کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی

کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی حاصل تألیف و تدوین مجتبی باباخانی، علی جعفری هرستانی، محسن جوهری، محمد قائمی راد و سیدمصطفی موسوی است و انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) آن را منتشر کرده است. این کتاب به معرفی یک روش بسنده نمی‌کند، بلکه می‌کوشد نشان دهد فهم اندیشه‌ی رهبران انقلاب اسلامی بدون دیدن نسبت مفاهیم، لایه‌های معنایی و شبکه‌ی درونی گزاره‌ها ناقص می‌ماند. کتاب از تحلیل منظومه‌ای به مسئله‌ای روشی و درعین‌حال کاربردی تبدیل می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی

کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی (با گفتارهایی از اساتید حوزه و دانشگاه) اثری جمعی است که نویسندگان آن در پی توضیح یک مسئله‌ی مشخص‌ بوده‌اند؛ اینکه اندیشه‌ی رهبران انقلاب اسلامی را چگونه می‌توان به‌صورت روشمند، لایه‌مند و متکی‌ بر نسبت میان مفاهیم درک کرد. این کتاب از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط گردآوری نقل‌قول‌ها یا دسته‌بندی موضوعی سخنان نیست؛ بلکه باید به‌سراغ کلیت نظام فکری رفت و پیوند میان اصول، مفاهیم محوری، گزاره‌ها و سطوح مختلف معنا را دید. به‌ همین دلیل این کتاب هم وجه آموزشی دارد و هم وجه مسئله‌محور؛ یعنی هم روش را تعریف می‌کند و هم میدان کاربست آن را نشان می‌دهد.

کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی پنج بخش دارد. بخش نخست به خود روش تحلیل منظومه‌ای اختصاص دارد و فصل‌هایی مانند کلیات، مفاهیم و اصطلاحات محوری، مفروضات نظری، طراحی پژوهش، گردآوری داده، تحلیل داده، گزارش پژوهش و اعتباریابی یافته‌ها را در بر می‌گیرد. بخش دوم به‌سراغ روش‌های متداول در علوم انسانی می‌رود و از تحلیل مضمون، داده‌بنیاد، تحلیل گفتمان، پدیدارشناسی و هرمنوتیک اسکینر سخن می‌گوید. بخش سوم نیز ظرفیت روش‌های برگرفته از علوم اسلامی را بررسی می‌کند؛ از تدبر در قرآن کریم و روش اجتهادی تا حکمت صدرایی و مطالعات متفکرمحور.

کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی در بخش‌های پایانیْ بحث را از سطح معرفی روش فراتر می‌برد و به‌سوی نمونه‌های نزدیک‌تر به مسئله‌ی اصلی حرکت می‌کند. در بخش چهارم گفتارهایی درباره‌ی اجتهاد سیستمی، فرایند نظریه‌پردازی، برنامه‌ی فکری، متن‌پژوهی نظام فکری، اندیشمندشناسی و شبکه‌ی موضوعات و مفاهیم آمده است. بخش پنجم هم تجربه‌کاوی پژوهش در اندیشه‌ی آیت‌الله خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای است. خواننده‌ی این اثر با مسیر تبدیل یک ایده‌ی روشی به فرایند پژوهش، تحلیل متن، اعتبارسنجی و صورت‌بندی یافته‌ها روبه‌رو می‌شود. این کتاب برای کسانی که درباره‌ی روش فهم اندیشه، نسبت متن و زمینه و چگونگی استخراج نظام فکری سؤال دارند، منبعی مفید است.

گردآوری مطالب این کتاب بر عهده‌ی «هسته‌ی مکتب امام خمینی (ره)، مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)» بوده است.

خلاصه کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی

فهم اندیشه با کنار هم گذاشتن گزاره‌های پراکنده کامل نمی‌شود و باید شبکه‌ی مفاهیم، مراتب معنا و نسبت اصول و فروع را بازسازی کرد. نویسندگان ابتدا مبانی و مراحل تحلیل منظومه‌ای را توضیح می‌دهند؛ از تعریف مفاهیم پایه و طراحی پژوهش تا گردآوری داده، کدگذاری، تحلیل و اعتباریابی. سپس ظرفیت چند روش شناخته‌شده در علوم انسانی و چند روش برگرفته از سنت اسلامی را می‌سنجند تا جایگاه تحلیل منظومه‌ای روشن‌تر شود. در ادامه کتاب به حوزه‌ی اندیشه‌ی رهبران جمهوری اسلامی نزدیک می‌شود و با طرح الگوها، گفتارها و تجربه‌های پژوهشیْ نشان می‌دهد این روش چگونه می‌تواند در فهم نظام فکری، برنامه‌ی فکری و شبکه‌ی موضوعات و مفاهیم به‌ کار گرفته شود.

چرا باید کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب فرایند تحلیل منظومه‌ای را از مرحله‌ی تعریف مسئله تا گزارش و اعتباریابی یافته‌ها توضیح می‌دهد.
• خواننده با تفاوت میان فهم موضوعیِ پراکنده و فهم نظام‌مندِ یک اندیشه آشنا می‌شود.
• کتاب چند روش پرکاربرد مانند تحلیل مضمون، داده‌بنیاد، تحلیل گفتمان و پدیدارشناسی را در کنار روش اصلی می‌گذارد و امکان مقایسه را فراهم می‌کند.
• بخش‌های مربوط به روش‌های برگرفته از علوم اسلامی، نسبت میان پژوهش روشی و سنت فکری اسلامی را روشن می‌کند.
• نمونه‌ها و تجربه‌های پژوهشی کتاب نشان می‌دهند یک چارچوب نظری چگونه در عمل به تحلیل متن و استخراج مفاهیم تبدیل می‌شود.

خواندن کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تحلیل منظومه ای؛ روش پژوهش در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگرانی که می‌خواهند درباره‌ی روش فهم نظام فکری و استخراج روابط میان مفاهیم، چارچوبی روشن داشته باشند.
• دانشجویان علوم انسانی و مطالعات اسلامی که با مسئله‌ی تحلیل متن، کدگذاری و اعتبارسنجی یافته‌ها سروکار دارند.
• مخاطبانی که به اندیشه‌ی رهبران جمهوری اسلامی از زاویه‌ی روشی و پژوهشی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت و نسبت روش‌های کیفی رایج با روش‌های برگرفته از سنت اسلامی را بشناسند.
• خوانندگانی که به‌دنبال فهم لایه‌های پنهان‌تر معنا، شبکه‌ی مفاهیم و نسبت اصول و فروع در متون فکری هستند.