کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی

کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی، نوشته بهزاد ستاری، اثری آموزشی در حوزه‌ی مبانی و قواعد کلی حقوق کیفری است و انتشارات اندیشه ارشد در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. کتاب با تعریف حقوق جزا و منابع آن آغاز می‌شود و سپس به قلمرو قوانین جزایی در مکان و زمان، اصل قانونی‌بودن جرم و مجازات و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی جرم می‌رسد. نویسنده در خلال توضیح مفاهیم، از مثال‌های متعدد برای روشن‌شدن تفاوت‌ها و استثناها استفاده می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی

کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی، نوشته‌ی بهزاد ستاری، به سراغ بخش پایه‌ای حقوق کیفری می‌رود؛ بخشی که بدون فهم آن، درک بسیاری از مباحث جزایی دشوار می‌شود. نویسنده در آغاز حقوق جزا را در نسبت با حقوق عمومی توضیح می‌دهد و مرز آن را با حقوق جزای اختصاصی و آیین دادرسی کیفری روشن می‌کند. سپس منابع اصلی و فرعی حقوق جزا را در کنار هم می‌گذارد؛ از قانون، رأی وحدت رویه و معاهدات بین‌المللی تا منابع فقهی، عرف، دکترین حقوقی و رویه‌ی قضایی. این مسیر نشان می‌دهد که نویسنده به تعریف‌های کوتاه بسنده نکرده و تلاش کرده است تا جایگاه هر منبع را در تصمیم‌گیری کیفری مشخص کند.

کتاب در ادامه وارد یکی از مهم‌ترین بخش‌های درس می‌شود، یعنی قلمرو قوانین جزایی در مکان و زمان. در این بخش، اصل صلاحیت سرزمینی، واقعی، شخصی فعال و منفعل و جهانی با مثال‌های فراوان توضیح داده می‌شود. بحث مصونیت مأموران سیاسی، دیپلماتیک و کنسولی، رسیدگی به جرایم در کشتی‌ها و هواپیماها و نیز تفاوت میان رسیدگی غیابی و حضوری از جمله موضوعاتی هستند که با جزئیات آمده‌اند. بعد از آن، کتاب به قاعده‌ی عطف‌به‌ماسبق‌نشدن قوانین کیفری، استثناهای آن، قوانین خفیف‌تر، قوانین جرم‌زدا، قوانین شکلی و قوانین موقت می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه تغییر قانون می‌تواند بر وضعیت متهم یا محکوم اثر بگذارد.

کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی پس از پرداختن به قواعد صلاحیت و زمان اجرای قانون، به اصل قانونی‌بودن جرم و مجازات و تعریف جرم می‌رسد. در این بخش، تفاوت میان فعل، ترک‌فعل، فعل ناشی از ترک‌فعل، حالت یا وضعیت و داشتن یا نگهداری به‌عنوان شکل‌های مختلف رفتار مجرمانه بررسی می‌شود. بهزاد ستاری با استفاده از نمونه‌های متعدد از قوانین کیفری، ارجاع به مواد قانونی و بررسی اختلاف‌نظرهای حقوقی، خواننده را به‌سمت مطالعه‌ی دقیق و جزئی‌نگر هدایت می‌کند. این کتاب هم برای مرور درس و هم برای نظم‌دادن به مفاهیم پراکنده‌ی حقوق جزای عمومی به‌ کار می‌آید.

خلاصه کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی

کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی مباحث اصلی این شاخه از حقوق را از پایه توضیح می‌دهد. کتاب با تعریف حقوق جزا و معرفی منابع آن شروع می‌شود و بعد به تفاوت حقوق جزای عمومی با حقوق جزای اختصاصی و آیین دادرسی کیفری می‌رسد. بخش مهمی از کتاب به قلمرو قوانین جزایی در مکان و زمان اختصاص دارد؛ یعنی این‌که در چه شرایطی دادگاه‌های ایران نسبت به جرایم داخل یا خارج از کشور صلاحیت دارند و قانون جدید چه زمانی بر رفتارهای گذشته اثر می‌گذارد. در ادامه، اصل قانونی‌بودن جرم و مجازات و نیز مفهوم جرم و عناصر آن بررسی می‌شود. بهزاد ستاری در توضیح این مباحث، از مثال‌های متعدد و مقایسه‌های روشن استفاده می‌کند.

چرا باید کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم پایه‌ی حقوق جزا را، از تعریف جرم و مجازات تا منابع حقوق کیفری، در یک مسیر پیوسته در کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر تفاوت میان حقوق جزای عمومی، حقوق جزای اختصاصی و آیین دادرسی کیفری را درک می‌کند.
• بخش مربوط به صلاحیت‌های کیفری ابهام‌های رایج درباره‌ی جرایم ارتکابی در خارج از کشور، کشتی‌ها و هواپیماها را روشن می‌کند.
• بحث عطف‌به‌ماسبق‌نشدن قوانین و استثناهای آن برای فهم تأثیر قانون جدید بر پرونده‌های کیفری کاربرد دارد.
• نمونه‌ها و فرض‌های متعدد کتابْ مفاهیم انتزاعی را به موقعیت‌های قابل‌تصور حقوقی نزدیک می‌کنند.
• طرح اختلاف‌نظرهای حقوقی در بعضی مباحث نگاه دقیق‌تری به استدلال‌های موجود در حقوق جزا می‌دهد.

خواندن کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حقوق که می‌خواهند مبانی حقوق جزای عمومی را به‌طور منظم و طبقه‌بندی‌شده مرور کنند.
• داوطلبانی که در حال جمع‌بندی مباحث جرم، مجازات، صلاحیت کیفری و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی جرم هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت منابع اصلی و فرعی حقوق جزا را با مثال‌های حقوقی بفهمند.
• کسانی که در مورد قلمرو قوانین جزایی در مکان و زمان سؤال دارند.
• مخاطبانی که به متون آموزشی نکته‌محور با ارجاع مکرر به مواد قانونی علاقه دارند.

بخشی از کتاب شرح جامع حقوق جزای عمومی

«آقای (الف) در کشور فرانسه (طبق بند پ ماده ۵ ق.م.ا)، امضای آقای حسن روحانی رئیس جمهور ایران را جعل می‌نماید و پس از تحت تعقیب قرار گرفتن در دادگاه کیفری فرانسه به ۲ سال حبس محکوم می‌شود. پس از تحمل حبس به محض آزادی و ورود به خاک ایران در تهران دستگیر می‌شود. در دادگاه کیفری تهران علاوه بر آن‌که در دادگاه فرانسه مجازات گردیده بود، مجدّداً محاکمه می‌گردد و به ۵ سال حبس تعزیری محکوم می‌گردد. در این حالت دو سال حبسی که در کشور فرانسه متحمل شده بود، از پنج سال حبس تعزیری مرتکب، کسر گردیده و مرتکب می‌بایست ۳ سال حبس تعزیری را متحمل گردد.»