کتاب رمزگشایی از دروغ

کتاب رمزگشایی از دروغ (Liespotting) نوشته پاملا مایر، به موضوع فریب و دروغ‌گویی در زندگی روزمره و محیط‌های حرفه‌ای می‌پردازد و ابزارها، نشانه‌ها و روش‌های کاربردی تشخیص دروغ در موقعیت‌های پرمخاطره‌ی شغلی و سازمانی را معرفی می‌کند. نویسنده با تکیه‌ بر پژوهش‌های دانشگاهی، مثال‌های واقعی از کسب‌وکار، رسانه، سیاست و حتی قلمرو حیوانات، نشان می‌دهد که فریب چگونه در روابط انسانی ریشه دوانده و چرا انسان‌ها برای تشخیص دروغ باید مهارت‌شان را بیشتر کنند. نشر سنجاق این کتاب را با ترجمه بهرنگ بنایی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رمزگشایی از دروغ

کتاب رمزگشایی از دروغ اثری تحلیلی و راهبردی از پاملا مایر است که با روایت شخصی نویسنده از سیر تحول حرفه‌ای‌اش آغاز می‌شود؛ اینکه او چگونه از یک مدیر رسانه‌ای و کارآفرین در صنعت فیلم و شبکه‌ی نشنال جئوگرافیک، به محققی پیشگام در حوزه‌ی فریب‌شناسی تبدیل شد. مایر با تکیه بر تجربیات خود اثبات می‌کند که فریب، پدیده‌ای فراتر از پرونده‌های جنایی یا بازی‌های سیاسی است و ریشه‌های تنیده‌ای در قراردادهای تجاری، فرایندهای استخدام، حسابداری، مناسبات کاری و حتی روابط دوستانه دارد. 

کتاب با ارائه‌ی آمارهایی تکان‌دهنده از دروغ در رزومه‌ها و محیط‌های شغلی و بازگویی نمونه‌هایی چون شرکت‌های ورشکسته‌ای که با استخدام بازیگر جلوه‌ای پررونق به خود می‌بخشند، به تشریح مفهوم روان‌شناختی سوگیری حقیقت می‌پردازد؛ تمایلی ذهنی که بر اساس آن انسان‌ها به‌ طور پیش‌فرض دیگران را صادق می‌پندارند و همین امر، آن‌ها را در تشخیص فریب به‌شدت آسیب‌پذیر می‌سازد. 

پاملا مایر در تبیین ابعاد فریب، آن را در جنبه‌های مختلف کالبدشکافی کرده و بر همین اساس محتوای کتابش را در دو بخش سازمان‌دهی نموده: بخش اول به ترسیم نقشه‌ی کلان دروغ اختصاص دارد و مفاهیمی چون چرایی رواج فریب، انواع دروغ‌های پرمخاطره و نقش تکامل را بررسی می‌کند. در بخش دوم کتاب رمزگشایی از دروغ، او تمرکز خود را بر موقعیت‌های تجاری پرمخاطره نظیر مذاکرات و مصاحبه‌های شغلی معطوف ساخته و با معرفی ابزارهای کاربردی به مخاطب آموزش می‌دهد که چگونه با تحلیل نشانه‌های چهره، زبان بدن، لحن گفتار و ساختار زبانی، صداقت افراد را ارزیابی کند.

خلاصه کتاب رمزگشایی از دروغ

کتاب رمزگشایی از دروغ از این گزاره‌ی ساده شروع می‌کند که هر فرد در طول روز با ده‌ها و حتی صدها دروغ روبه‌رو می‌شود؛ بیشتر آن‌ها دروغ‌های سفید برای هموارکردن روابط اجتماعی هستند اما بخشی از آن‌ها می‌تواند مسیر شغلی، مالی و عاطفی را تغییر دهد. نویسنده با تکیه‌ بر پژوهش‌ها نشان داده که دقت طبیعی انسان‌ها در تشخیص دروغ حدود ۵۰ درصد است؛ یعنی تقریباً معادل حدس تصادفی. 

