کتاب مباهله بزرگ ترین فضیلت

کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت نوشته‌ی زهره اخوان‌مقدم اثری است که نشر بنیاد مباهله آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر تفسیر المیزان علامه طباطبایی به آیه‌ی مباهله در سوره‌ی آل‌عمران می‌پردازد و ماجرای مباهله‌ی پیامبر اسلام با مسیحیان نجران را از زاویه‌ی قرآنی و روایی بررسی می‌کند. نویسنده در این اثر ضمن مرور ساختار سوره‌ی آل‌عمران ، جایگاه آیه‌ی ۶۱ را در متن سوره نشان می‌دهد و سپس به تحلیل واژگان ، ضمایر و ترکیب‌های آیه می‌رسد. در ادامه نیز شبهات مطرح‌شده از سوی مفسران و متکلمان اهل سنت و پاسخ‌های علامه طباطبایی گزارش شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مباهله بزرگ ترین فضیلت

کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت اثری است که بر محور آیه‌ی ۶۱ سوره‌ی آل‌عمران شکل گرفته و زهره اخوان‌مقدم در آن تلاش کرده است با تکیه بر تفسیر المیزان ، ماجرای مباهله را از سطح یک واقعه‌ی تاریخی فراتر ببرد و به عنوان «بزرگ‌ترین فضیلت قرآنی امیرالمؤمنین» تحلیل کند. در آغاز کتاب ، نویسنده مفهوم فضیلت را از نگاه قرآن توضیح داده و نشان داده است که چرا فضیلت حقیقی باید از سوی خدا تعریف شود نه از سوی سلیقه‌های انسانی. در ادامه‌ی کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت ، ابتدا محتوای کلی سوره‌ی آل‌عمران مرور شده است؛ از فضای نزول سوره و درگیری مسلمانان با یهود ، نصارا و مشرکان تا اشاره به جنگ احد و شرایط سخت جامعه‌ی نوپای اسلامی. سپس متن آیه‌ی مباهله نقل شده و علت نام‌گذاری آن ، جایگاه حرف «فاء» در ابتدای آیه ، برهان عقلی در فراز «من بعد ما جاءک من العلم» ، تفاوت ضمایر اول‌شخص جمع ، معنای ریشه‌ی «بهل» و ساخت «مباهله» و نیز تقدیم «ابناء» بر «نساء» و «نساء» بر «انفس» به تفصیل بررسی شده است. بخش میانی کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت به شبهات «قرآن‌محور» درباره‌ی آیه اختصاص دارد؛ از جمله این‌که آیا همراهی اهل‌بیت با پیامبر در مباهله لازم بوده ، آیا این همراهی خودِ فضیلت به شمار می‌آید ، و آیا می‌توان صیغه‌ی جمع «نساء» و «ابناء» را بر یک زن و دو فرزند حمل کرد یا نه. نویسنده با نقل و توضیح استدلال‌های علامه طباطبایی ، این اشکال‌ها را پاسخ داده است. در بخش روایی کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت ، روایات شیعه از امام صادق ، امام رضا ، امام کاظم و دیگر امامان درباره‌ی ماجرای مباهله و تفسیر «انفسنا» ، «ابنائنا» و «نسائنا» گردآوری شده و سپس روایات اهل سنت از منابعی مانند تفسیر ثعلبی ، صحیح مسلم ، سنن ترمذی و آثار ابونعیم اصفهانی نقل شده است. در پایان نیز پیوند آیه‌ی مباهله با آیات قبل و بعد در سوره‌ی آل‌عمران و نتیجه‌گیری نویسنده از بحث‌های قرآنی و روایی آمده است.

خلاصه کتاب مباهله بزرگ ترین فضیلت

کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت بر این ایده استوار است که در میان آیات فراوانی که درباره‌ی امیرالمؤمنین در قرآن مطرح شده ، آیه‌ی مباهله جایگاهی یگانه دارد؛ زیرا در آن ، علی به عنوان «نفس» پیامبر معرفی شده است. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد که چگونه امام رضا این آیه را «بزرگ‌ترین فضیلت» دانسته و سپس با پیگیری تفسیر المیزان ، معنای مباهله ، ساختار آیه و نقش ضمایر را توضیح می‌دهد. در ادامه‌ی کتاب مباهله بزرگ‌ترین فضیلت ، استدلال‌های علامه طباطبایی درباره‌ی لزوم حضور اهل‌بیت در مباهله ، ردّ دیدگاه‌هایی که همراهی آنان را صرفاً «نمونه‌ای از مؤمنان» می‌دانند ، و پاسخ به اشکال‌های نحوی درباره‌ی جمع بودن «ابناء» و «نساء» طرح شده است. بخش روایی کتاب نیز با کنار هم گذاشتن روایات شیعه و اهل سنت ، بر این نکته تأکید کرده است که مصداق «ابنائنا» حسن و حسین ، «نسائنا» فاطمه و «انفسنا» علی است و از این راه ، پیوند آیه‌ی مباهله با بحث ولایت و تداوم نسل پیامبر از طریق فاطمه نشان داده می‌شود.

چرا باید کتاب مباهله بزرگ ترین فضیلت را بخوانیم؟

خواندن مباهله بزرگ‌ترین فضیلت برای کسانی که به دنبال فهم دقیق‌تر آیه‌ی مباهله و جایگاه آن در سوره‌ی آل‌عمران هستند ، امکان آشنایی با شیوه‌ی تفسیر قرآن به قرآن در المیزان را فراهم می‌کند. این کتاب هم‌زمان متن آیه ، تحلیل لغوی و نحوی ، فضای تاریخی و روایات شیعه و اهل سنت را کنار هم می‌گذارد و تصویری منسجم از ماجرای مباهله و نسبت آن با فضیلت امیرالمؤمنین ارائه می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی مباهله بزرگ‌ترین فضیلت به دانشجویان و پژوهشگران علوم قرآنی و الهیات ، علاقه‌مندان به تفسیر المیزان ، طلابی که در مباحث امامت و ولایت کار می‌کنند و کسانی که در پی شناخت دقیق‌تر ماجرای مباهله و استدلال‌های قرآنی پیرامون آن هستند پیشنهاد می‌شود.