کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش، نوشته محمدعلی جواهری کاشانی، عباس رهبری و محمد پاک سرشت است که انتشارات عالی نگار آن را منتشر کرده است. این کتاب آموزش و پرورش را فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از درس و مدرسه نمی‌بیند، بلکه آن را در پیوند با خانواده، دین، اقتصاد، سیاست، هویت و نابرابری‌های اجتماعی بررسی می‌کند. نویسندگان هم‌زمان به نظریه‌های شناخته‌شده‌ی جامعه‌شناسی آموزش و پرورش و مبانی تربیت رسمی در ایران پرداخته‌اند و از همین مسیر، تصویری گسترده از کارکردها و چالش‌های نظام آموزشی ارائه می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش نوشته محمدعلی جواهری کاشانی، عباس رهبری و محمد پاک سرشت، آموزش و پرورش را به‌عنوان نهادی اجتماعی بررسی می‌کند؛ نهادی که در شکل‌گیری هویت، جامعه‌پذیری، انتقال ارزش‌ها و حتی بازتولید نابرابری نقش دارد. متن از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط مدرسه و کلاس درس نیست، بلکه شبکه‌ای از رابطه‌ها و نیروهای اجتماعی در کارند که بر تربیت رسمی اثر می‌گذارند. نویسندگان در کنار تعریف مفاهیمی مثل تربیت، آموزش، پرورش و سواد، به این نکته پرداخته‌اند که هر نظام آموزشی بر پایه‌ی یک چارچوب ارزشی و معرفتی شکل می‌گیرد و بدون توجه به آن، فهم آموزش و پرورش ناقص می‌ماند.

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش در ۱۵ فصل و ۵ بخش تنظیم شده است. بخش‌های آغازین به مفاهیم پایه، کارکردهای آشکار و پنهان آموزش و پرورش، جامعه‌شناسی مدرسه، برنامه‌ی درسی آشکار و پنهان و نسبت نهاد آموزشی با خانواده، دین، اقتصاد و سیاست اختصاص دارد. در ادامه، کتاب سراغ بنیادهای اسلامی تربیت می‌رود و مفاهیمی مانند رابطه با خدا، خود، خلق و خلقت، حیات طیبه و ساحت‌های شش‌گانه‌ی تربیت را وارد بحث می‌کند. سپس نظریه‌های دورکیم، پارسونز، بوردیو و برنشتاین مطرح می‌شوند تا مدرسه از زاویه‌ی همبستگی اجتماعی، تخصیص نقش، بازتولید فرهنگی، خشونت نمادین و رمزگان زبانی دیده شود.

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش فقط در سطح نظری متوقف نمی‌شود و در فصل‌های پایانی به مسائل مشخص نظام آموزشی ایران می‌رسد؛ از جایگاه اجتماعی و معیشتی معلمان تا شکاف نسلی، هویت ملی و دینی، عدالت آموزشی، برنامه‌ی درسی ملی و سند تحول بنیادین. همین رفت‌وبرگشت میان مباحث نظری و مسائل عینی، فضای اثر را شکل داده است. این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند آموزش و پرورش را نه صرفاً به‌عنوان یک سازوکار اداری، بلکه به‌عنوان میدان اثرگذاری فرهنگ، قدرت، طبقه و ارزش‌ها بشناسند.

خلاصه کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش با تعریف مفاهیم پایه‌ی تربیت، آموزش، پرورش و سواد آغاز می‌شود و سپس نشان می‌دهد که آموزش و پرورش چگونه در نهادهای اجتماعی معنا پیدا می‌کند. نویسندگان کارکردهای آشکار مدرسه مثل انتقال دانش و مهارت و کارکردهای پنهان آن مثل جامعه‌پذیری و کنترل اجتماعی را بررسی کرده‌اند. سپس با طرح نسبت آموزش و پرورش با خانواده، دین، اقتصاد و سیاست، مسیر بحث را به‌سوی نظریه‌های مهم جامعه‌شناسی می‌برند. در ادامه، موضوع‌هایی مانند فرهنگ، هویت، شکاف نسلی، جایگاه معلمان، نابرابری آموزشی و سیاست‌گذاری در ایران مطرح می‌شود. حرف اصلی این کتاب این است که فهم آموزش و پرورش بدون توجه هم‌زمان به ساختار اجتماعی و مبانی ارزشی ممکن نیست.

چرا باید کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش و پرورش را در پیوند با خانواده، دین، اقتصاد، سیاست و فرهنگ بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند کارکردهای آشکار و پنهان مدرسه را دقیق‌تر بشناسد.
• این کتاب مفاهیمی مانند برنامه‌ی درسی پنهان، جامعه‌پذیری، هویت و نابرابری آموزشی را در یک چارچوب واحد کنار هم می‌آورد.
• نویسندگان آرای دورکیم، پارسونز، بوردیو و برنشتاین را به بحث آموزش و پرورش وصل کرده‌اند.
• این کتاب به شناخت مسائل نظام آموزشی ایران، از عدالت آموزشی تا جایگاه معلمان و سیاست‌گذاری درسی، کمک می‌کند.
• خواندن این کتاب برای بررسی نسبت میان مبانی تربیتی اسلامی و نظریه‌های جامعه‌شناسی سودمند است.

خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علوم تربیتی، جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی که می‌خواهند آموزش و پرورش را در بستر اجتماعی آن بررسی کنند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی هویت، جامعه‌پذیری، نابرابری آموزشی و سیاست‌گذاری تربیتی کار می‌کنند.
• معلمان و مدیران آموزشی که می‌خواهند جایگاه مدرسه را فراتر از آموزش درسی ببینند.
• مخاطبانی که به نسبت میان تربیت رسمی، ارزش‌های دینی و ساختارهای اجتماعی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با مسائل کانونی نظام آموزشی ایران، از معیشت معلمان تا عدالت آموزشی، آشناتر شوند.