کتاب نونامه

کتاب نونامه نوشته‌ی عفت خانی‌پور روایتی امروزی و نوجوان‌محور از جهان شاهنامه است که نشر دانشگاهی فرهمند آن را منتشر کرده است. این اثر با الهام مستقیم از داستان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی، قصه‌ی یک پروژه‌ی مدرسه‌ای و یک «سیستم» شبیه‌ساز اخلاقی را دنبال می‌کند که موقعیت‌های شاهنامه را در زندگی روزمره‌ی نوجوانان بازسازی می‌کند. نونامه میان فضای مدرسه، دوستی‌ها، شایعه‌ها و انتخاب‌های سخت اخلاقی می‌چرخد و در دل خود به سراغ رستم و سهراب، سیاوش، بیژن و منیژه، جمشید و زنان شاهنامه می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نونامه

کتاب نونامه با محوریت شخصیت نوجوانی به نام ستیا شکل گرفته است که درگیر یک پروژه‌ی مدرسه‌ای درباره‌ی شاهنامه می‌شود. عفت خانی‌پور در این کتاب از یک «سیستم» شبیه‌ساز استفاده کرده است که سناریوهای اخلاقی را بر اساس داستان‌های شاهنامه تولید می‌کند و آن‌ها را در قالب موقعیت‌های امروزی، در مدرسه و میان دانش‌آموزان، به نمایش می‌گذارد. در این میان، ماجرای گم‌شدن لپ‌تاپ‌ها، شایعه‌پراکنی درباره‌ی رها و سکوت یا حرف‌زدن بچه‌ها، به خط اصلی روایت تبدیل شده است. کتاب نونامه در چند سناریو تنظیم شده است که هرکدام به یک محور اخلاقی و یک داستان شاهنامه گره خورده‌اند؛ از «شجاعت، انتخاب و دیده‌شدن» تا «هویت، سکوت و اشتباه»، «درست بودن حتی وقتی سخت است»، «دوست داشتن و ایستادن» و «غرور، قدرت و فراموشی». در هر سناریو، سیستم شخصیت‌هایی چون رودابه، گردآفرید، تهمینه، رستم، سهراب، سیاوش، بیژن، منیژه و جمشید را بارگذاری می‌کند و موقعیت‌های آن‌ها را در قالب تصمیم‌های کوچک و روزمره‌ی نوجوانان بازآفرینی کرده است. کتاب نونامه علاوه‌بر روایت اصلی، مقدمه‌ی نویسنده را در ابتدای متن دارد که در آن به این سؤال پرداخته است که اگر شاهنامه امروز نوشته می‌شد چه شکلی پیدا می‌کرد. در پایان نیز پیوستی از ابیات مرتبط شاهنامه و فهرست منابع آمده است تا پیوند میان روایت امروزی و متن فردوسی روشن‌تر شود. این ساختار، کتاب را به مجموعه‌ای از سناریوهای پیوسته تبدیل کرده است که هم‌زمان در دنیای دیجیتال و در حیاط مدرسه جریان دارند.

خلاصه کتاب نونامه

نونامه داستان ستیاست؛ نوجوانی که برای یک پروژه‌ی مدرسه‌ای سراغ شاهنامه می‌رود و با یک سیستم شبیه‌ساز روبه‌رو می‌شود که موقعیت‌های اخلاقی شاهنامه را در قالب سناریوهای دیجیتال اجرا می‌کند. در مدرسه، گم‌شدن دو لپ‌تاپ و اتهام دزدی به رها، سکوت و قضاوت شتاب‌زده‌ی هم‌کلاسی‌ها را به چالش می‌کشد. هم‌زمان، سیستم سناریوهایی با محور رودابه، گردآفرید و تهمینه را برای شجاعت و سکوت، رستم و سهراب را برای هویت و نگفتن، سیاوش را برای درست‌بودن زیر فشار، بیژن و منیژه را برای وفاداری و تنهانگذاشتن، و جمشید را برای غرور و فراموشی قدرت اجرا کرده است. ستیا با دیدن این سناریوها یاد می‌گیرد که قهرمانی همیشه با شمشیر نیست، گاهی با یک سؤال، یک «نه» یا یک دفاع ساده از کسی که ناعادلانه متهم شده است.

چرا باید کتاب نونامه را بخوانیم؟

این کتاب با پیوندزدن داستان‌های شاهنامه به موقعیت‌های آشنا در مدرسه، گروه‌های مجازی و روابط دوستانه، مفاهیمی مثل شجاعت، قضاوت، شایعه، درستکاری، وفاداری و مسئولیت قدرت را به‌زبان امروز بازخوانی کرده است. نونامه نشان داده است که قهرمانی می‌تواند در یک پیام، یک اعتراض آرام یا نایستادن کنار نادرستی شکل بگیرد و خواننده را به فکرکردن درباره‌ی انتخاب‌های روزمره دعوت می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های فکری و شخصیت‌محور علاقه دارند و دوست دارند شاهنامه را از زاویه‌ای امروزی ببینند. همچنین به معلمان، مربیان و والدینی پیشنهاد می‌شود که درگیر گفت‌وگو درباره‌ی اخلاق، قضاوت، شایعه و مسئولیت در فضای مدرسه و شبکه‌های اجتماعی هستند.