کتاب نشانی از ارتباط

کتاب نشانی از ارتباط به‌کوشش سیاوش صلوانیان و به‌سفارش مرکز روابط‌عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تدوین شده و انتشارات رسانیوم آن را منتشر کرده است. این کتاب مسیری کمتر دیده‌شده از تاریخ ارتباطات در ایران را دنبال می‌کند؛ مسیری که از دل مهرها، سربرگ‌ها، تمبرها، نشان‌ها و دیگر نشانه‌های بصری، تغییر مأموریت‌ها و فناوری‌های این نهاد را نشان می‌دهد. تمرکز اصلی اثر بر این است که هویت یک وزارتخانه فقط در اسناد اداری خلاصه نمی‌شود و در تصویرها هم رد خود را باقی می‌گذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نشانی از ارتباط

کتاب نشانی از ارتباط کنکاشی در نمادهای به‌کاررفته در نشانگان گرافیکی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است و با گردآوری و تدوین سیاوش صلوانیان، تاریخ این نهاد را از زاویه‌ی نشانه‌های بصری مرور می‌کند. محور اصلی اثر، بررسی این نکته است که نشان‌ها و نمادها فقط عناصر تزئینی نیستند، بلکه بخشی از حافظه‌ی نهادی را در خود نگه می‌دارند. متن از چاپارخانه‌ها و نشانه‌های دوره‌ی قاجار آغاز می‌کند و به‌تدریج به دوره‌های بعدی می‌رسد؛ جایی که پست، تلگراف، تلفن، بی‌سیم، ماهواره و درنهایت فناوری اطلاعات، هرکدام رد خود را در هویت بصری وزارتخانه گذاشته‌اند. در این مسیر، تصویر کلی کتاب فقط یک فهرست از آرم‌ها نیست، بلکه روایتی از تغییر مأموریت‌ها، ابزارها و زبان اداری یک نهاد است.
کتاب نشانی از ارتباط در چند بخش با عنوان‌هایی مانند راهنمای نمادها، سیر تحولات نشانگان، سفر بی‌انتهای پیام و رونمایی از نمادنگاره پیش می‌رود. بخش مهمی از اثر به معرفی نمونه‌های تاریخی اختصاص دارد؛ از کتیبه‌ی چاپارخانه میبد و نشان روی کلاه نیروهای پست گرفته تا تمبرها، سربرگ‌ها، دکمه‌های یونیفرم، سنجاق‌سینه‌ها و نشان‌های رسمی دوره‌های مختلف. متن توضیح می‌دهد که چگونه عناصری مانند اسب چاپار، شیپور، شیر و خورشید، پاکت نامه، الکتریسیته، آنتن بی‌سیم، کبوتر نامه‌رسان و ماهواره، در دوره‌های گوناگون وارد این شجره‌نامه‌ی بصری شده‌اند. اهمیت این کتاب در این است که تحول نشانه‌ها را هم‌زمان با تحول ساختار اداری و فناوری‌های ارتباطی می‌بیند و از دل اسناد، موزه‌ها، آرشیوها و مجموعه‌های خصوصی، تصویری پیوسته از این دگرگونی به‌دست می‌دهد.

خلاصه کتاب نشانی از ارتباط

کتاب نشانی از ارتباط نشان می‌دهد که تاریخ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را می‌توان از مسیر نشانه‌ها هم خواند. اثر با گردآوری نمونه‌های بصری از دوره‌های مختلف، سیر تغییر نمادهای مرتبط با پست، تلگراف، تلفن، بی‌سیم و فناوری اطلاعات را دنبال می‌کند و توضیح می‌دهد که هر تغییر ظاهری، بازتابی از تغییرات عمیق‌تر در مأموریت و جایگاه این نهاد بوده است. متن از نمونه‌های پراکنده عبور می‌کند و آن‌ها را در قالب یک تبارشناسی کنار هم می‌گذارد تا روشن شود هویت بصری وزارتخانه چگونه از عناصر تاریخی به نشانه‌های جدیدتر رسیده و چه پیوندی میان گذشته‌ی ارتباطات و صورت‌بندی امروز آن برقرار مانده است.

چرا باید کتاب نشانی از ارتباط را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نشانی از ارتباط را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تاریخ وزارت ارتباطات را از زاویه‌ی نشانه‌ها، مهرها، تمبرها و نشان‌های رسمی دنبال می‌کند.
• متن کمک می‌کند پیوند میان تحول فناوری‌های ارتباطی و تغییر هویت بصری یک نهاد بهتر دیده شود.
• نمونه‌های متعدد تاریخی، مسیر تغییر از چاپارخانه تا فناوری اطلاعات را به‌شکل مستند کنار هم می‌گذارند.
• اثر برای شناخت ریشه‌های نمادهای اداری و معنای عناصر تکرارشونده در نشان‌های رسمی منبعی دقیق فراهم می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد که اسناد بصری چگونه می‌توانند بخشی از حافظه‌ی سازمانی و تاریخ نهادی را حفظ کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نشانی از ارتباط به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ارتباطات در ایران که می‌خواهند این مسیر را از خلال اسناد و نشانه‌های بصری دنبال کنند.
• پژوهشگران حوزه‌ی گرافیک، نشانه‌شناسی و هویت بصری سازمانی که به نمونه‌های تاریخی ایرانی نیاز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی تحول وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات شناخت دقیق‌تری به‌دست آورند.
• کسانی که به آرشیو، موزه، تمبر، سربرگ و دیگر آثار اداری به‌عنوان منابع تاریخی توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان تصویر، هویت نهادی و تغییرات فناورانه را بهتر درک کنند.