کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش (با رویکرد تربیت رسمی) نوشته محمدعلی جواهری کاشانی، عباس رهبری و محمد پاک سرشت است و انتشارات عالی نگار در سال ۱۴۰۵ آن را منتشر کرده است. این کتاب آموزش و پرورش را نهادی اجتماعی می‌داند که با خانواده، فرهنگ، دین، اقتصاد، سیاست و ساختارهای اجتماعی پیوند دارد. نویسندگان در کنار بررسی نظریه‌های مهم جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، به مبانی تربیت رسمی در ایران و مسائل نظام آموزشی کشور نیز پرداخته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش، نوشته‌ی محمدعلی جواهری کاشانی، عباس رهبری و محمد پاک سرشت، به بررسی آموزش و پرورش از منظر جامعه‌شناختی می‌پردازد. در این نگاه، مدرسه فقط محل انتقال دانش و مهارت نیست، بلکه یکی از نهادهایی است که در جامعه‌پذیری، شکل‌گیری هویت، انتقال ارزش‌ها و توزیع فرصت‌های اجتماعی نقش دارد. نویسندگان در فصل‌های ابتدایی، مفاهیمی مانند تربیت، آموزش، پرورش و سواد را توضیح می‌دهند و سپس به رابطه‌ی نظام آموزشی با ساختار اجتماعی و ارزش‌های حاکم بر جامعه می‌پردازند.

این کتاب در ۱۵ فصل تنظیم شده است. در فصل‌های نخست، کارکردهای آشکار و پنهان آموزش و پرورش، جامعه‌شناسی مدرسه و برنامه‌ی درسی آشکار و پنهان بررسی می‌شوند. سپس رابطه‌ی آموزش و پرورش با خانواده، دین، اقتصاد و سیاست مورد توجه قرار می‌گیرد. در بخش دیگری از کتاب، مبانی اسلامی تربیت و مفاهیمی مانند رابطه‌ی انسان با خدا، خود، دیگران و جهان، حیات طیبه و ساحت‌های شش‌گانه‌ی تربیت مطرح می‌شوند. نویسندگان پس از آن به دیدگاه‌های دورکیم، پارسونز، بوردیو و برنشتاین می‌پردازند و مفاهیمی مانند همبستگی اجتماعی، تخصیص نقش، بازتولید فرهنگی، خشونت نمادین و رمزگان زبانی را در ارتباط با آموزش و مدرسه توضیح می‌دهند.

در فصل‌های پایانی، توجه کتاب به‌ مسائل نظام آموزشی ایران معطوف می‌شود. جایگاه اجتماعی و معیشتی معلمان، شکاف نسلی، هویت ملی و دینی، عدالت آموزشی، برنامه‌ی درسی ملی و سند تحول بنیادین از جمله موضوعاتی هستند که در این فصل‌ها بررسی می‌شوند. پیوند میان نظریه‌های جامعه‌شناسی و مسائل واقعی آموزش و پرورشْ این کتاب را از یک متن صرفاً نظری فراتر می‌برد و امکان بررسی نظام آموزشی را از زاویه‌ی فرهنگ، قدرت، ارزش‌ها و نابرابری‌های اجتماعی فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش

کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش ابتدا مفاهیم بنیادی آموزش، پرورش، تربیت و سواد را توضیح می‌دهد و سپس جایگاه آموزش و پرورش را در ساختار جامعه بررسی می‌کند. محمدعلی جواهری کاشانی، عباس رهبری و محمد پاک سرشت در ادامه، به کارکردهای آشکار مدرسه مانند انتقال دانش و مهارت و کارکردهای پنهان آن مانند جامعه‌پذیری و انتقال هنجارها می‌پردازند. رابطه‌ی آموزش با خانواده، دین، اقتصاد و سیاست نیز در ادامه‌ی بحث بررسی می‌شود. بخش دیگری از کتاب به نظریه‌های جامعه‌شناسی آموزش و پرورش اختصاص دارد و دیدگاه‌های دورکیم، پارسونز، بوردیو و برنشتاین را مطرح می‌کند. در نهایت نیز مباحثی مانند هویت، شکاف نسلی، وضعیت معلمان، عدالت آموزشی و سیاست‌گذاری تربیتی در ایران مطرح می‌شوند.

چرا باید کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش و پرورش را در ارتباط با ساختارهای اجتماعی و نهادهایی مانند خانواده، دین، اقتصاد و سیاست بررسی می‌کند.
• این اثر به خواننده کمک می‌کند تا تفاوت میان کارکردهای آشکار و پنهان مدرسه را بهتر درک کند.
• نویسندگان مفاهیمی مانند برنامه‌ی درسی پنهان، جامعه‌پذیری، هویت و نابرابری آموزشی را در ارتباط با یکدیگر توضیح می‌دهند.
• این کتاب نظریه‌های مهم جامعه‌شناسی آموزش و پرورش را در کنار مسائل واقعی نظام آموزشی ایران قرار می‌دهد.
• این اثر به موضوعاتی مانند عدالت آموزشی، جایگاه معلمان و سیاست‌گذاری آموزشی در ایران می‌پردازد.
• نویسندگان دیدگاه‌های جامعه‌شناسی را در کنار مبانی اسلامی تربیت بررسی می‌کنند.

خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جامعه شناسی آموزش و پرورش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علوم تربیتی، جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی که به مطالعه‌ی اجتماعی آموزش علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی هویت، جامعه‌پذیری، نابرابری و سیاست‌گذاری آموزشی تحقیق می‌کنند.
• معلمان و مدیران آموزشی که می‌خواهند نقش اجتماعی مدرسه را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به رابطه‌ی میان تربیت رسمی، ارزش‌های دینی و ساختار اجتماعی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با مسائل مهم نظام آموزشی ایران و زمینه‌های اجتماعی آن‌ها آشنا شوند.