کتاب درآمدی بر فلسفه روسی

کتاب درآمدی بر فلسفه روسی (خصوصیات، سنت‌ها و سرنوشت تاریخی آن) (Русская философия особенности, традиции, исторические судьбы) نوشته آ. د. سوخاف و ترجمه حمید قلی پور، تصویری فشرده و مسئله‌محور از سرگذشت اندیشه در روسیه به دست می‌دهد، سرگذشتی که در آن فلسفه فقط در دانشگاه و رساله نمانده و گاهی در ادبیات، نقد هنری، تاریخ و حتی شیوه‌ی زیستن متفکران ادامه پیدا کرده است. این کتاب با تمرکز بر خصوصیت‌ها، سنت‌ها و سرنوشت تاریخی فلسفه‌ی روسی، این پرسش را پیش می‌کشد که چرا این جریان فکری تا این اندازه با مسئله‌ی کشور، دین، آتئیسم و تحولات اجتماعی درگیر بوده است. نشر نقد فرهنگ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درآمدی بر فلسفه روسی

کتاب درآمدی بر فلسفه روسی نوشته‌ی آ. د. سوخاف، تلاشی است برای معرفی ویژگی‌هایی که فلسفه‌ی روسی را از دیگر سنت‌های فلسفی متمایز کرده‌اند. متن از همان آغاز نشان می‌دهد که موضوع فقط فهرست‌کردن نام فیلسوفان یا مکتب‌ها نیست، بلکه بررسی این است که اندیشه در روسیه چگونه شکل گرفته، در چه بستر اجتماعی و دینی رشد کرده و چرا بارها از قالب‌های معمول فلسفه‌ورزی فاصله گرفته است. نویسنده به پرسش‌هایی از این دست پرداخته است: آیا فلسفه‌ی روسی را باید بیشتر ماتریالیستی دانست یا ایدئالیستی؟ چه نسبتی میان عناصر عام فلسفه‌ی جهانی و ویژگی‌های خاص تجربه‌ی روسی وجود دارد؟ و چرا مسئله‌ی سرنوشت کشور در این سنت فکری چنین جای پررنگی پیدا کرده است؟

کتاب درآمدی بر فلسفه روسی اثر آ. د. سوخاف در ۵ فصل، همراه با مقدمه‌ی مترجم و مقدمه‌ی مؤلف، مسیر بحث را پیش می‌برد. فصل اول با عنوان فلسفه‌ی روسی، فلسفه‌ای ماتریالیستی است یا ایدئالیستی؟ به کشمکش میان گرایش‌های دینی، ایدئالیستی، ماتریالیستی و آتئیستی می‌پردازد و نشان می‌دهد که هیچ‌کدام به‌تنهایی نماینده‌ی تمام این سنت نیستند. 

فصل دوم با عنوان شکل غیرمعمول فلسفه‌ی روسی، به این موضوع می‌رسد که چرا فلسفه در روسیه همیشه در قالب‌های رسمی و دانشگاهی باقی نمانده و گاه در متن زندگی اجتماعی، ادبیات، الهیات، نقد و جدال‌های فکری ادامه یافته است. در خلال بحث، نام متفکرانی چون چاادایف، بردیایف، سالاویف، بولگاکاف، گرتسن و چرنیشفسکی مطرح می‌شود، اما تمرکز اصلی بر نسبت میان اندیشه و تاریخ است. فصل سوم کتاب سنت‌ها نام دارد. فصل چهارم تفکرات در باب سرنوشت روسیه است و فصل پنجم سخن پایانی. این کتاب بیشتر از آنکه صرفاً گزارشی تاریخی باشد، نقشه‌ای مقدماتی برای فهم یک سنت فکری پرتنش و پرپیچ‌وخم فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب درآمدی بر فلسفه روسی

کتاب درآمدی بر فلسفه روسی خلاصه‌ای از مهم‌ترین گره‌های فکری در تاریخ فلسفه‌ی روسیه ارائه می‌کند. آ. د. سوخاف ابتدا این تصور ساده‌ساز را کنار می‌گذارد که این سنت را بتوان فقط دینی، ایدئالیستی یا ماتریالیستی دانست، سپس نشان می‌دهد که فلسفه‌ی روسی در دوره‌های مختلف میان دین و آتئیسم، کلیسا و دولت، سنت و دگراندیشی و نیز میان اندیشه‌ی بومی و تأثیرهای بیرونی در رفت‌وآمد بوده است. بخش مهمی از کتاب به این موضوع اختصاص دارد که چرا فلسفه در روسیه اغلب بیرون از نهادهای رسمی رشد کرده و در ادبیات، نقد، علوم و زندگی اجتماعی حضور یافته است. این اثر تصویری فشرده از یک سنت فکری است که مسئله‌ی هویت تاریخی و سرنوشت جمعی در آن جایگاهی محوری دارد.

چرا باید کتاب درآمدی بر فلسفه روسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درآمدی بر فلسفه روسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری مقدماتی و فشرده از مهم‌ترین مسئله‌های فلسفه‌ی روسی ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی اثر می‌تواند نسبت میان دین، آتئیسم، ماتریالیسم و ایدئالیسم را در تاریخ اندیشه‌ی روسیه دقیق‌تر دنبال کند.
• این کتاب نشان می‌دهد که فلسفه در روسیه فقط در نهادهای آموزشی شکل نگرفته و با ادبیات، تاریخ و زندگی اجتماعی پیوند داشته است.
• فصل‌های کتاب به سؤالات مشخصی پاسخ می‌دهند و مسیر ورود به بحث‌های گسترده‌تر را روشن می‌کنند.
• مطالعه‌ی این کتاب برای شناخت نام‌ها و جریان‌های اثرگذار، بدون غرق‌شدن در جزئیات پراکنده، مفید است.
• این اثر به فهم این نکته کمک می‌کند که چرا مسئله‌ی سرنوشت تاریخی کشور در فلسفه‌ی روسی چنین جای مهمی پیدا کرده است.

خواندن کتاب درآمدی بر فلسفه روسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درآمدی بر فلسفه روسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه که می‌خواهند با کلیات سنت فلسفی روسیه آشنا شوند.
• خوانندگانی که در پی شناخت نسبت اندیشه با تاریخ، دین و تحولات اجتماعی در روسیه هستند.
• کسانی که می‌خواهند پیش از مطالعه‌ی آثار متفکران روس، یک نقشه‌ی کلی از جریان‌ها و مسئله‌های اصلی داشته باشند.
• علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه که می‌خواهند جایگاه متفکرانی مانند بردیایف، سالاویف و چرنیشفسکی را در یک چشم‌انداز کلی ببینند.
• مخاطبانی که به بحث درمورد هویت فکری، سنت‌های فلسفی و شکل‌گیری اندیشه در بیرون از نهادهای رسمی علاقه دارند.