کتاب از جمهوریت تا امارت

کتاب از جمهوریت تا امارت (بیست سال در افغانستان و جهان) نوشته‌ عبدالطاهر حقیار و با ویراستاری محمدرضا امیرخانی، اثری است که نشر متخصصان آن را منتشر کرده است. این کتاب روایتی شخصی و تحلیلی از دو دهه‌ی پرحادثه در افغانستان و منطقه را ارائه می‌دهد؛ دورانی که با سقوط طالبان، شکل‌گیری نظام جمهوری، تحولات سیاسی، نظامی و اجتماعی و در نهایت بازگشت دوباره‌ی طالبان به قدرت همراه بوده است. نویسنده که خود کهنه‌سرباز اردوی ملی افغانستان است، با نگاهی از درون و تجربه‌ی زیسته، فرازونشیب‌های این سال‌ها را از زاویه‌ای متفاوت و ملموس روایت کرده است. ساختار کتاب شامل خاطرات، تحلیل‌ها و روایت‌هایی از زندگی شخصی، تحولات سیاسی، جنگ‌ها، مهاجرت و امید به آینده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از جمهوریت تا امارت

کتاب از جمهوریت تا امارت: بیست سال در افغانستان و جهان، اثری از عبدالطاهر حقیار است که با نگاهی ترکیبی از خاطره‌نویسی و تحلیل سیاسی، بیست سال اخیر افغانستان را مرور کرده است. این کتاب با روایت زندگی نویسنده از دوران کودکی در بغلان آغاز می‌شود و به‌تدریج وارد تحولات کلان سیاسی و نظامی کشور می‌شود. روایت‌ها با جزئیات زندگی روزمره، خاطرات خانوادگی، تجربه‌های میدانی و تحلیل‌های شخصی نویسنده در هم تنیده شده و تصویری چندلایه از جامعه و سیاست افغانستان ارائه می‌دهد.

ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هر فصل به یکی از رویدادهای مهم یا مقطع‌های حساس تاریخ معاصر افغانستان می‌پردازد؛ از شکل‌گیری دولت جمهوری پس از کنفرانس بن، تأسیس اردوی ملی، انتخابات‌های پرچالش، ترورهای زنجیره‌ای، آموزش نظامی در ترکیه، مأموریت‌های نظامی، انتقال مسئولیت‌های امنیتی، بحران‌های سیاسی و امنیتی، سقوط جمهوریت و بازگشت طالبان تا مهاجرت و زندگی در غربت. علاوه‌ بر این، کتاب از جمهوریت تا امارت به موضوعات منطقه‌ای و جهانی مانند جنگ عراق، بحران سوریه، نقش آمریکا و قدرت‌های بزرگ، عملیات‌های نظامی در منطقه و تأثیرات آن‌ها بر افغانستان نیز پرداخته است.

خلاصه کتاب از جمهوریت تا امارت

کتاب از جمهوریت تا امارت دغدغه‌ی اصلی خود را بر روایت تجربه زیسته‌ی نویسنده در بستر تحولات سیاسی و نظامی افغانستان قرار داده است. حق‌یار با شرح دوران کودکی و نوجوانی در بغلان، ورود به مدارس مختلف، از دست دادن مادر و برادر، و مواجهه با فقر و ناامنی، زمینه‌های شکل‌گیری شخصیت خود را ترسیم کرده است. با آغاز جنگ‌های داخلی و ظهور طالبان، نویسنده نخستین تجربه‌های حضور در جبهه و مقاومت را در کنار احمدشاه مسعود و دیگر فرماندهان محلی بازگو می‌کند. پس از ترور احمدشاه مسعود و حملات ۱۱ سپتامبر، کتاب وارد فاز جدیدی از تاریخ افغانستان می‌شود: کنفرانس بن، شکل‌گیری دولت موقت، انتخاب حامد کرزی و تدوین قانون اساسی جدید. نویسنده به روند تأسیس اردوی ملی، ساختار و آموزش‌های نظامی، همکاری با ناتو و کشورهای غربی و چالش‌های اداری و عملیاتی ارتش ملی می‌پردازد.

خاطرات مأموریت‌های نظامی، آموزش در ترکیه، تنش با نیروهای خارجی و انتقال مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای افغان، بخش مهمی از روایت را تشکیل می‌دهد. در ادامه، کتاب به بحران‌های سیاسی، انتخابات‌های پرتنش، ترورهای زنجیره‌ای، سقوط جمهوریت، فرار اشرف غنی و بازگشت طالبان می‌پردازد. نویسنده تجربه‌ی مهاجرت به ایران، زندگی در غربت و ادامه‌ی مبارزه از راه دور را نیز شرح داده است. بخش‌هایی از کتاب به موضوعات منطقه‌ای مانند جنگ عراق، بحران سوریه، نقش اخوان‌المسلمین، عملیات‌های نظامی ایران و اسرائیل و رقابت قدرت‌های بزرگ در منطقه اختصاص یافته است. در نهایت، کتاب با نگاهی به آینده‌ی افغانستان، محرومیت دختران از تحصیل و امید به طلوع آزادی به پایان می‌رسد.

چرا باید کتاب از جمهوریت تا امارت را بخوانیم؟

این کتاب با ترکیب روایت شخصی و تحلیل تاریخی، تصویری ملموس و بی‌واسطه از دو دهه‌ی پرحادثه‌ی افغانستان ارائه می‌دهد. ویژگی شاخص آن، حضور نویسنده در متن رویدادها و بازگویی تجربه‌های واقعی از جبهه‌های جنگ، ساختار ارتش، تحولات سیاسی و زندگی روزمره در شرایط بحران است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، نه‌تنها با فرازونشیب‌های سیاسی و نظامی افغانستان آشنا می‌شود، بلکه با لایه‌های پنهان جامعه، امیدها و ناامیدی‌ها، و تأثیر تحولات جهانی بر سرنوشت مردم این سرزمین نیز مواجه خواهد شد. روایت‌های صمیمی و جزئیات زندگی شخصی، کتاب را از یک گزارش صرف تاریخی فراتر برده و آن را به اثری انسانی و تأثیرگذار تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ معاصر افغانستان، پژوهشگران علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، فعالان حوزه‌ی مهاجرت و جنگ و کسانی که دغدغه‌ی شناخت تحولات منطقه و تأثیر آن بر زندگی مردم را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به‌دنبال روایت‌های شخصی و تجربه‌های زیسته از دل بحران‌های اجتماعی و سیاسی هستند، این اثر توصیه می‌شود.