کتاب مسجد جامع دماوند

کتاب مسجد جامع دماوند نوشته مسعود نصرتی، پژوهشی مفصل درباره‌ی یکی از بناهای کهن دماوند است. این اثر که توسط انتشارات مهر هشتم منتشر شده، فقط به معرفی یک مسجد محدود نشده، بلکه از خلال تاریخ، معماری، کتیبه‌ها، مرمت‌ها، بازار پیرامون مسجد و جایگاه آن در بافت شهری دماوند، تصویری گسترده از هویت مذهبی و فرهنگی این منطقه ارائه داده است. عکس‌ها، اسناد و پیوست‌های پژوهشی هم به این مسیر عمق بیشتری داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسجد جامع دماوند

کتاب مسجد جامع دماوند نوشته‌ی مسعود نصرتی، اثری پژوهشی درباره‌ی یکی از مسجدهای کهن ایران است که بنای آن در پیوند با تاریخ شهر دماوند، شکل‌گیری بافت شهری و حافظه‌ی جمعی مردم منطقه بررسی شده است. نویسنده از همان آغاز، مسجد را فقط یک بنای مذهبی نمی‌بیند، بلکه آن را نشانه‌ای از جایگاه دماوند در تاریخ محلی، معماری اسلامی و زندگی اجتماعی شهر معرفی می‌کند. متن کتاب نشان می‌دهد که این مسجد در کنار بازار و در مرتفع‌ترین نقطه‌ی شهر قرار داشته و همین موقعیت، نقش آن را در سازمان فضایی دماوند پررنگ‌تر کرده است.

کتاب مسجد جامع دماوند در ۱۱ فصل و ۳ پیوست تنظیم شده و دامنه‌ی بحث آن از جغرافیا و پیشینه‌ی تاریخی دماوند تا بررسی دقیق اجزای مسجد گسترش پیدا می‌کند. فصل‌های کتاب به موضوع‌هایی مانند جایگاه مسجد جامع در شهرهای اسلامی، پیشینه‌ی مسجد جامع عتیق دماوند، صحن، شبستان، رواق‌ها، محراب‌ها، مناره، ستون‌ها، تزئینات، کتیبه‌ها، استادکاران و بنای فعلی مسجد اختصاص دارد. پیوست‌ها نیز به امامان جماعت مسجد، زندگی و خدمات حاج میرزا عبدالله توسلی و ترجمه‌ی مقاله‌ای از مایرون بیمنت اسمیت می‌پردازند. این گستردگی باعث شده اثر فقط شرح یک بنا نباشد و به منبعی برای شناخت لایه‌های تاریخی و فرهنگی دماوند تبدیل شود.

کتاب مسجد جامع دماوند، تاریخچه‌ی بنا را در کنار توصیف معماری و ثبت خاطره‌ها و روایت‌های محلی بررسی می‌کند. مسعود نصرتی از متون تاریخی، سفرنامه‌ها، بررسی میدانی، روایت‌های شفاهی و عکس‌های قدیمی کمک گرفته است تا تصویری از مسجد عتیق و دگرگونی‌های آن در دوره‌های مختلف بسازد. یکی از نکته‌های مهم کتاب، توجه به تخریب‌ها و بازسازی‌های مسجد و این پرسش است که چگونه می‌توان هویت یک بنای کهن را در میان تغییرات حفظ کرد. به همین دلیل، این کتاب فقط درباره‌ی گذشته نیست و در لایه‌ای عمیق‌تر، به نسبت امروز شهر با میراث به‌جای‌مانده‌اش هم می‌پردازد.

خلاصه کتاب مسجد جامع دماوند

کتاب مسجد جامع دماوند، تاریخ و معماری مسجد جامع عتیق دماوند را در پیوند با گذشته‌ی شهر بررسی می‌کند. نویسنده ابتدا جایگاه دماوند را از نظر جغرافیایی، تاریخی و شهری توضیح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد که چرا مسجد جامع در مرکز حیات مذهبی و اجتماعی این منطقه قرار داشته است. بخش اصلی اثر به بررسی پیشینه‌ی مسجد، شباهت آن با برخی مسجدهای کهن ایران، آسیب‌هایی که در گذر زمان دیده و مرمت‌هایی که بر آن انجام شده اختصاص دارد. کتاب همچنین جزئیات صحن، شبستان، محراب، مناره، تزئینات و کتیبه‌ها را ثبت می‌کند و با پیوست‌هایی درباره‌ی چهره‌های مرتبط با مسجد، تصویری کامل‌تر از جایگاه آن در حافظه‌ی دماوند به دست می‌دهد.

چرا باید کتاب مسجد جامع دماوند را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مسجد جامع دماوند را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسجد جامع دماوند را در پیوند با تاریخ شهر، بازار و بافت قدیمی آن بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند سیر دگرگونی یک مسجد کهن را از بنای عتیق تا شکل فعلی دنبال کند.
• کتاب جزئیات معماری بنا را از صحن و شبستان تا محراب، مناره و کتیبه‌ها ثبت کرده است.
• این اثر برای شناخت نقش مسجد جامع در زندگی مذهبی، اجتماعی و شهری دماوند اطلاعات مشخصی ارائه می‌دهد.
• پیوست‌ها، عکس‌ها و ارجاع به متون تاریخی، دامنه‌ی شناخت از مسجد را فراتر از توصیف ظاهری بنا می‌برد.

خواندن کتاب مسجد جامع دماوند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مسجد جامع دماوند به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ محلی دماوند و بناهای شاخص آن.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی مسجدهای کهن ایران و دگرگونی آن‌ها بیشتر بدانند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به معماری اسلامی، کتیبه‌ها و مرمت بناهای تاریخی توجه دارند.
• مخاطبانی که نسبت میان بافت شهری، بازار و مسجد جامع را دنبال می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند با نقش چهره‌های محلی در حفظ میراث مذهبی و فرهنگی آشنا شوند.