کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول)

کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) نوشته‌ی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با همکاری علیمحمد کاردان، علیرضا اعرافی، محمدجعفر پاک سرشت، علی اکبر حسینی و حسین ایرانی است که نشر سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب جلد نخست از مجموعه‌ی «درآمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی» است و به‌عنوان متن دانشگاهی در حوزه‌ی علوم تربیتی و مباحث مبنایی تعلیم و تربیت تدوین شده است. نویسندگان در آن کتاب کوشیده‌اند فلسفه، تاریخ، مبانی و انسان‌شناسی تربیت را با تکیه بر منابع اسلامی و نقد سنت غربی بررسی کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول)

کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) اثری است که گروه علوم تربیتی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در بستر طرح «همکاری حوزه و دانشگاه» و در جریان بازسازی علوم انسانی پس از انقلاب فرهنگی تدوین کرده است. نویسندگان در مقدمه توضیح داده‌اند که این کتاب نخستین جلد از مجموعه‌ی «درآمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی» است و قرار است مبادی، فلسفه، مکاتب تربیتی، آرای مربیان مسلمان و در نهایت طرح یک نظام تربیتی اسلامی را پوشش دهد. کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) سه بخش اصلی دارد: در بخش اول تاریخچه‌ی تعلیم و تربیت در تمدن‌های مختلف از چین، هند، ایران باستان و یونان و روم تا مسیحیت، قرون وسطی، رنسانس، دوره‌ی پس از انقلاب فرانسه و سپس تعلیم و تربیت در اسلام مرور شده است. در بخش دوم کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) به تعریف و ماهیت تعلیم و تربیت پرداخته شده و دیدگاه صاحب‌نظران بزرگ غربی و اسلامی مانند افلاطون، ارسطو، کمنیوس، لاک، روسو، اسپنسر، دورکیم، پیاژه، دیویی، فارابی، ابن‌سینا، غزالی، خواجه نصیر و ابن‌خلدون درباره‌ی تربیت کنار هم قرار گرفته است. در بخش سوم کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) موضوع تربیت یعنی «انسان» محور بحث است. ابتدا ابعاد وجود انسان از دیدگاه زیست‌شناسی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی بررسی شده و سپس در سطح فلسفی به چیستی انسان، علم و آگاهی، گرایش‌ها، فطرت، اختیار، آزادی، قدرت، تغییرپذیری شخصیت و کمال انسان از دیدگاه اسلام پرداخته شده است. متن کتاب در دل خود تاریخچه‌ی شکل‌گیری دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، ضرورت انقلاب فرهنگی، نقد وابستگی علوم انسانی به غرب و ایده‌ی بازسازی متون درسی را نیز روایت کرده است.

خلاصه کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول)

کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) با طرح ضرورت و اهمیت تعلیم و تربیت در رشد فرد و جامعه آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که انسان بدون تربیت آگاهانه به کمال انسانی نمی‌رسد. نویسندگان با استناد به آیات قرآن و سخنان اندیشمندان مسلمان، تعلیم و تربیت را «اشرف صناعات» معرفی کرده‌اند و سپس به این پرسش پرداخته‌اند که چه نوع تربیتی مطلوب است و چرا تربیت وابسته به فرهنگ غربی نمی‌تواند نیاز جامعه‌ی اسلامی را برآورده کند. در ادامه‌ی کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) تاریخ تحول تربیت در تمدن‌های مختلف و سپس تعریف‌ها و نظریه‌های گوناگون درباره‌ی تربیت کنار هم قرار می‌گیرد تا نشان داده شود هر نظریه بر چه انسان‌شناسی و جهان‌بینی‌ای تکیه دارد. بخش پایانی کتاب به انسان‌شناسی اختصاص دارد و تلاش کرده است تصویری از انسانِ دارای فطرت، گرایش‌های متعالی، اختیار و قابلیت کمال ارائه کند تا بر پایه‌ی آن، امکان طراحی تعلیم و تربیت اسلامی و بازنگری در علوم تربیتی فراهم شود.

چرا باید کتاب فلسفه تعلیم و تربیت (جلد اول) را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از پیوند میان فلسفه، انسان‌شناسی و تعلیم و تربیت در چارچوب اندیشه‌ی اسلامی ارائه کرده است و در عین حال تاریخ و نظریه‌های تربیتی غرب را نیز مرور و نقد کرده است. خواندن آن کتاب به فهم عمیق‌تر بحث‌هایی مانند انقلاب فرهنگی، بومی‌سازی علوم انسانی و طراحی نظام تربیتی متناسب با فرهنگ اسلامی کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم تربیتی، الهیات و فلسفه، معلمان و برنامه‌ریزان آموزشی و نیز کسانی که دغدغه‌ی بازنگری در علوم انسانی و شناخت مبانی تعلیم و تربیت اسلامی را دارند پیشنهاد می‌شود.