کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی)

کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) (از شکوه ایران باستان تا ایران معاصر؛ بانوان قدرت، سیاست، دانش و مقاومت) گردآوری محمدحسین امین و فاطمه امین است و انتشارات پژوهشگران پارسه آن را منتشر کرده است. این جلد به‌سراغ زنانی می‌رود که در دوره‌های اشکانی و ساسانی در سیاست، خاندان، دانش، درمان و مقاومت حضور داشته‌اند، اما نام بسیاری از آنان در روایت‌های رایج تاریخ کم‌رنگ مانده است. محور اصلی اثر بازخوانی جایگاه زن با تکیه بر سکه‌ها، کتیبه‌ها، متون تاریخی و سنجش مرز میان سند، احتمال و افسانه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی)

کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) با گردآوری محمدحسین امین و فاطمه امین، تاریخ ایران باستان را از زاویه‌ای دنبال می‌کند که معمولاً در روایت‌های عمومی کمتر دیده می‌شود؛ جایگاه زنان در دل ساختار قدرت، خانواده، آیین، دانش و بحران‌های سیاسی. متن از همان آغاز یک پرسش مهم را مطرح می‌کند؛ آیا کم‌بودن نام زنان در منابع تاریخی به معنای کم‌اثربودن آنان است؟ پاسخ کتاب در مسیر فصل‌ها روشن می‌شود؛ نه با تصویرسازی آرمانی از گذشته، بلکه با بررسی دقیق شواهد و پذیرش جاهایی که منابع خاموش یا مبهم‌اند.

کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) در ۱۲ فصل تنظیم شده است. فصل‌هایی مانند زن در حکومت اشکانی، موزا، زنان خاندان اشکانی، زن در آیین زرتشت، آذرآناهید، پوراندخت، آزرمی‌دخت، دنک، بانوان دانشمند ساسانی، بانوان پزشک، زنان در سقوط ساسانی و میراث زنان ایران پیش از اسلام نشان می‌دهند که اثر فقط به چند چهره‌ی مشهور بسنده نمی‌کند. در این مسیر، هم زنان نزدیک به تخت شاهی دیده می‌شوند و هم زنانی که نقششان بیشتر در پیوندهای خانوادگی، انتقال تبار، آموزش، درمان و حفظ فرهنگ آشکار می‌شود. این کتاب بارها یادآوری می‌کند که حضور تاریخی زنان همیشه به معنای فرمانروایی مستقیم نیست و گاهی از خلال یک سکه، یک مهر یا یک نسبت خانوادگی بازسازی می‌شود.

فضای کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) میان روایت تاریخی و سنجش پژوهشی حرکت می‌کند. نویسندگان تلاش کرده‌اند هرجا سند قطعی وجود دارد، همان را مبنا قرار دهند و هرجا اختلاف روایت یا کمبود منبع هست، آن ابهام را پنهان نکنند. به همین دلیل، متن فقط فهرستی از نام‌ها نیست، بلکه تلاشی است برای کامل‌ترکردن تصویر جامعه‌ی اشکانی و ساسانی. از موزا که تصویرش بر سکه‌ها مانده تا پوراندخت و آزرمی‌دخت که در اوج بحران جانشینی به تخت رسیدند، این کتاب نشان می‌دهد که تاریخ ایران فقط با نام شاهان فهمیده نمی‌شود و بدون دیدن نقش زنان، بخشی از واقعیت اجتماعی و سیاسی آن دوره ناتمام می‌ماند.

خلاصه کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی)

کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) تاریخ زنان ایران در دو دوره‌ی مهم باستانی را از چند مسیر دنبال می‌کند؛ حضور در خاندان‌های بزرگ، نقش در پیوندهای سیاسی، جایگاه در آیین و خانواده و سهم در دانش و درمان. اثر از یک‌سو به زنانی مانند موزا، پوراندخت و آزرمی‌دخت می‌پردازد که نامشان در متن تحولات سیاسی دیده می‌شود و از سوی دیگر به‌سراغ زنانی می‌رود که اثرشان بیشتر در پشت صحنه‌ی قدرت، در انتقال تبار، حفظ خانواده و تداوم فرهنگ آشکار است. هدف اصلی کتاب این است که میان آنچه با سند می‌توان گفت و آنچه فقط حدس یا روایت متأخر است، مرز روشنی نگه دارد.

چرا باید کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری گسترده‌تر از جامعه‌ی اشکانی و ساسانی ارائه می‌دهد و نقش زنان را فقط به دربار و فرمانروایی محدود نمی‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند جایگاه زن را در پیوند میان خانواده، تبار، سیاست، آیین و دانش دقیق‌تر بررسی کند.
• این اثر نشان می‌دهد که سکه‌ها، کتیبه‌ها و گزارش‌های تاریخی چگونه برای بازسازی زندگی زنان به کار می‌آیند.
• این کتاب میان سند، احتمال و افسانه تفاوت می‌گذارد و در مورد بخش‌های مبهم تاریخ با احتیاط پیش می‌رود.
• فصل‌بندی متنوع آن امکان می‌دهد که هم چهره‌های شناخته‌شده و هم زنان کم‌نام‌ترِ این دوره‌ها در کنار هم دیده شوند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زنان تاریخ ساز ایران (جلد سوم، زنان اشکانی و ساسانی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان مناسب است که می‌خواهند جایگاه زنان را در دوره‌های اشکانی و ساسانی دقیق‌تر بشناسند.
• خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به موضوع قدرت، جانشینی، خاندان‌های سلطنتی و نقش پیوندهای خانوادگی در تاریخ علاقه دارند.
• این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، ایران‌شناسی، باستان‌شناسی و مطالعات زنان مناسب است که به‌دنبال جمع‌بندی منبع‌محور از این موضوع هستند.
• این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که می‌خواهند درباره‌ی حضور زنان در دانش، درمان، آیین و فرهنگ ایران باستان بیشتر بدانند.
• خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که از کتاب‌های تاریخی مبتنی بر شواهد و همراه با توضیح درباره‌ب محدودیت منابع استقبال می‌کنند.