کتاب فرمولاها و شیرخشک های رژیمی

کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی نوشته‌ی پژمان روحانی، سمیه فتاحی، محمدحسن سهولی و ساسان محسن زاده لداری مجموعه‌ای تخصصی درباره‌ی ترکیب، استانداردها و کاربرد انواع شیرخشک و فرمولاهای ویژه‌ی نوزادان است. در این کتاب ابتدا ساختار تغذیه‌ای شیر انسان و مقایسه‌ی آن با شیر گاو و شیرخشک‌ها بررسی شده سپس به معرفی دقیق فرمولاهای استاندارد و رژیمی برای شرایط بالینی مختلف پرداخته شده است. انتشارات ایرانارسانه آن را منتشر کرده است و متن کتاب با تکیه‌بر منابع علمی، جداول ترکیبات و توضیح مکانیسم‌های تغذیه‌ای تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرمولاها و شیرخشک های رژیمی

کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی با تمرکز بر تغذیه‌ی نوزادان و شیرخواران از دیدگاه ترکیب‌شناسی و بالینی نوشته شده و نویسندگان آن با پیش‌زمینه‌ی تخصصی در گوارش کودکان و تغذیه، تلاش کرده‌اند تصویری دقیق از جایگاه شیر مادر و فرمولاها در رشد اولیه‌ی انسان ارائه کنند. در آغاز کتاب، اهمیت تغذیه با شیر مادر، نقش اجزای فعال زیستی مانند لاکتوفرین، الیگوساکاریدهای شیر انسان، نوکلئوتیدها و اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه توضیح داده شده و نشان داده شده است که چرا شیر انسان همچنان معیار اصلی برای طراحی شیرخشک‌ها به‌شمار می‌آید. در ادامه‌ی کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی ساختار تغذیه‌ای شیرخشک استاندارد نوزاد با جزئیات بررسی شده است؛ از چگالی انرژی و محدوده‌ی مجاز پروتئین، چربی و کربوهیدرات تا حدود توصیه‌شده برای ویتامین‌ها، مواد معدنی و عناصر کمیاب. فصل اول به ترکیب و محتوای فرمولاها اختصاص دارد و جداول متعددی از مقادیر پیشنهادی انرژی، اسیدهای چرب ضروری، اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها ارائه شده است. در بخش بعدی کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی فصل‌های متوالی به معرفی فرمولاهای رژیمی برای شرایط خاص اختصاص یافته است؛ از شیرهای هیپوآلرژن برای نوزادان در معرض آلرژی یا مبتلا به آلرژی پروتئین شیر گاو تا فرمولاهای مخصوص نوزادان نارس و کم‌وزن، سوءتغذیه و سوءجذب، اختلالات متابولیک ارثی مانند فنیل‌کتونوریا، تیروزینمی، اختلالات سیکل اوره، ارگانیک اسیدمی‌ها، عدم تحمل لاکتوز، بیماری‌های کلیوی، صرع، چاقی و رفلاکس. در هر فصل نام تجاری فرآورده‌ها، گروه هدف، نوع پایه‌ی پروتئینی (وی هیدرولیز شده، اسیدآمینه آزاد، سویا و…) و ترکیب تغذیه‌ای کلیدی آن‌ها آورده شده است. کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی علاوه‌بر معرفی محصولات، به منطق علمی پشت تنظیم مقادیر هر جزء نیز پرداخته است؛ برای نمونه توضیح داده شده که چرا سطح آهن، روی، منگنز یا فلوراید باید در بازه‌های مشخصی قرار گیرد، چه پیامدهایی از مصرف بیش‌ازحد یا کمبود آن‌ها در نوزادان گزارش شده و چگونه نسبت‌هایی مانند کلسیم به فسفر یا لینولئیک به آلفا-لینولنیک در طراحی یک فرمولای ایمن و مؤثر اهمیت پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب فرمولاها و شیرخشک های رژیمی

این کتاب بر محور یک ایده‌ی اصلی شکل گرفته است: شیر انسان معیار طلایی تغذیه‌ی نوزاد است اما در بسیاری از شرایط، نیاز به فرمولاها و شیرخشک‌های استاندارد و رژیمی اجتناب‌ناپذیر می‌شود و این جایگزین‌ها باید تا حد امکان از نظر اثر فیزیولوژیک به شیر انسان نزدیک شوند. نویسندگان در ابتدا اجزای کلیدی شیر مادر مانند پروتئین‌ها، چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها، لاکتوفرین، الیگوساکاریدها و نوکلئوتیدها را معرفی می‌کنند و نشان می‌دهند هرکدام چه نقشی در رشد، ایمنی و تعادل میکروبی روده دارند. سپس کتاب فرمولاها و شیرخشک‌های رژیمی به‌صورت نظام‌مند به الزامات ترکیب شیرخشک استاندارد می‌پردازد؛ از محدوده‌ی انرژی و پروتئین تا جزئیات اسیدهای چرب ضروری، ویتامین‌ها و مواد معدنی. در ادامه، طی فصل‌های متعدد، فرمولاهای ویژه برای نوزادان نارس، مبتلا به آلرژی شیر گاو، سوءجذب، سوءتغذیه، اختلالات متابولیک ارثی، عدم تحمل لاکتوز، اختلالات چربی، بیماری‌های کلیوی، صرع، رفلاکس و چاقی معرفی شده و برای هر گروه، نوع پایه‌ی پروتئینی، حضور یا عدم حضور لاکتوز، نوع کربوهیدرات، وجود پری‌بیوتیک‌ها، پروبیوتیک‌ها و اسیدهای چرب زنجیره‌بلند توضیح داده شده است.

چرا باید کتاب فرمولاها و شیرخشک های رژیمی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از پیوند میان ترکیب شیر انسان، استانداردهای تغذیه‌ای و طراحی فرمولاهای رژیمی ارائه کرده است و نشان می‌دهد هر تغییر کوچک در پروتئین، چربی، کربوهیدرات یا ریزمغذی‌ها چه پیامدی برای نوزاد دارد. خواننده با طیف گسترده‌ای از شیرخشک‌های تخصصی و منطق استفاده از آن‌ها در شرایط بالینی مختلف آشنا می‌شود و می‌تواند انتخاب‌های تغذیه‌ای را آگاهانه‌تر تحلیل کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و متخصصان تغذیه، پزشکان کودکان، پرستاران بخش نوزادان و مراقبت‌های ویژه، داروسازان و اعضای تیم‌های بالینی که با تجویز یا پایش شیرخشک و فرمولاهای رژیمی سروکار دارند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای پژوهشگران حوزه‌ی تغذیه‌ی نوزادان و سیاست‌گذاران تغذیه‌ای مفید است.