کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین الملل

کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین‌الملل نوشته‌ی الهام امین‌زاده، فاطمه فولادی، مرسده مظلومی و بهسار شاهانی مقدم است که نشر دانشگاه تهران آن را منتشر کرده است. این کتاب به مبانی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، انواع خسارات و شیوه‌های ارزیابی و جبران آن‌ها در دعاوی و رویه‌های بین‌المللی می‌پردازد. ساختار اثر بر ترکیب مباحث نظری مسئولیت و تحلیل پرونده‌های مهم داوری و قضایی استوار است و نمونه‌هایی از حوزه‌های سرمایه‌گذاری، محیط زیست، ملی‌کردن اموال و نقض حقوق بشر را بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین الملل

کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین‌الملل با تکیه بر مبانی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها توضیح می‌دهد که چگونه نقض تعهدات بین‌المللی به تعهد جبران خسارت منتهی می‌شود و چرا صرف وقوع نقض، حتی بدون اثبات ورود ضرر، می‌تواند مسئولیت ایجاد کند. نویسندگان در فصل مقدمه و فصل اول، نظریه‌های تقصیر، خطر، تضمین حق و نظریه‌های مختلط را به‌عنوان مبانی مسئولیت مدنی مرور کرده‌اند و سپس اصولی مانند جبران کامل خسارت، غرامت مناسب و اهداف جبران را در پرتو رویه‌ی دیوان دائمی دادگستری بین‌المللی و کمیسیون حقوق بین‌الملل تحلیل کرده‌اند. کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین‌الملل در ادامه وارد بحث روش‌های ارزیابی می‌شود و شیوه‌هایی مانند جریان نقدی تنزیل‌شده، ارزش خالص دفتری، ارزش انحلالی و ارزش جایگزین را با مثال‌هایی از داوری‌های نفتی، پرونده‌های دیوان داوری ایران ـ آمریکا و دعاوی سرمایه‌گذاری ایکسید توضیح داده است. در فصل‌های بعدی، خسارات مادی، جانی و معنوی به‌صورت جداگانه بررسی شده‌اند و برای هر دسته، هم مقررات سازمان‌های منطقه‌ای مانند نفتا و اتحادیه‌ی اروپا و هم رویه‌ی مراجع قضایی، داوری و شبه‌قضایی بین‌المللی گزارش شده است. کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین‌الملل در فصل‌های پایانی به موضوعاتی مانند خسارات زیست‌محیطی، خسارات معنوی در شرایط تحریم و مخاصمات مسلحانه، و نیز نحوه‌ی برخورد مراجع بین‌المللی با دعاوی ناشی از ملی‌کردن و مصادره‌ی اموال می‌پردازد. پرونده‌هایی مانند کارخانه‌ی کورزوف، لوزیتانیا، آموکو، بی.پی، تاپکو، دعاوی کمیسیون غرامت سازمان ملل و نمونه‌هایی از دیوان اروپایی حقوق بشر و مراجع منطقه‌ای آفریقا و آمریکا لاتین، به‌عنوان نمونه‌های عینی ارزیابی خسارت تحلیل شده‌اند تا پیوند میان نظریه و عمل روشن شود.

خلاصه کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین الملل

این کتاب نشان می‌دهد که ارزیابی خسارات در حقوق بین‌الملل صرفاً یک محاسبه‌ی فنی نیست و مستقیماً به عدالت ترمیمی، بازدارندگی و تنظیم رفتار دولت‌ها گره خورده است. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند که مسئولیت بین‌المللی با نقض تعهد شکل می‌گیرد و جبران خسارت تنها یکی از آثار آن در کنار توقف عمل متخلفانه و تضمین عدم تکرار است. سپس بحث می‌شود که «جبران کامل» همیشه قابل اعمال نیست و در بسیاری از زمینه‌ها، به‌ویژه ملی‌کردن و سرمایه‌گذاری، مفهوم «غرامت مناسب» جای آن را گرفته است. در ادامه، کتاب نشان می‌دهد که چگونه مراجع بین‌المللی میان سلب مالکیت مشروع و نامشروع، خسارات مادی، جانی و معنوی، و نیز میان اهداف ترمیمی، تنبیهی و اصلاحی تمایز می‌گذارند. روش‌های مختلف ارزیابی مانند جریان نقدی تنزیل‌شده، ارزش دفتری، ارزش انحلالی و ارزش جایگزین با نقدهای حقوقی و اقتصادی همراه شده‌اند تا روشن شود هر روش در چه نوع خسارتی و تحت چه شرایطی منصفانه‌تر است.

چرا باید کتاب ارزیابی خسارات در حقوق بین الملل را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از این ارائه می‌کند که در عمل، مراجع بین‌المللی چگونه رقم خسارت را تعیین می‌کنند و چه معیارهایی پشت عبارات کلی‌ای مانند جبران کامل یا غرامت مناسب قرار دارد. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند پیوند میان نظریه‌های مسئولیت، قطعنامه‌های سازمان ملل و آرای داوری و قضایی را در حوزه‌هایی مانند سرمایه‌گذاری، محیط زیست و حقوق بشر دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حقوق بین‌الملل، داوری و حقوق سرمایه‌گذاری، و نیز وکلایی که در دعاوی بین‌المللی با بحث خسارت روبه‌رو هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای کسانی که در حوزه‌ی سیاست‌گذاری اقتصادی، انرژی یا محیط زیست با تعهدات بین‌المللی سروکار دارند مفید است.