کتاب حل مسئله

کتاب حل مسئله نوشته گوهریسنا انزانی از مجموعه جزوات تمرینی مهارت‌های زندگی است که سنجاق آن را منتشر کرده است. این کتاب بر یکی از مهارت‌های پایه‌ای زندگی تمرکز دارد: اینکه مسئله‌ها چگونه تعریف می‌شوند، چرا بعضی افراد در برابر آن‌ها درمانده می‌شوند و چطور می‌توان با آرام‌سازی ذهن، تولید راه‌حل‌های متعدد و تصمیم‌گیری منطقی به مسیر روشن‌تری رسید. تمرین‌های متعدد، بحث درباره‌ی سبک‌های تصمیم‌گیری و توجه به خطاهای شناختی، محتوای آن را از یک توضیح صرف فراتر می‌برد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حل مسئله

کتاب حل مسئله نوشته گوهریسنا انزانی به یکی از مهارت‌هایی پرداخته است که در زندگی روزمره، از تصمیم‌های کوچک تا موقعیت‌های پیچیده، نقش تعیین‌کننده دارد. نویسنده از همان بخش‌های آغازین توضیح می‌دهد که مسئله‌داشتن امری طبیعی است و ناتوانی در حل آن اغلب از خود مسئله شروع نمی‌شود، بلکه به نوع نگاه فرد، شدت هیجان‌ها، تعریف مبهم موقعیت و ناآشنایی با فرایند حل مسئله مربوط است. متن کتاب بر این نکته تکیه دارد که حل مسئله فقط واکنش به بحران نیست، بلکه روشی برای خودهدایت‌گری، افزایش آرامش و انتخاب سنجیده‌تر در موقعیت‌های مختلف است.
کتاب حل مسئله در قالب یک جزوه‌ی آموزشی و تمرینی تنظیم شده و بخش‌های متنوعی را دربر می‌گیرد؛ از تعریف مسئله، ویژگی‌های آن و دلایل حل‌نشدن بعضی مشکلات گرفته تا گام‌های حل مسئله، روش‌های تحلیلی و اکتشافی، فرایند مقابله، تصمیم‌گیری، اولویت‌بندی کارها، خودآگاهی، موانع تصمیم‌گیری و خطاهای شناختی. در میان این بخش‌ها، موضوع‌هایی مثل بارش فکری، ارزیابی سود و زیان راه‌حل‌ها، ماتریس آیزنهاور، گفت‌وگوهای درونی مثبت و منفی و سبک‌های تصمیم‌گیری تکانشی، احساسی، وابسته، اجتنابی و منطقی جای مهمی دارند. تمرین‌های پی‌درپی کتاب باعث می‌شود مطالب فقط در حد تعریف باقی نماند و ذهن مدام به سمت کاربرد آن‌ها در موقعیت‌های واقعی برود.
کتاب حل مسئله همچنین به پیوند میان حل مسئله و سلامت روان توجه کرده است. نویسنده نشان می‌دهد که ترس، خشم، استرس، تعجیل، تعصب و خستگی ذهنی چگونه می‌توانند مسیر فکرکردن را منحرف کنند و در مقابل، صبوری، شناخت خود، انعطاف‌پذیری و ارزیابی دوباره‌ی راه‌حل‌ها چه نقشی در تصمیم‌گیری بهتر دارند. بخش‌های پایانی نیز با معرفی پیشنهادهایی برای تصمیم‌گیری بهتر، نکاتی درباره‌ی آموزش این مهارت به فرزندان و چند برگه‌ی راهنما و مقیاس خودارزیابی، فضای کتاب را به‌سوی تمرین و سنجش شخصی می‌برد.

خلاصه کتاب حل مسئله

کتاب حل مسئله مهارت روبه‌روشدن با مشکلات را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد. متن از اینجا شروع می‌کند که وجود مسئله در زندگی طبیعی است و آنچه اهمیت دارد، شیوه‌ی مواجهه با آن است. سپس توضیح می‌دهد که برای حل یک مسئله باید ابتدا آن را دقیق تعریف کرد، هیجان‌ها را تا حد ممکن کنترل کرد، راه‌حل‌های متعدد به ذهن آورد، پیامدهای هر گزینه را سنجید و بعد بهترین انتخاب را اجرا و بازبینی کرد.
در ادامه، کتاب به موضوع‌هایی مثل تفاوت مقابله‌ی هیجان‌مدار و مسئله‌مدار، سبک‌های مختلف تصمیم‌گیری، اولویت‌بندی کارها، نقش خودآگاهی و اثر خطاهای شناختی می‌رسد. تمرین‌ها و برگه‌های ارزیابی هم کمک می‌کنند این فرایند از حالت نظری خارج شود و به عادت فکری تبدیل شود.

چرا باید کتاب حل مسئله را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب حل مسئله را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب فرایند حل مسئله را از تعریف دقیق مشکل تا ارزیابی نتیجه، به‌صورت روشن و جزئی توضیح می‌دهد.
• مطالب آن نشان می‌دهد هیجان، ترس، تعجیل و تعصب چگونه تصمیم‌گیری را مختل می‌کنند.
• تمرین‌های متعدد کتاب کمک می‌کند مفاهیم فقط در حد دانستن باقی نماند و به سنجش شخصی نزدیک شود.
• بخش تصمیم‌گیری کتاب، تفاوت سبک‌های مختلف انتخاب‌کردن را مشخص می‌کند و معیارهای سنجش گزینه‌ها را پیش می‌گذارد.
• بحث اولویت‌بندی کارها و معرفی ماتریس آیزنهاور، کتاب را به مسائل روزمره‌ی مدیریت زمان هم پیوند می‌دهد.
• فهرست خطاهای شناختی و گفت‌وگوهای درونی، توجه را از خود مسئله به شیوه‌ی فکرکردن هم می‌برد.
• بخش مربوط به آموزش این مهارت به فرزندان، دامنه‌ی کاربرد مطالب را از سطح فردی فراتر می‌برد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب حل مسئله به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که در موقعیت‌های روزمره زود دچار سردرگمی، استرس یا تصمیم‌های عجولانه می‌شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند برای تعریف مسئله، پیدا کردن گزینه‌ها و انتخاب راه‌حل مناسب چارچوب مشخص‌تری داشته باشند.
• مخاطبانی که به موضوع مهارت‌های زندگی، خودآگاهی و تصمیم‌گیری علاقه دارند.
• والدینی که می‌خواهند شیوه‌ی آموزش حل مسئله را در تربیت فرزندان جدی‌تر دنبال کنند.
• کسانی که می‌خواهند نقش خطاهای شناختی، گفت‌وگوهای درونی و هیجان‌ها را در انتخاب‌های خود بهتر بشناسند.
• افرادی که به‌دنبال تمرین‌های مکتوب و برگه‌های ارزیابی برای مرور رفتار و تصمیم‌های خود هستند.