کتاب سخن دوست

کتاب سخن دوست نوشته‌ سید مرتضی معراجی درس‌نامه‌ی فارسی عمومی برای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌عالی است که نشر اسفار آن را منتشر کرده است. این کتاب مجموعه‌ای گزیده از متون نظم و نثر فارسی از قرن‌های مختلف است که برای واحد فارسی عمومی تدوین شده و در کنار متن اصلی، توضیحات و حواشی آموزشی نیز دارد. نویسنده براساس تجربه‌ی طولانی تدریس در دانشگاه‌ها، متن‌ها را انتخاب و تنظیم کرده و کوشیده است طیفی از شاعران و نویسندگان کلاسیک و متون دینی، عرفانی، حماسی و تعلیمی را در کنار نمونه‌هایی از ادبیات معاصر گرد آورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سخن دوست

کتاب سخن دوست مجموعه‌ای آموزشی برای درس فارسی عمومی است که سیدمرتضی معراجی آن را براساس بیش از ده سال تدریس در دانشگاه‌های مختلف فراهم کرده است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که این درس‌نامه ابتدا با ۱۶ درس آغاز شده و به‌تدریج با حذف و اضافه و جابه‌جایی متن‌ها به شکل کنونی رسیده است. در این فرایند سطح سواد دانشجویان، علایق شخصی گردآورنده و منابع در دسترس در انتخاب‌ها نقش داشته است.

کتاب سخن دوست در دو بخش اصلی تنظیم شده است: متون و شرح و حواشی. در بخش متون، نمونه‌هایی از همه‌ی دوره‌های ادبیات فارسی از آغاز شعر دری تا ادبیات معاصر کنار هم آمده است؛ از مناجات‌نامه‌ی خواجه عبدالله انصاری، شعر رودکی، حکایات تفسیر طبری و سندبادنامه و باباطاهر و فردوسی تا قصاید فرخی و منوچهری، اشعار ناصرخسرو، نثر سفرنامه و تاریخ بیهقی، رباعیات خیام، غزل‌های سنایی، حکایات عطار و سعدی، منظومه‌های نظامی، غزل‌های خاقانی و عطار و مولوی و نیز نمونه‌هایی از شعر معاصر مانند نیما، فروغ و سهراب.

در هر درس از کتاب سخن دوست ابتدا معرفی کوتاهی از نویسنده یا شاعر آمده، سپس متن اصلی درج شده و در ادامه، در بخش دوم کتاب، توضیح لغات، تعابیر دشوار و نکته‌های معنایی و دستوری ارائه شده است. نویسنده تأکید کرده است که توضیح واژه‌ها و حواشی برای کاهش اضطراب امتحان دانشجویان طراحی شده و قرار است دست استادان برای توضیح‌های تکمیلی باز بماند. در پایان کتاب نیز نمونه پرسش‌های فارسی عمومی و فهرست منابع و مآخذ آمده است.

خلاصه کتاب سخن دوست

کتاب سخن دوست اثری از سیدمرتضی معراجی بر محور یک هدف آموزشی شکل گرفته است: آشناکردن دانشجویان رشته‌های مختلف با سیر ادبیات فارسی و چهره‌های اصلی آن، بدون آنکه درس فارسی عمومی به یک واحد تخصصی برای دانشجویان ادبیات تبدیل شود. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که کوشیده از همه‌ی دوره‌ها و از چهره‌های مؤثر و مشهور تاریخ ادبیات فارسی نمونه‌هایی کوتاه و کم‌حجم انتخاب کند تا هم در زمان محدود کلاس قابل تدریس باشد و هم برای دانشجو جذاب بماند.

متن‌ها در این کتاب به‌گونه‌ای چیده شده‌اند که هم ترتیب تاریخی تا حد امکان رعایت شود و هم نظم و نثر در کنار هم پیش بروند. مناجات، حکایت، حماسه، غزل عاشقانه، شعر تعلیمی، نثر سفرنامه و تاریخ و نیز شعر اجتماعی و عاشقانه‌ی معاصر در کنار هم تصویری فشرده از فرازونشیب‌های زبان و اندیشه‌ی فارسی می‌سازند. بخش شرح و حواشی و نمونه پرسش‌ها نیز کتاب را به یک بسته‌ی آموزشی کامل برای کلاس و امتحان تبدیل کرده است.

چرا باید کتاب سخن دوست را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده اما متنوع از ادبیات فارسی از قرون نخستین تا روزگار معاصر ارائه کرده است و برای آشنایی پایه‌ای با نام‌ها، سبک‌ها و متن‌های شاخص مناسب است. ترکیب متن اصلی با معرفی کوتاه نویسندگان، توضیح لغات و نمونه پرسش‌ها آن را به منبعی کاربردی برای تدریس، مطالعه‌ی درسی و مرور کلی ادبیات فارسی در یک نیم‌سال تحصیلی تبدیل کرده است.

خواندن کتاب سخن دوست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان همه‌ی رشته‌ها که واحد فارسی عمومی دارند، استادان این درس در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌ عالی و همچنین کسانی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال یک گزیده‌ی آموزشی و نسبتاً جامع از متون کلاسیک و بخشی از متون معاصر فارسی برای مطالعه و مرور هستند.