در فصل‌های آغازین، مفهوم سوگیری حقیقت توضیح داده شده است: انسان‌ها برای حفظ امکان زندگی جمعی ناچارند به‌ طور پیش‌فرض به دیگران اعتماد کنند و همین باعث می‌شود در برابر فریب آسیب‌پذیر باشند. در کنار این، نویسنده از منظر تکاملی توضیح داده که فریب برای بقا مزیت داشته است؛ مثلاً در شرایط قحطی، کسی که غذا را پنهان می‌کرد و درباره‌ی آن دروغ می‌گفت، شانس بیشتری برای زنده‌ماندن داشت و در مقابل، کسانی که می‌توانستند این دروغ را تشخیص دهند نیز مزیت بقا پیدا می‌کردند. 

در ادامه، کتاب به تأثیر فناوری و تغییر شکل ارتباطات می‌پردازد: وقتی بخش بزرگی از تعاملات از چهره‌به‌چهره به تلفن، ایمیل، پیام فوری و شبکه‌های اجتماعی منتقل می‌شود، ۸۰ درصد نشانه‌های غیرکلامی (زبان بدن، حالات چهره، لحن) از دست می‌رود و فقط کلمات باقی می‌ماند؛ در حالی‌ که کلمات تنها بخش کوچکی از پیام واقعی را منتقل می‌کنند. نویسنده با اشاره به پژوهش‌هایی درباره‌ی دروغ‌گویی در چت و ایمیل، نشان داده که دروغ‌گوها معمولاً پرحرف‌تر می‌شوند، از ضمایر و افعال حسی بیشتری استفاده می‌کنند و الگوهای زبانی متفاوتی دارند. 

بخش میانی و پایانی کتاب به معرفی روش پایه‌ی دروغ‌یابی اختصاص دارد؛ روشی که ترکیبی از شناخت ریزنمودهای چهره (بر اساس کارهای پل اکمن)، تحلیل زبان بدن، توجه به ساختار جمله‌ها و استفاده از تکنیک‌های بازجویی و مصاحبه است. نویسنده توضیح داده که بسیاری از باورهای رایج درباره‌ی دروغ‌گوها نادرست است و باید به الگوهای ظریف‌تری توجه کرد: ناهماهنگی میان کلام و بدن، تأخیر در پاسخ، تغییرات ناگهانی در لحن، استفاده از کلی‌گویی به‌ جای جزئیات، یا تلاش افراطی برای جلب اعتماد.

چرا باید کتاب رمزگشایی از دروغ را بخوانیم؟

کتاب با استفاده از تکنیک‌های اثبات‌شده‌ی جهانی از دل مثال‌های واقعی و پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد که فریب چگونه در لایه‌های مختلف زندگی حرفه‌ای و شخصی حضور دارد و چرا انسان‌ها در تشخیص آن ضعیف هستند. خواننده در این اثر با مفاهیمی مثل سوگیری حقیقت، مسابقه‌ی تکاملی میان دروغ‌گو و دروغ‌یاب و تأثیر فناوری‌های ارتباطی بر فروپاشی نشانه‌های غیرکلامی آشنا می‌شود و می‌بیند که چرا تکیه‌ بر حس ششم برای تشخیص دروغ کافی نیست. کتاب حاضر برای کسانی که به‌ دنبال شناخت عمیق‌تر رفتار انسان، سازوکار اعتماد و نقش دروغ در روابط و کسب‌وکار هستند، تصویری نسبتاً جامع و منظم از این حوزه فراهم کرده و نشان داده که تشخیص فریب مهارتی است که می‌تواند با آموزش و تمرین به‌ طور قابل‌توجهی بهبود پیدا کند.

خواندن کتاب رمزگشایی از دروغ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رمزگشایی از دروغ به مدیران، کارآفرینان، سرمایه‌گذاران، مسئولان منابع انسانی و به همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که در کار خود با استخدام، مذاکره، ارزیابی طرح‌ها و تصمیم‌های مالی سروکار دارند. این کتاب همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان به رفتارشناسی، ارتباطات، روان‌شناسی اجتماعی و کسانی که تجربه‌ی فریب در روابط شخصی یا حرفه‌ای داشته‌اند و می‌خواهند درک دقیق‌تری از نشانه‌های دروغ و سازوکار اعتماد به‌ دست آورند، توصیه می‌شود.