیوند میان مفاهیم پایه، قوانین، نهادها و روندهای اجرایی، آن را به منبعی مناسب برای مرور منظم این مباحث تبدیل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران

کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران نوشته محسن اسماعیلی و حمیدرضا ابراهیم خانی، بر یکی از درس‌های مهم حوزه‌ی شهرسازی در ایران متمرکز است و می‌کوشد مجموعه‌ای از مفاهیم، نهادها، قوانین و طرح‌های مرتبط را در کنار هم قرار دهد. از خلال فهرست و متن کتاب می‌توان دید که محور اصلی آن فقط تعریف اصطلاحات نیست، بلکه توضیح‌دادن سازوکارهایی است که شهرسازی ایران بر پایه‌ی آن‌ها شکل گرفته است؛ از پیشینه‌ی تهیه‌ی طرح‌های توسعه شهری گرفته تا نقش وزارتخانه‌ها، شوراها، شهرداری‌ها، مهندسان مشاور و کمیسیون‌های قانونی. همین گستره باعث شده کتاب تصویری چندوجهی از شهرسازی ارائه کند؛ تصویری که هم به تاریخچه توجه دارد و هم به ساختار اداری و حقوقی.
کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران در فصل‌های مختلف، موضوعات متنوعی را پوشش می‌دهد؛ از جمله ساختار و تشکیلات نظام برنامه‌ریزی و طرح‌های توسعه شهری در ایران، مقررات عمومی شهری و شهرسازی، مدیریت شهری، شهرهای جدید، سابقه‌ی برنامه‌ریزی ملی در ایران، مسکن در ایران، طراحی شهری و بافت‌های کهن، کاربری زمین و برنامه‌ریزی مسکن. در کنار هر فصل، خلاصه، تست‌های آخر فصل و پاسخ‌ها نیز آمده است که نشان می‌دهد کتاب فقط به توضیح نظری بسنده نکرده و برای جمع‌بندی و مرور نیز طراحی شده است. فضای اثر بیشتر بر نظم‌دادن به دانسته‌ها استوار است و به‌ویژه برای کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان طرح جامع، طرح هادی، طرح تفصیلی، آمایش سرزمین، طرح کالبدی و دیگر سطوح برنامه‌ریزی را یک‌جا ببینند، اطلاعات فشرده‌ای فراهم می‌کند.
کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران از دل متن خود نشان می‌دهد که به‌طور خاص برای پوشش‌دادن نیازهای آموزشی دو گرایش برنامه‌ریزی شهری و طراحی شهری تدوین شده است. به همین دلیل، مباحث آن فقط به یک شاخه محدود نمی‌ماند و از تاریخ تحولات شهرسازی تا سیاست‌های مسکن، از مدیریت شهرداری تا ضوابط کاربری زمین را دربر می‌گیرد. در بخش‌های تاریخی، کتاب روند شکل‌گیری طرح‌های شهری در ایران را دنبال می‌کند و در بخش‌های نهادی، جایگاه هر سازمان و مرجع تصمیم‌گیر را توضیح می‌دهد. حاصل این ترکیب، متنی است که هم برای مرور سرفصل‌ها به کار می‌آید و هم برای فهم ارتباط میان اجزای مختلف نظام شهرسازی کشور.

خلاصه کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران

کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران مجموعه‌ای از مباحث پایه و میانی شهرسازی را در قالب فصل‌های موضوعی کنار هم می‌گذارد تا تصویری روشن از نظام برنامه‌ریزی شهری در ایران بسازد. کتاب از پیشینه‌ی طرح‌های توسعه شهری آغاز می‌کند و سپس به نهادهای مؤثر در این حوزه مانند وزارت کشور، وزارت مسکن و شهرسازی، شهرداری، شورای عالی شهرسازی و کمیسیون‌های قانونی می‌رسد. در ادامه، انواع طرح‌های توسعه شهری و منطقه‌ای، مدیریت شهری، شهرهای جدید، برنامه‌های عمرانی، مسکن، کاربری زمین و برخی مفاهیم طراحی شهری بررسی می‌شوند. دغدغه‌ی اصلی این کتاب، نشان‌دادن پیوند میان تاریخ شهرسازی، ساختار اداری، قوانین و ابزارهای اجرایی در ایران است.

چرا باید کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سرفصل‌های پراکنده‌ی شهرسازی ایران را در یک مجموعه‌ی آموزشی کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند جایگاه نهادهایی مانند شهرداری، شورای عالی شهرسازی، وزارت کشور و وزارت مسکن و شهرسازی را دقیق‌تر بشناسد.
• این کتاب به درک تفاوت و ارتباط میان طرح جامع، طرح تفصیلی، طرح هادی، طرح آمایش سرزمین و طرح‌های منطقه‌ای کمک می‌کند.
• بخش‌های مربوط به قوانین، کمیسیون‌ها و مقررات، شناخت روشن‌تری از سازوکار حقوقی شهرسازی در ایران به دست می‌دهد.
• فصل‌های مربوط به مسکن، مدیریت شهری و کاربری زمین، دامنه‌ی بحث را از مبانی تاریخی فراتر می‌برند.
• وجود خلاصه و تست‌های پایان فصل، کتاب را به منبعی مناسب برای مرور و جمع‌بندی مباحث تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مباحث عمومی شهرسازی ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و داوطلبانی که می‌خواهند مباحث پایه‌ی شهرسازی ایران را یک‌جا مرور کنند.
• علاقه‌مندان به برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای که می‌خواهند با ساختار نهادی و قانونی شهرسازی در ایران آشنا شوند.
• مخاطبانی که درباره‌ی طرح‌های توسعه شهری، کاربری زمین و سیاست‌های مسکن پرسش‌های مقدماتی و میان‌سطح دارند.
• کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان مدیریت شهری، شهرداری‌ها، شوراها و فرایند تصویب طرح‌ها را بهتر بفهمند.
• دانشجویان طراحی شهری که به شناخت مفاهیم مشترک میان طراحی شهری و برنامه‌ریزی شهری نیاز دارند.