کتاب ظرفیت های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات

کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات نوشته‌ی سیدمحمدتقی موسوی‌فر است که با مقدمه‌ی مهدی ایزدی و ویراستاری مهسا قنبری علابی منتشر شده است. نشر دانشگاه امام صادق علیه‌السلام آن را منتشر کرده است. این کتاب به پرسش از امکان و چگونگی استخراج سبک زندگی اسلامی از قرآن و حدیث می‌پردازد و ضمن مرور مبانی نظری، روش‌شناسی و پیشینه‌ی آثار مسلمانان در این حوزه، موانع پژوهش را نیز بررسی می‌کند. تمرکز اصلی اثر بر ظرفیت‌سنجی آیات و روایات برای ارائه‌ی الگوی زندگی فردی و اجتماعی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ظرفیت های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات

کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات با تکیه‌بر پژوهش سیدمحمدتقی موسوی‌فر در رشته‌ی علوم قرآن و حدیث شکل گرفته و به‌نوعی صورت‌بندی نظری و روشی او درباره‌ی نسبت دین و سبک زندگی است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که مسئله از دل دغدغه‌ی «کاربردی‌بودن» علوم قرآن و حدیث و پاسخ‌گویی آن به نیازهای امروز جامعه شکل گرفته است. کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات در چهار فصل تنظیم شده است. در فصل اول، کلیات بحث مطرح شده است: بیان مسئله، ضرورت و اهمیت تحقیق، پیشینه، و سپس تعریف سبک زندگی در جامعه‌شناسی و روان‌شناسی و در ادامه تلاش برای ارائه‌ی تعریفی بومی از «سبک زندگی اسلامی» با استفاده از مفاهیمی مانند ادب، آداب، سنت و سیره. در همین فصل، جایگاه سبک زندگی در فرایند تمدن‌سازی اسلامی و مراحل پنج‌گانه‌ی انقلاب اسلامی نیز توضیح داده شده است. در فصل دوم کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات، نویسنده به ظرفیت‌سنجی دین، قرآن و روایات برای ارائه‌ی سبک زندگی می‌پردازد. بحث‌هایی مانند انتظار بشر از دین، جامعیت قرآن، دیدگاه‌های کمینه‌گرا، بیشینه‌گرا و میانه‌رو درباره‌ی قلمرو دین و نیز جایگاه افعال معصومان در تدوین سبک زندگی در این فصل طرح شده است. سپس روش‌شناسی بهره‌گیری از آیات و روایات با محوریت «بررسی موضوعی» و رویکردهای درون‌گرا، برون‌گرا، تطبیقی و سوره‌محور توضیح داده می‌شود. فصل سوم کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات به ظرفیت‌سنجی آثار اندیشمندان مسلمان اختصاص دارد. در این فصل، گونه‌شناسی سبک‌های نگارشی در حوزه‌ی سبک زندگی ارائه شده است: آثار سیره‌نگارانه، آثار اخلاق نقلی و آثار تلفیقی (نقلی، فلسفی، عرفانی و تجربی). سپس ساختار سبک زندگی اسلامی در سه کتاب مکارم الاخلاق، مرآة الکمال و مفاتیح الحیاة به‌صورت مطالعه‌ی موردی بررسی و نقد شده است تا الگوهای مختلف طبقه‌بندی و ارائه‌ی سبک زندگی روشن شود. در فصل چهارم کتاب ظرفیت‌های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات، موانع پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات تحلیل شده است؛ موانعی مانند جدا پنداشتن دین از زندگی اجتماعی، منطقةالفراغ پنداشتن همه‌ی مباحث سبک زندگی، تفریط در تشخیص موضوع و تطبیق مصداق و نیز تسامح در مستندات با تکیه‌بر قاعده‌ی تسامح در ادله‌ی سنن. نویسنده برای هر مانع، ریشه‌ها، پیامدها و شیوه‌ی مواجهه‌ی پژوهش‌گر را توضیح داده است تا مسیر پژوهش در سبک زندگی اسلامی شفاف‌تر شود.

خلاصه کتاب ظرفیت های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات

این کتاب بر محور یک دغدغه‌ی اصلی بنا شده است: آیا می‌توان از قرآن و روایات، سبک زندگی جامع برای انسان امروز استخراج کرد و اگر بله، چگونه؟ نویسنده ابتدا مفهوم سبک زندگی را در جامعه‌شناسی و روان‌شناسی مرور می‌کند و سپس با رجوع به مفاهیمی مانند ادب، آداب، سنت و سیره، معادل بومی «سبک زندگی اسلامی» را توضیح می‌دهد. در ادامه، ظرفیت دین، قرآن و روایات برای پاسخ‌گویی به مسائل زندگی فردی و اجتماعی بررسی شده است. دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی قلمرو دین و جامعیت قرآن طرح و نقد شده و جایگاه افعال معصومان در تدوین سبک زندگی توضیح داده شده است. سپس روش «بررسی موضوعی آیات و روایات» در چهار رویکرد اصلی معرفی می‌شود. بخش بعدی کتاب به معرفی و تحلیل ساختار آثار مهم سبک زندگی در میراث اسلامی و در پایان به موانع نظری و روشی پژوهش در این حوزه می‌پردازد و نشان می‌دهد که بدون حل این موانع، تدوین سبک زندگی اسلامی دچار کاستی جدی خواهد بود.

چرا باید کتاب ظرفیت های پژوهش سبک زندگی از منظر آیات و روایات را بخوانیم؟

این کتاب تصویری نسبتاً منسجم از این پرسش ارائه می‌دهد که چگونه می‌توان از آیات و روایات به الگوهای عینی زندگی رسید. خواننده با مفاهیم کلیدی سبک زندگی، دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی قلمرو دین، روش‌های موضوع‌محور در تفسیر و حدیث‌پژوهی و نیز نمونه‌هایی از ساختارهای پیشنهادی برای سبک زندگی اسلامی آشنا می‌شود. اثر، هم برای فهم مبانی نظری و هم برای طراحی پژوهش‌های بعدی در این حوزه راهنما است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به پژوهش‌گران و دانشجویان علوم قرآن و حدیث، الهیات، مطالعات فرهنگی و جامعه‌شناسی دین پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در حوزه‌ی سبک زندگی اسلامی، تمدن‌سازی و سیاست‌گذاری فرهنگی دغدغه‌ی نظری و پژوهشی دارند و به‌دنبال چارچوبی روشمند برای استفاده از آیات و روایات هستند.