کتاب فلسفه سیاسی چیست؟

کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ (تأملاتی در لیبرالیسم سیاسی) نوشته‌ی چارلز لارمور با ترجمه‌ی حسن حاج‌قاسمی اثری است که به پرسش‌های بنیادی درباره‌ی ماهیت فلسفه‌ی سیاسی، نسبت آن با فلسفه‌ی اخلاق و جایگاه لیبرالیسم سیاسی می‌پردازد. نویسنده در سه گفتار اصلی، از مفهوم مشروعیت، اختلاف‌نظر عقلائی و واقع‌گرایی سیاسی سخن گفته است و در پایان به دفاعی مفصل از لیبرالیسم سیاسی می‌رسد. نشر نقد فرهنگ آن کتاب را منتشر کرده است و متن حاضر نسخه‌ای ویرایش‌شده از چند جستار پیشین لارمور است که در قالب کتابی واحد بازنویسی شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه سیاسی چیست؟

کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ با طرح همین پرسش در عنوان خود آغاز می‌شود و از همان صفحات اول نشان می‌دهد که قرار است هم درباره‌ی سیاست بحث کند هم درباره‌ی خودِ فلسفه‌ی سیاسی. چارلز لارمور در آغاز «آغاز سخن» توضیح می‌دهد که فلسفه به‌طور کلی تلاشی است برای فهم این‌که «چگونه امور در گسترده‌ترین حالت ممکن در کنار هم جفت‌وجور می‌شوند» و بعد این تعریف را به قلمرو سیاست می‌کشاند. کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ در سه گفتار اصلی تنظیم شده است: گفتار یکم «فلسفه‌ی سیاسی و نسبت آن با فلسفه‌ی اخلاق» به تقابل دو برداشت رقیب می‌پردازد؛ یکی که فلسفه‌ی سیاسی را شاخه‌ای از فلسفه‌ی اخلاق عملی می‌بیند و دیگری که آن را دانشی مستقل می‌داند که از واقعیت‌های خاص قلمرو سیاست، یعنی نزاع، قدرت و اقتدار آغاز می‌کند. لارمور در این بخش با ارجاع به چهره‌هایی مانند راولز، کوهن و ویلیامز نشان می‌دهد هر برداشت چه پیامدهایی برای فهم عدالت، قانون و جامعه‌ی سیاسی دارد. در گفتار دوم کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ بحث به «حقیقت در واقع‌گرایی سیاسی» کشیده می‌شود. لارمور این‌جا به سراغ این ایده می‌رود که فلسفه‌ی سیاسی باید از واقعیت‌های سخت سیاست، یعنی تعارض منافع، اختلاف‌نظرهای عمیق اخلاقی و نیاز به اقتدار آمرانه آغاز کند و سپس بپرسد تحت چه شرایطی اعمال زور می‌تواند مشروع باشد. او مفهوم «اختلاف‌نظر عقلائی» را محور قرار می‌دهد؛ اختلافی که میان اهل تعقل و با حسن نیت رخ می‌دهد و با صرف استدلال اخلاقی از میان نمی‌رود. گفتار سوم کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ با عنوان «لیبرالیسم سیاسی و مشروعیت» به‌طور مستقیم به سنت لیبرال می‌پردازد. لارمور ریشه‌های لیبرالیسم را در مواجهه با جنگ‌های مذهبی، تنوع سنت‌های اخلاقی و مسئله‌ی رواداری پی می‌گیرد و نشان می‌دهد چگونه اندیشمندانی چون لاک، کانت و میل کوشیده‌اند مشروعیت سیاسی را بر نوعی اخلاق فردگرایانه بنا کنند. او سپس از «لیبرالیسم سیاسی» به‌عنوان جریانی متمایز سخن می‌گوید که می‌خواهد مبنای مشارکت سیاسی را از ارزش‌های مناقشه‌انگیز دینی و اخلاقی جدا کند و آن را بر اصل پاسداشت حرمت اشخاص و امکان توجیه عقلانی اقتدار برای همه‌ی شهروندان استوار سازد.

خلاصه کتاب فلسفه سیاسی چیست؟

کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ از این ایده‌ی محوری آغاز می‌کند که فلسفه‌ی سیاسی نباید صرفاً ادامه‌ی فلسفه‌ی اخلاق عملی تلقی شود. لارمور نشان می‌دهد که منازعات سیاسی اغلب ریشه در اختلاف‌نظرهای عمیق اخلاقی درباره‌ی خیر، عدالت و شکل جامعه‌ی شایسته دارند و همین اختلاف‌ها را نمی‌توان با ارجاع ساده به «حقایق اخلاقی» حل کرد. به‌زعم او مسئله‌ی بنیادین سیاست این است که در شرایط اختلاف‌نظر عقلائی، تحت چه شرایطی می‌توان قوانین آمرانه و قابل اجرا را به‌طور مشروع بر همه اعمال کرد. نویسنده در ادامه توضیح می‌دهد که به‌همین دلیل «مشروعیت» باید دغدغه‌ی نخست فلسفه‌ی سیاسی باشد و نه عدالت توزیعی. سپس با مرور تاریخ اندیشه‌ی لیبرال، از لاک تا کانت و میل، نشان می‌دهد چگونه لیبرالیسم کلاسیک بر اخلاق فردگرایانه تکیه کرده است و چرا این اخلاق خود موضوع اختلاف‌نظر عقلائی است. در پایان، لارمور از لیبرالیسم سیاسی دفاع می‌کند؛ صورتی از لیبرالیسم که می‌کوشد اصول بنیادین نظم سیاسی را چنان صورت‌بندی کند که همه‌ی شهروندانِ متعهد به احترام متقابل بتوانند از منظر خود برای پذیرش آن‌ها دلیل بیاورند، حتی اگر درباره‌ی نیکبختی و زندگی خوب اختلاف داشته باشند.

چرا باید کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ را بخوانیم؟

کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ تصویری دقیق از این ارائه می‌دهد که مسئله‌ی اصلی سیاست چیست و چرا نمی‌توان آن را به چند اصل اخلاقی فروکاست. خواننده با مفاهیمی مانند مشروعیت، اختلاف‌نظر عقلائی، واقع‌گرایی سیاسی و لیبرالیسم سیاسی درگیر می‌شود و می‌بیند چگونه این مفاهیم در متن منازعات تاریخی و فکری شکل گرفته‌اند. این اثر امکان بازاندیشی در نسبت اخلاق، قانون و قدرت را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب فلسفه سیاسی چیست؟ به کسانی پیشنهاد می‌شود که در علوم سیاسی، فلسفه، حقوق یا الهیات به مسئله‌ی مشروعیت، عدالت و لیبرالیسم علاقه‌مندند. همچنین به پژوهشگران و دانشجویانی توصیه می‌شود که می‌خواهند از سطح کلی‌گویی درباره‌ی لیبرالیسم و عدالت عبور کنند و با بحث‌های نظری دقیق‌تری روبه‌رو شوند.