کتاب طرحواره های ذهنی

کتاب طرحواره های ذهنی نوشته‌ عیسی کاکویی دینکی و با ویرایش مهرناز نصریه است و نشر آفاق پویا آن را منتشر کرده است. این کتاب به‌عنوان یکی از بسته‌های محتوایی مؤسسه‌ی تبیین آفاق تنظیم شده و به موضوع طرح‌واره‌های ذهنی، تله‌های ذهنی و نقش آن‌ها در شکل‌گیری رفتار و شخصیت می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌ بر مفاهیم روان‌شناسی شناختی، ابتدا طرح‌واره را تعریف کرده سپس به انواع طرح‌واره‌های سازگار و ناسازگار، ریشه‌های آن‌ها و شیوه‌های تغییرشان می‌پردازد. در پایان نیز جمع‌بندی کوتاهی از نکات اصلی و معرفی منابع تکمیلی آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طرحواره های ذهنی اثر عیسی کاکویی دینکی

کتاب طرحواره های ذهنی متنی آموزشی و فشرده درباره‌ی یکی از مفاهیم مهم روان‌شناسی شناختی است که عیسی کاکویی دینکی آن را گردآوری کرده است. در ابتدای کتاب، مفهوم طرح‌واره، تله ذهنی و تفاوت طرح‌واره‌های سازگار و ناسازگار توضیح داده و نشان داده می‌شود که چگونه تجربه‌های کودکی می‌توانند به الگوهای پایدار فکری و هیجانی تبدیل شوند و برداشت فرد از خود و جهان را شکل دهند. در همین بخش، کارکردهای طرح‌واره، مزایا و معایب آن و نقش آن‌ها در سازمان‌دهی اطلاعات و تفسیر رویدادها تشریح شده است.

در ادامه کتاب طرحواره های ذهنی، نویسنده به‌صورت طبقه‌بندی‌شده به انواع طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه می‌پردازد؛ از جمله رهاشدگی، بی‌اعتمادی، محرومیت هیجانی، انزوای اجتماعی، شرم و نقص، وابستگی، آسیب‌پذیری، شکست، استحقاق، منفی‌گرایی، بازداری هیجانی، تنبیه‌گرایی، اطاعت، ملاک‌های سخت‌گیرانه، ایثار، خویشتن‌داری ناکافی و پذیرش‌جویی و جلب توجه. الگوی فکری و احساسی غالب و پیامدهای رفتاری آن برای هر کدام توصیف شده است.

در بخش دیگری از کتاب طرحواره های ذهنی، ریشه‌های شکل‌گیری طرح‌واره‌ها مانند خلق‌وخوی کودک، شرایط خانوادگی و اجتماعی، افراط یا کمبود در برآورده‌کردن نیازهای اساسی و تجربه‌های دوران کودکی مطرح شده است. سپس به این سؤال پاسخ داده شده که آیا طرح‌واره‌ها قابل تغییر هستند یا نه و دو مسیر تغییر خودبه‌خودی و تغییر خودخواسته با کمک مشاور توضیح داده شده است. این کتاب در فصل پایانی، سبک‌های مقابله با طرح‌واره‌ها (تسلیم، اجتناب، جبران افراطی)، تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری در طرح‌واره‌درمانی و در نهایت جمع‌بندی نکات کلیدی را ارائه کرده است.

خلاصه کتاب طرحواره های ذهنی

کتاب طرحواره های ذهنی اثری از عیسی کاکویی دینکی، به این پرسش پاسخ می‌دهد که طرح‌واره‌های ذهنی چه هستند، چگونه در کودکی شکل می‌گیرند و چرا می‌توانند تا بزرگ‌سالی بر احساس، فکر و رفتار سایه بیندازند. ابتدا مفهوم طرح‌واره و تله ذهنی تعریف می‌شود و نقش آن در سازمان‌دهی اطلاعات و تفسیر رویدادها توضیح داده می‌شود. سپس مزایا و معایب طرح‌واره‌ها و تفاوت طرح‌واره‌های سازگار و ناسازگار بیان شده است.

در ادامه، انواع طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در چند حوزه‌ی اصلی معرفی می‌شوند؛ از طرح‌واره‌های مرتبط با دلبستگی و امنیت عاطفی تا طرح‌واره‌های مربوط به استقلال، عملکرد، محدودیت‌ها و دیگرجهت‌مندی. برای هر طرح‌واره، الگوی فکری و احساسی غالب و نمونه‌ای از رفتارهای معمول توضیح داده شده است. کتاب طرحواره های ذهنی در پایان، درباره‌ی امکان تغییر طرح‌واره‌ها، سبک‌های مقابله‌ای افراد و نقش تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری در فرایند طرح‌واره‌درمانی بحث کرده است.

چرا باید کتاب طرحواره های ذهنی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده و طبقه‌بندی‌شده از طرح‌واره‌های ذهنی ارائه کرده است و نشان می‌دهد که چگونه الگوهای ناپیدای کودکی می‌توانند به تله‌های ذهنی در بزرگ‌سالی تبدیل شوند. خواننده با نام‌گذاری و شناخت این الگوها، با سبک‌های مقابله‌ای خود آشنا می‌شود و درک روشن‌تری از ریشه‌ی برخی احساس‌ها و رفتارهای تکرارشونده به‌ دست می‌آورد.

خواندن کتاب طرحواره های ذهنی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان به روان‌شناسی، مشاوران تازه‌کار، مربیان، سخنرانان حوزه‌ی خانواده و تربیت و همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک عمیق‌تری از الگوهای فکری و هیجانی خود و اطرافیان هستند و می‌خواهند با مفهوم تله‌های ذهنی آشنا شوند.